Phế thải xây dựng quản lý từ gốc

2 giờ trướcBài gốc

Phế thải xây dựng được Công ty cổ phần bê tông Tân Hà nghiền để tái chế sản xuất gạch.

Thực trạng

Dọc theo bờ sông Lô, đoạn chảy qua phường Nông Tiến và xã Thái Bình không khó để bắt gặp những đống phế thải xây dựng với đủ loại gạch vỡ, bê tông vụn đổ tràn lan ven đường. Theo phản ánh của người dân tổ 8, phường Nông Tiến, tình trạng đổ trộm này đã diễn ra nhiều năm qua. Những khối phế thải thô kệch không chỉ làm biến dạng cảnh quan mà còn lấn dần vào diện tích đất canh tác của Nhân dân.

Bà Mai Thị Thanh, một người dân trú tại tổ 8, phường Nông Tiến, bức xúc chia sẻ: Vào mùa mưa, nước lũ dâng cao cuốn trôi bớt phế thải đi thì nhìn còn đỡ, chứ cứ đến mùa khô, lòng sông cạn là phơi ra đủ mọi thứ. Bờ sông vốn dĩ rất đẹp, nhưng vì sự thiếu ý thức của một bộ phận người dân và đơn vị thi công mà trở nên nhếch nhác, mất mỹ quan.

Tình trạng này không chỉ riêng ở một địa phương, tại các khu vực chân núi, bờ suối ở vùng nông thôn - nơi không của riêng ai, những đống phế thải xây dựng cũng vẫn trút ra, không những gây mất mỹ quan mà còn làm biến dạng, thu hẹp dòng chảy.

Dọc theo bờ sông Lô, xã Hồng Sơn nhiều năm trước đã trở thành bãi đáp của những phế thải xây dựng cũng như rác thải sinh hoạt của người dân trong khu vực. Tình trạng này mới được hạn chế trong 1 năm trở lại đây. Theo lãnh đạo xã Hồng Sơn, trước đây xã đã quy hoạch bãi rác, tuy nhiên sau một thời gian thu gom, tập kết, khu vực bãi rác đã quá tải, ảnh hưởng đến môi trường xung quanh. Vì không có điểm đổ rác nên nhiều hộ gia đình đã đổ xả ra bờ sông, suối. Trên cơ sở, tuyên truyền, vận động người dân xử lý tại hộ gia đình đồng thời kiểm tra, nhắc nhở đối với những cá nhân xả thải không đúng quy định. Tuy nhiên việc tuyên truyền cũng chỉ hạn chế được phần nào, bởi một số hộ dân ở khu vực trung tâm xã, không có đất vườn đồi, nên họ vẫn đổ chui ở các khu vực khuất tầm nhìn.

Ông Dìu Nhật Nam, Giám đốc Công ty Cổ phần Tuyên Quang Xanh - một trong những đơn vị thu gom rác lớn nhất tỉnh hiện nay cho biết: Những năm gần đây, tốc độ cải tạo và xây dựng hạ tầng tăng mạnh khiến lượng phế thải xây dựng phát sinh ngày càng lớn. Tuy nhiên, rào cản lớn nhất hiện nay là việc thiếu các bãi tập kết quy chuẩn, dẫn đến tình trạng người dân đổ trộm ra môi trường. Điều này không chỉ gây ô nhiễm mà còn tạo áp lực rất lớn cho các đơn vị thu gom rác như công ty.

Nghịch lý ở chỗ, trong khi phế thải xây dựng, chiếm 10 - 15% tổng lượng rác thải rắn đang bị vứt bỏ lãng phí, gây tắc nghẽn hệ thống thoát nước thì nguồn tài nguyên khoáng sản lại cạn kiệt. Minh chứng là tại một số gói thầu của các dự án trọng điểm như Bệnh viện Đa khoa tỉnh, cao tốc Tuyên Quang - Hà Giang đã có thời điểm rơi vào cảnh "đói" đất đắp trầm trọng, đẩy giá thành xây dựng lên cao và gây áp lực lớn cho ngân sách.

Không chỉ dừng lại ở phế thải, bài toán vật liệu xây dựng dư thừa từ các công trình cũng đang cần phải tính toán. Việc loay hoay tìm bãi đổ thải, giải phóng mặt bằng để đáp ứng tiến độ thi công đang biến những nguồn lực lẽ ra có thể tái sử dụng thành gánh nặng, làm khó đơn vị thi công và kìm hãm dòng chảy của các dự án trọng điểm.

Bài toán quản lý từ gốc

Để giải quyết tận gốc vấn đề, không thể chỉ dựa vào các đợt ra quân kiểm tra của ngành chức năng mà cần một chiến lược quản trị vòng đời vật liệu xuyên suốt của phế thải song cũng là tài nguyên này.

Theo ông Phùng Anh Tuấn, Giám đốc điều hành sản xuất - kinh doanh, Công ty cổ phần bê tông Tân Hà, phường Minh Xuân chia sẻ: Các địa phương cần sớm quy hoạch điểm tập kết và trạm nghiền tái chế phế thải xây dựng. Việc đầu tư dây chuyền nghiền sàng để biến bê tông, gạch vụn thành cốt liệu đường giao thông hay gạch không nung không còn là lựa chọn, mà là hướng đi tất yếu để bảo vệ tài nguyên khoáng sản. Thực tế, trong những năm gần đây, công ty cũng đã thực hiện thu gom phế thải xây dựng đối với các công trình do đơn vị thi công để quay vòng tái sản xuất gạch phục vụ các công trình thông thường. Ông Tuấn khẳng định: Quay vòng sản xuất phế thải xây dựng đã giảm chi phí vật liệu đầu vào, quan trọng hơn làm giảm áp lực cho môi trường.

Siết chặt công tác quản lý phế thải xây dựng cũng như vật liệu xây dựng dư thừa, đầu tháng 3 vừa qua, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã có văn bản yêu cầu: Các chủ đầu tư và nhà thầu phải có phương án thu gom, địa điểm tiếp nhận phế thải cụ thể ngay từ khâu cấp phép. Nguyên tắc cốt lõi là "thi công đến đâu, thu gom vệ sinh đến đó". Không thể để tình trạng bùn đất, phế thải tồn đọng kéo dài, gây ô nhiễm và mất mỹ quan đô thị. Sau khi kết thúc đổ thải, nhà thầu bắt buộc phải san gạt, cải tạo và hoàn trả mặt bằng. Mọi hành vi lợi dụng đổ thải để chuyển đổi mục đích sử dụng đất trái phép hoặc gây sạt lở, lũ quét phải được xử lý bằng những chế tài nghiêm khắc nhất.

Đồng chí Nguyễn Thế Phương, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho rằng, bên cạnh chức trách, nhiệm vụ của ngành, rất cần vai trò giám sát của cơ sở, trực tiếp là UBND các xã, phường. Chỉ khi chính quyền cơ sở quyết liệt, doanh nghiệp có trách nhiệm và cộng đồng cùng giám sát, dòng chảy vật liệu mới thực sự được khơi thông bền vững. Xây dựng không chỉ là tạo ra những công trình mới, mà còn là quản lý có trách nhiệm những gì còn lại sau quá trình đó. Đừng để phế thải hôm nay trở thành rào cản cho sự phát triển của ngày mai - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Thế Phương nhấn mạnh.

Bài, ảnh: Đoàn Thư

Nguồn Tuyên Quang : http://baotuyenquang.com.vn/xa-hoi/202604/phe-thai-xay-dung-quan-ly-tu-goc-a9f058e/