Giấc mơ của một nhà khảo cổ có thể là cơn ác mộng đối với giới bất động sản. Điều đó đang diễn ra rất rõ tại bang North Carolina (Mỹ), khi các nhà thầu xây dựng khu dân cư mới mang tên Bridge View dọc theo tuyến thủy lộ ven biển gần thị trấn Cedar Point bất ngờ phát hiện những bộ xương cổ trong lúc triển khai dự án nhà ở.
Theo đài truyền hình WRAL, phát hiện mà quyền giám đốc khảo cổ của bang gọi là “quan trọng nhất mà tôi từng thấy trong 30 năm qua tại North Carolina” hiện đang bị cuốn vào một cuộc giằng co chính trị.
Ban đầu, các đội thi công chỉ phát hiện xương người. Nhưng khi các nhà khảo cổ tiếp quản hiện trường, họ tiếp tục khai quật thêm khoảng 2.000 hiện vật, bao gồm dấu tích của những ngôi nhà dài (longhouse), giàn phơi cá và các địa điểm nghi lễ. Tất cả đều cho thấy nơi đây từng là một ngôi làng cổ của người Mỹ bản địa.
“Trong giai đoạn tiếp xúc với châu Âu, nơi này có thể từng là một phần của Liên minh Powhatan – những bộ tộc đã tiếp xúc với các đoàn định cư Jamestown”, ông Chris Southerly, quyền giám đốc khảo cổ bang, nói với WRAL. Ông cho biết thêm rằng địa điểm này có lịch sử phong phú, từng là nơi nhiều nhóm người Mỹ bản địa hội tụ và giao lưu văn hóa với nhau.
Tuy nhiên, một bộ phận trong cơ quan lập pháp bang North Carolina lại quan tâm nhiều hơn đến thực tại. Họ đang thúc đẩy nỗ lực cho phép các nhà phát triển Cedar Point tiếp tục xây dựng hàng chục căn nhà ven sông trên khu đất mà họ đã bỏ ra hàng triệu USD để mua. Để làm được điều đó, một dự luật mới đang được đưa ra nhằm khiến văn phòng khảo cổ bang gặp khó khăn hơn trong việc can thiệp vào các phát hiện có giá trị lịch sử.
Chỉ riêng phát hiện này đã làm bùng lên một cuộc tranh luận rộng khắp trong toàn bang về tương lai của các di chỉ khảo cổ – là của người Mỹ bản địa hay các di sản khác.
“Các chiến trường và nghĩa trang thời Nội chiến cũng sẽ chịu tác động tiêu cực từ dự luật này”, tổ chức hoạt động bản địa 7 Directions of Service viết trong một bức thư. “Du lịch lịch sử và di sản có thể lao dốc nếu các nhà lập pháp không chú trọng tiếp tục bảo vệ những báu vật văn hóa của bang North Carolina, bên cạnh việc xâm phạm một cách đáng xấu hổ hài cốt được bảo vệ của những cư dân tổ tiên lâu đời nhất của bang và các anh hùng đã ngã xuống”.
Việc tìm ra giải pháp cho vấn đề hiện tại không hề đơn giản. WRAL cho biết, khoảng 98% các dự án từng phát hiện hiện vật khảo cổ cuối cùng vẫn được phép tiếp tục triển khai. Tuy nhiên, một phát hiện có quy mô lớn và ý nghĩa như một ngôi làng bị thất lạc có thể rơi vào 2% trường hợp ngoại lệ còn lại.
“Trong trường hợp này, ở khu vực Down East, chúng ta đã tìm thấy xương đùi người – và chúng vẫn còn nằm đó, lộ thiên trên một số khu đất”, Thượng nghị sĩ Mike Woodward nói, theo WRAL. “Điều đó rất khác so với việc chỉ tìm thấy vài mũi tên cổ”.
Theo PM
Huyền Chi