Sản xuất nông nghiệp hàng hóa
Nhiều năm qua, xã Mường Kim tập trung sản xuất nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa với các sản phẩm chủ lực, góp phần thúc đẩy tăng trưởng nông nghiệp theo hướng bền vững. Hiện nay, toàn xã có 500ha lúa, trong đó 420ha sản xuất theo hướng hàng hóa; diện tích chè đạt hơn 1.165ha và duy trì 480 lồng nuôi cá.
Ông Hoàng Văn Tiến là một trong những hộ dân tiêu biểu trong phát triển nuôi cá lồng theo hướng hàng hóa của xã. Ông bắt đầu nuôi cá lồng từ năm 2015 với quy mô nhỏ, nay đã mở rộng lên 74 lồng cá, chủ yếu là cá bống, lăng, tầm, trắm và rô phi. Ông Tiến chia sẻ: “Chuyển sang nuôi hàng hóa, áp dụng kỹ thuật vào chăm sóc, năng suất và chất lượng cá nâng lên rõ rệt. Trung bình mỗi năm, gia đình tôi thu hơn 10 triệu đồng/lồng. Thời gian tới, tôi tiếp tục duy trì và phát triển theo hướng an toàn, nâng cao chất lượng để đáp ứng nhu cầu thị trường”.
Nhằm hỗ trợ phát triển sản xuất theo hướng hàng hóa tập trung, gắn với liên kết chế biến và tiêu thụ sản phẩm, tỉnh tập trung đẩy mạnh tái cơ cấu ngành Nông nghiệp, lồng ghép và ban hành nhiều chính sách. Nhiều diện tích cây trồng kém hiệu quả được chuyển đổi sang các loại cây có giá trị kinh tế cao, phù hợp với điều kiện tự nhiên và nhu cầu thị trường. Đến nay, trên địa bàn tỉnh đã hình thành một số vùng sản xuất tập trung, tạo nền tảng quan trọng để tổ chức sản xuất quy mô lớn, thuận lợi cho việc áp dụng khoa học kỹ thuật và thu hút doanh nghiệp tham gia đầu tư.
Nghị quyết số 12-NQ/TU của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về phát triển nông nghiệp hàng hóa, dược liệu theo hướng kinh tế xanh giai đoạn 2026-2030 đang được các địa phương hiện thực hóa bằng nhiều cách làm mới, linh hoạt.
Đồng chí Nguyễn Thành Đồng - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho rằng: Phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa từng bước thay đổi tư duy sản xuất của người dân. Đây là nền tảng quan trọng để tiến tới xây dựng nền nông nghiệp xanh, bền vững trong thời gian tới. Tuy nhiên, quy mô sản xuất theo tiêu chuẩn xanh vẫn còn nhỏ. Toàn tỉnh chưa có vùng sản xuất áp dụng các quy chuẩn an toàn với quy mô đủ lớn để đáp ứng nhu cầu chế biến và cung ứng ổn định cho thị trường. Phần lớn diện tích vẫn sản xuất theo phương thức truyền thống, việc áp dụng các tiêu chuẩn an toàn còn hạn chế.
Mở rộng mô hình dược liệu dưới tán rừng
Cùng với phát triển nông nghiệp hàng hóa, lĩnh vực dược liệu đang mở ra hướng đi nhiều triển vọng. Hiện, toàn tỉnh có trên 23.000ha dược liệu với các cây chủ lực như: quế, thảo quả, sa nhân, sơn tra và sâm Lai Châu. Sản lượng khai thác hàng năm đạt khoảng 3.000 tấn, cho thấy tiềm năng lớn trong phát triển kinh tế dưới tán rừng.
Đơn cử như xã Hua Bum, nơi có điều kiện tự nhiên thuận lợi phát triển dược liệu dưới tán rừng. Người dân trong xã từng bước phát triển các loại cây có giá trị kinh tế như: quế, thảo quả, sa nhân tím, sâm và nghệ. Tổng diện tích dược liệu trên địa bàn đạt khoảng 530,53ha, nhiều hộ có nguồn thu ổn định, cải thiện đời sống và góp phần giảm nghèo bền vững.
Ông Đỗ Quang Ngọc - Phó Chủ tịch UBND xã Hua Bum cho biết: Xã xác định phát triển dược liệu là hướng đi quan trọng để nâng cao thu nhập cho người dân gắn với bảo vệ rừng. Tuy nhiên, việc tiêu thụ sản phẩm dược liệu hiện nay còn gặp khó khăn, giá cả thị trường chưa ổn định, phụ thuộc nhiều vào thương lái; sản phẩm chủ yếu tiêu thụ ở dạng thô, giá trị gia tăng chưa cao. Thời gian tới, chúng tôi sẽ đẩy mạnh liên kết với doanh nghiệp và hợp tác xã nhằm nâng cao giá trị kinh tế từ loại cây trồng này.
Thúc đẩy phát triển nông nghiệp hàng hóa và dược liệu theo hướng kinh tế xanh, tỉnh triển khai nhiều cơ chế, chính sách hỗ trợ. Thông qua đó, nhiều mô hình liên kết sản xuất - chế biến - tiêu thụ được hình thành. Doanh nghiệp giữ vai trò định hướng thị trường, đầu tư công nghệ và tổ chức tiêu thụ sản phẩm. Hợp tác xã tổ chức sản xuất theo quy mô lớn, đảm bảo quy trình kỹ thuật đồng bộ. Người dân là chủ thể trực tiếp sản xuất, quyết định chất lượng nông sản. Ngoài ra, tỉnh cũng đẩy mạnh xúc tiến thương mại, hỗ trợ đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử, tổ chức đào tạo chuyển đổi số và kết nối tiêu thụ. Góp phần mở rộng thị trường, nâng cao giá trị sản phẩm và tăng khả năng cạnh tranh.
Đồng chí Nguyễn Thành Đồng cho biết thêm: Trong thời gian tới, tỉnh tiếp tục phát triển nông nghiệp theo hướng tập trung, xanh và bền vững. Mục tiêu cụ thể đến năm 2030 là nâng cao chất lượng vùng chè trên 10.000ha, duy trì và phát triển diện tích lúa hàng hóa, mở rộng cây ăn quả và rau màu theo tiêu chuẩn an toàn; phát triển mạnh sâm Lai Châu với quy mô 3.000ha, gắn với xây dựng thương hiệu và chỉ dẫn địa lý. Để đạt được các mục tiêu này, tỉnh sẽ đẩy mạnh tích tụ đất đai, ứng dụng công nghệ cao, phát triển nông nghiệp thông minh và kinh tế tuần hoàn; chú trọng tái chế phụ phẩm nông nghiệp, sử dụng chế phẩm sinh học và giảm phát thải.
Có thể khẳng định phát triển nông nghiệp hàng hóa gắn với kinh tế xanh là phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương. Nông nghiệp sẽ trở thành trụ đỡ vững chắc của nền kinh tế, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân và thúc đẩy phát triển bền vững.
Hết năm 2025, toàn tỉnh có trên 520ha cây trồng áp dụng các tiêu chuẩn đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm. Trong đó, 240ha được chứng nhận VietGAP, trên 200ha đạt chứng nhận RA, gần 5ha đạt chứng nhận hữu cơ và gần 15ha đạt tiêu chuẩn GACP. 43ha sản xuất trong nhà màng, nhà lưới được vận hành theo quy trình khép kín, góp phần hạn chế sâu bệnh và giảm sử dụng thuốc bảo vệ thực vật.
Bạch Dương - Lù Hùng