Giao thông mở lối cho cơ giới hóa
Đi bộ trên tuyến đường liên thôn tổ 10 (xóm 10 Bế Triều) vừa hoàn thành và đưa vào sử dụng trong quý I/2026, chúng tôi cảm nhận được niềm vui lan tỏa trên từng khuôn mặt của bà con. Con đường bê tông rộng 4m, chạy uốn lượn xuyên qua những thảm lúa đang thì con gái xanh mơn mởn.
Trước đây, cũng con đường này chỉ là lối mòn bờ ruộng nhỏ hẹp, gập ghềnh đất đá. Cứ vào mùa mưa hay mỗi độ thu hoạch, bà con phải gánh từng bao thóc lội bùn bì bõm ra đường lớn. Giao thông trắc trở khiến sức người bị vắt kiệt, máy móc nông nghiệp dù muốn cũng đành bó tay. Nhưng hôm nay, câu chuyện ấy đã lùi vào dĩ vãng.
Tuyến đường liên xóm 10 và xóm 11, xã Hòa An hoàn thành trong quý I/2026 giúp người dân đi lại, giao thương hàng hóa dễ dàng.
Bà Long Thị Bình, Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng xóm 10 Bế Triều, chỉ tay dọc tuyến đường dài 1km, kể lại hành trình "ý Đảng hợp lòng Dân": Khi có chủ trương làm đường, được Nhà nước hỗ trợ xi măng và bố trí kinh phí trên 1 tỷ đồng từ ngân sách địa phương, chi bộ xóm đã vận động bà con hiến đất. Dù "tấc đất tấc vàng", ruộng lúa đang cho thu hoạch nhưng khi hiểu được con đường mang lại lợi ích lâu dài, 10 hộ gia đình dọc tuyến đã không ngần ngại tự nguyện hiến gần 1.000m2. Không ai đòi hỏi một đồng đền bù. Ai cũng bảo, lùi bờ ruộng vào một chút, mở rộng đường ra cho cả đời con đời cháu mình đi lại đỡ khổ.
Từ ngày có con đường mới, cuộc sống của 62 hộ dân nơi đây thay đổi rõ rệt. Đường lớn mở ra không chỉ giúp việc đi lại, giao thương hàng hóa dễ dàng mà quan trọng nhất là nó đã khơi thông dòng chảy cho cơ giới hóa nông nghiệp.
Bà Bình phấn khởi nói thêm: Bây giờ con đường đã làm xong, rất thuận tiện cho nhân dân đi lại giữa các xóm, nhất là liên thông giữa xóm 10 và xóm 11. Sướng nhất là lúc ra đồng, bà con cứ nổ máy cày, máy bừa chạy bon bon từ sân nhà xuống tận mép ruộng. Đến mùa gặt, xe máy, xe tải đỗ sát bờ, lúa gặt xong chuyển thẳng lên xe chở về nhà, chẳng còn cảnh quằn vai gánh gồng như trước.
Việc mở đường ở xóm 10 chỉ là một điển hình trong bức tranh tổng thể về phát triển giao thông của xã Hòa An. Với tổng diện tích sản xuất nông nghiệp lên tới 8.504ha, trong đó, riêng diện tích trồng lúa đã là 1.593ha, xã xác định giao thông nội đồng là khâu đột phá. Thời gian qua, toàn xã đã cứng hóa, bê tông hóa được 12,9km đường giao thông nông thôn. Hạ tầng giao thông đi trước một bước đã kéo theo tỷ lệ cơ giới hóa trong nông nghiệp tăng vọt.
Các tuyến đường nội đồng được đầu tư đã tạo thuận lợi cho nhiều hộ sử dụng cơ giới hóa sản xuất nông nghiệp tại xã Hòa An.
Đến nay, cả xã có khoảng 96% số hộ đã sở hữu các loại máy móc nông nghiệp, như: máy cày, máy tuốt lúa liên hoàn, máy thái thức ăn gia súc, máy xay xát… Tỷ lệ diện tích gieo trồng được cơ giới hóa trong khâu làm đất và thu hoạch đã đạt 95%. Sức trâu, sức người đã thực sự được giải phóng, năng suất lao động tăng cao, mở ra hướng phát triển nền nông nghiệp tương đối hiện đại ngay trên những cánh đồng truyền thống.
Kiên cố hóa kênh mương, giữ vững "bờ xôi ruộng mật"
Nếu giao thông là "mạch máu" thì hệ thống thủy lợi chính là "nguồn sống" cho sản xuất nông nghiệp. Ở Hòa An, với diện tích lúa tưới 2 vụ lên tới 1.037ha, chiếm 65% tổng diện tích trồng lúa.
Dù địa hình tương đối bằng phẳng, thuận lợi cho việc canh tác lúa chất lượng cao và các loại rau màu nhưng vào những năm thời tiết khô hạn khắc nghiệt, các khu vực cuối nguồn thường trực nỗi lo thiếu nước. Để giải quyết dứt điểm tình trạng này, xã Hòa An đã huy động mọi nguồn lực để kiên cố hóa hệ thống kênh mương nội đồng.
Kênh mương dài gần 300m tại xóm 11, xã Hòa An hoàn thành sẽ phục vụ hơn 3ha đất canh tác 2 vụ.
Chúng tôi ghé thăm xóm 11, men theo cánh đồng đang chuẩn bị làm đòng, dòng nước mát chảy qua tuyến mương bê tông hình chữ U dài gần 300m vừa mới được khánh thành, là phao cứu sinh cho hơn 3ha đất canh tác của gần 20 hộ trong xóm.
Bà Hoàng Thị Chính, Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng xóm 11, nhớ lại: Xóm 11 nằm ở vị trí cuối nguồn. Trước đây, hệ thống dẫn nước toàn là mương đất, khi cày đến đây bị thất thoát rất nhiều. Nhất là vào những năm ít mưa, hạn hán, bà con mòn mỏi chờ nước để cày cấy, có khi lúa cấy xuống rồi lại chết khô nứt nẻ. Năm nay, được UBND xã đầu tư xi măng làm mương bê tông, bà con mừng như bắt được vàng. Quá trình thi công tuyến mương xóm nhân dân ủng hộ, tự nguyện hiến đất để mở rộng dòng chảy, tham gia ngày công lao động và quyên góp gần 30 triệu đồng để chung tay cùng Nhà nước hoàn thành công trình. Từ ngày mương được kiên cố hóa, nước chảy ào ạt vào ruộng. Bà con yên tâm canh tác lúa 2 vụ.
Khi nhắc đến cánh đồng An Phú - vựa lúa chất lượng cao của Hòa An, theo Chu Thị Chuyên xóm 11, ngay sau Tết Nguyên đán tranh thủ lúc nông nhàn, bà con trong xóm góp ngày công, sử dụng xi măng Nhà nước hỗ trợ để làm xong tuyến mương dài 250m, nối trực tiếp nước từ hồ Nà Tấu về tận chân ruộng. Đợt hạn hán đầu năm kéo dài mấy tháng trời, ở nhiều nơi khác đất nứt toác nhưng cánh đồng An Phú vẫn ngập nước đồng ruộng, giúp lúa đẻ nhánh khỏe.
Tính từ tháng 7/2025 đến nay, xã Hòa An đầu tư xây dựng được 6 tuyến kênh mương trọng điểm: mương Nà Đoỏng, Thái Cường, xóm 7 Bế Triều, Dẻ Đoóng, xóm 10, xóm 11... với tổng chiều dài 2.385m, tổng mức đầu tư gần 4 tỷ đồng. Cho đến nay, toàn xã sở hữu mạng lưới thủy lợi với 209km kênh mương, trong đó, đã kiên cố hóa hơn 183km. Tỷ lệ diện tích đất được tưới tiêu chủ động đạt trên 60%. Đây là nền tảng vững chắc để Hòa An phấn đấu đạt tổng sản lượng lương thực 8.981 tấn trong năm 2026.
Do có dòng sông Bằng chảy qua, những vùng đất bằng phẳng ven sông rất dễ bị ngập lụt vào mùa mưa lũ. Để ứng phó với biến đổi khí hậu, xã đã ưu tiên trích nguồn dự phòng ngân sách trên 2 tỷ đồng để khẩn trương xây dựng tuyến kè chống sạt lở bờ sông tại xóm Thanh Hùng dài 78m. Hiện tại, công trình đã thi công đạt 50% khối lượng, các đơn vị thi công đang chạy đua với thời gian, đưa máy móc đổ bê tông cốt thép, phấn đấu hoàn thành trước khi mùa mưa bão năm nay. Quyết tâm giữ lại "bờ xôi ruộng mật", mang lại sự bình yên cho hàng trăm hộ dân ven sông.
Hạ tầng đi trước để nâng cao tiêu chí Nông thôn mới
Ông Lê Đức Quý, Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Hòa An cho biết: Sau khi thực hiện chủ trương sáp nhập chính quyền địa phương 2 cấp, quy mô diện tích và dân số của xã tăng lên rất nhiều. Phòng đã tham mưu cho UBND xã xây dựng chương trình trọng tâm phát triển hạ tầng, đặc biệt, ưu tiên lĩnh vực đường nội đồng và kênh mương tưới tiêu. Ở xóm nào, tuyến đường nào mà bà con đồng thuận cao, hoàn thành giải phóng mặt bằng sẽ rót vốn triển khai làm ngay. Cơ chế "Nhà nước và nhân dân cùng làm" (Nhà nước hỗ trợ vật tư, kinh phí; nhân dân hiến đất, góp công) đã phát huy hiệu quả tối đa. Việc xây dựng theo cơ chế đặc thù không chỉ tiết kiệm ngân sách, rút ngắn thời gian thi công mà còn gắn trách nhiệm bảo vệ, duy tu công trình của chính quyền và mỗi người dân.
Kè bờ sông chống sạt lở tại xóm Thanh Hùng, xã Hòa An đang gấp rút hoàn thành trước mùa mưa bão.
Tại Chương trình trọng tâm số 05 của Đảng ủy xã Hòa An giai đoạn 2026 - 2030 đã vạch ra lộ trình: Hình thành hệ thống kết cấu hạ tầng kỹ thuật và xã hội đồng bộ, hiện đại, từng bước hoàn thành các tiêu chí Nông thôn mới nâng cao (hiện tại xã đã duy trì được 13/19 tiêu chí NTM sau sáp nhập).
Với tổng mức đầu tư dự kiến cho cả giai đoạn trên 246 tỷ đồng, xã Hòa An không chỉ dừng lại ở việc làm đường nội đồng hay kiên cố hóa mương phai mà đang hướng tới việc xây dựng 1 tuyến phố văn minh, xây mới 15 nhà văn hóa và tập trung hoàn thiện 5 công trình trọng điểm mang tính đột phá liên vùng, gồm: Khu du lịch sinh thái Nà Tẻng; tuyến đường tránh xã Hòa An; mở rộng đường Hồ Chí Minh đoạn đi qua xã; khu hồ điều hòa Thôm Lốm và Dự án Mở rộng chợ trung tâm xã...
Định hướng đến năm 2030, Hòa An quyết tâm bê tông hóa, nhựa hóa 100% các tuyến đường trục chính liên xã, liên xóm; đầu tư nâng cấp thêm 15 - 20km đường nội đồng để kết nối các vùng sản xuất nông nghiệp với các điểm du lịch cộng đồng. Các chỉ tiêu về đời sống cũng được nâng tầm: Trên 70% dân số sử dụng nước sạch; 80% rác thải sinh hoạt được thu gom, xử lý; xây dựng thêm 2 trường đạt chuẩn Quốc gia và phủ sóng hạ tầng số đến từng khu dân cư.
Đặc biệt, sự hoàn thiện về hạ tầng sẽ là “bệ phóng” để Hòa An thu hút các nhà đầu tư chiến lược, phát triển các vùng sản xuất chuyên canh hàng hóa quy mô lớn, ứng dụng các mô hình nhà lưới, nhà kính thông minh. Việc kết hợp khai thác tiềm năng nông nghiệp trù phú bằng với bản sắc văn hóa địa phương để phát triển du lịch cộng đồng hứa hẹn sẽ mang lại giá trị vượt bậc, nâng cao thu nhập toàn diện cho người nông dân.
Rời Hòa An khi bóng chiều buông xuống, tiếng máy xúc, tiếng cười nói rộn rã trên những công trình mới mở. Từ một vùng quê thuần nông đang vươn mình, khoác lên diện mạo mới trên "vựa lúa" lớn của tỉnh.
Hoàng Ngơi