Phát hiện hormone nữ ảnh hưởng mạnh đến 'đồng hồ sinh học' của con người

6 giờ trướcBài gốc

Nhịp sinh học và chu kỳ ngủ-thức bị ảnh hưởng bởi cách việc tiếp xúc với ánh sáng Mặt Trời điều hòa sự tiết melatonin trong não bộ và cơ thể con người. (iStock)

Các nhà khoa học Israel vừa phát triển một phương pháp đột phá để theo dõi nhịp sinh học (circadian) của cơ thể người, qua đó phát hiện rằng hormone sinh dục nữ, đặc biệt là progesterone, có tác động mạnh mẽ đến việc điều chỉnh các “đồng hồ sinh học” bên trong cơ thể.

Mỗi người đều có một đồng hồ sinh học trung tâm trong não bộ, giúp điều phối các nhịp sinh học hằng ngày. Tuy nhiên, các nhà khoa học cho biết gần như mọi tế bào trong cơ thể cũng sở hữu đồng hồ sinh học riêng, vận hành theo nhịp điệu độc lập.

Sử dụng phương pháp mới mang tên CircaSCOPE, nhóm nghiên cứu đã lập bản đồ hoạt động của các đồng hồ sinh học trong nhiều loại tế bào khác nhau. Kết quả cho thấy hormone sinh dục nữ - đặc biệt là progesterone - cùng với hormone căng thẳng cortisol có ảnh hưởng rõ rệt đến việc “chỉnh giờ” cho các đồng hồ này.

Khi các đồng hồ sinh học trong cơ thể không được đồng bộ, con người có thể đối mặt với nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng như rối loạn giấc ngủ, tiểu đường và ung thư.

Giáo sư Gad Asher thuộc Viện Khoa học Weizmann (Israel) cho biết: “Cơ thể cần đồng bộ hóa hàng triệu chiếc đồng hồ vì chúng tồn tại trong mọi tế bào. Hormone sinh dục đóng vai trò rất quan trọng trong việc dịch chuyển đồng hồ sinh học, và hormone nữ có tác động rõ rệt hơn nhiều so với hormone nam."

Nam giới cũng có progesterone, nhưng với hàm lượng thấp hơn đáng kể so với phụ nữ. Hormone này không chỉ là tiền chất tạo ra các hormone khác mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến não bộ và hệ thần kinh.

Giáo sư Asher lưu ý rằng các thí nghiệm hiện mới được tiến hành trên môi trường nuôi cấy tế bào, chưa thử nghiệm trên động vật hay con người. Tuy nhiên, ông cho rằng phát hiện này mở ra khả năng giải thích vai trò của nhịp sinh học trong nhiều bệnh lý, đồng thời hỗ trợ điều trị cho những bệnh nhân có rối loạn thời gian sinh học nội tại.

Nghiên cứu do các nhà khoa học Gal Manella, Saar Ezagouri và Nityanand Bolshette dẫn đầu, được công bố trên tạp chí khoa học Nature Communications.

Trước đây, giới khoa học từng cho rằng chỉ có một đồng hồ sinh học duy nhất trong não bộ, chịu tác động chủ yếu từ ánh sáng và bóng tối. Tuy nhiên, khoảng 25 năm trở lại đây, các nghiên cứu đã chứng minh đồng hồ sinh học tồn tại trong mọi mô và cơ quan của cơ thể, đồng thời chịu ảnh hưởng không chỉ từ môi trường bên ngoài mà còn từ các tín hiệu truyền qua máu.

Nghiên cứu mới cũng xác định protein CRY2, chứ không phải PER2 như giả thuyết trước đây, là thành phần chính tiếp nhận tín hiệu hormone để điều chỉnh đồng hồ sinh học ở cấp độ tế bào.

Theo các nhà khoa học, phát hiện này có thể giúp lý giải vì sao trẻ em thường dậy sớm, thanh thiếu niên có xu hướng “cú đêm,” và người trưởng thành lại quay về nhịp sinh hoạt buổi sáng, đồng thời mở ra triển vọng phát triển các phương pháp điều trị mới dựa trên việc điều chỉnh nhịp sinh học trong tương lai./.

(Vietnam+)

Nguồn VietnamPlus : https://www.vietnamplus.vn/phat-hien-hormone-nu-anh-huong-manh-den-dong-ho-sinh-hoc-cua-con-nguoi-post1088748.vnp