Chiến lược đặt mục tiêu tái định vị ngành thép theo hướng hiện đại, nâng cao chất lượng sản phẩm, gia tăng hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng, đồng thời giảm phụ thuộc vào thép nhập khẩu, đặc biệt là các dòng thép hợp kim, thép chế tạo và sản phẩm chuyên dụng cho công nghiệp trong nước.
Theo định hướng, đến năm 2030, sản xuất thép thô tăng trưởng bình quân 7 - 8%/năm, đạt 25 - 26 triệu tấn. Thép thành phẩm tăng 5,5 - 6,5%/năm, đạt 32 - 33 triệu tấn.
Mức tiêu thụ thép bình quân đầu người dự kiến đạt 270 - 280 kg/năm. Sản phẩm trong nước cơ bản đáp ứng khoảng 80 - 85% nhu cầu, đồng thời từng bước nâng tỷ trọng xuất khẩu.
Ảnh minh họa
Trọng tâm chuyển dịch cơ cấu sản phẩm sang thép hợp kim, thép không gỉ và thép chất lượng cao phục vụ các ngành chế tạo, ô tô, đóng tàu, đường sắt, năng lượng và các lĩnh vực công nghiệp nền tảng.
Đến năm 2035, sản lượng thép thô dự kiến đạt 33 - 36 triệu tấn; thép thành phẩm đạt 40 - 43 triệu tấn; tiêu thụ bình quân 340 - 360 kg/người/năm. Tỷ lệ đáp ứng nhu cầu nội địa nâng lên 85 - 90%.
Tầm nhìn đến năm 2050, sản lượng thép thô đạt 65 - 70 triệu tấn; thép thành phẩm đạt 75 - 80 triệu tấn/năm. Tiêu thụ bình quân đầu người ước đạt 570 - 650 kg/năm. Ngành thép hướng tới đáp ứng tối đa nhu cầu trong nước, đồng thời gia tăng sự hiện diện trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Chiến lược nhấn mạnh yêu cầu đầu tư các dự án công nghệ tiên tiến, hiện đại, giảm phát thải, phát triển “thép xanh” và nâng cao năng suất, chất lượng theo tiêu chuẩn quốc tế.
Không gian sản xuất sẽ được phân bổ hợp lý theo lợi thế vùng, ưu tiên các địa phương có cảng nước sâu, hạ tầng đồng bộ và khả năng tiếp cận nguồn năng lượng tái tạo. Đồng thời, tăng cường liên kết chuỗi từ khai thác nguyên liệu, sản xuất đến tiêu thụ.
Để thực hiện mục tiêu, Chiến lược đề ra các nhóm giải pháp về cơ chế chính sách, phát triển thị trường, khoa học - công nghệ, nguồn nhân lực và bảo vệ môi trường.
Trong đó, tiếp tục đầu tư nâng cấp công nghệ và thiết bị đối với thép xây dựng, thép hợp kim, thép hình, tôn mạ, ống thép và thép cán nóng. Phát triển sản xuất thép tấm cường độ cao, thép dự ứng lực, thép không gỉ chống ăn mòn cho công trình biển đảo, thép siêu nhẹ cho giao thông vận tải và thép ngành đóng tàu.
Chiến lược cũng định hướng nghiên cứu, sản xuất thép phục vụ hạ tầng năng lượng, thanh ray cho đường sắt cao tốc, ống thép không hàn vận chuyển khí hóa lỏng, trụ điện gió và thép chế tạo phục vụ quốc phòng - an ninh.
Với định hướng dài hạn đến năm 2050, ngành thép Việt Nam được kỳ vọng chuyển từ tăng trưởng theo chiều rộng sang mô hình dựa trên công nghệ, giá trị gia tăng và phát triển bền vững, qua đó nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Nguyễn Hùng