'Phở' trên hành trình trở thành di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại

4 giờ trướcBài gốc

Món Phở bò Hà Nội đã vang danh thế giới. (Ảnh: Minh Sơn/Vietnam+)

Nhằm bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa ẩm thực truyền thống, đồng thời quảng bá rộng rãi hơn nữa “Phở Hà Nội” tới bạn bè quốc tế, Hà Nội đang xây dựng hồ sơ đề nghị UNESCO ghi danh “Phở” vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Với mục tiêu này, Hà Nội kỳ vọng khai thác hiệu quả giá trị ẩm thực trong phát triển du lịch và công nghiệp văn hóa, góp phần nâng cao vị thế văn hóa của Thủ đô.

Kế hoạch do Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội xây dựng, trên cơ sở thực hiện Luật Di sản văn hóa năm 2024, đồng thời phát huy tinh thần Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam lấy di sản văn hóa làm trung tâm, hướng đến bảo tồn, phát triển bền vững các giá trị văn hóa lồng ghép vào các hoạt động xã hội…

Cần chiến lược quảng bá mới mẻ

Một trong những nhiệm vụ quan trọng của kế hoạch là xây dựng hồ sơ Phở để trình UNESCO ghi danh. Theo đó, Thành phố sẽ phối hợp với các địa phương có di sản Phở nhằm hoàn thiện hồ sơ theo đúng quy định quốc tế. Các hội nghị, tọa đàm chuyên môn với sự tham gia của cơ quan quản lý, chuyên gia và cộng đồng thực hành di sản sẽ được tổ chức nhằm thống nhất nội dung, lộ trình triển khai.

Tiến sỹ Lê Thị Minh Lý. (Ảnh: Mai Mai/Vietnam+)

Với những giá trị đặc biệt của Phở, món ăn nổi tiếng thế giới được bạn bè quốc tế ưa chuộng, các chuyên gia cho rằng việc Phở trở thành di sản của nhân loại là hoàn toàn xứng đáng. Song, để Phở khẳng định được vị thế cùng sức sống bền vững trong dòng chảy văn hóa đương đại, Phó Chủ tịch Hội Di sản văn hóa Việt Nam, nguyên Phó Cục trưởng Cục Di sản văn hóa, Tiến sỹ Lê Thị Minh Lý trong một cuộc chia sẻ với phóng viên Báo Điện tử VietnamPlus cho rằng chúng ta cần một chiến lược quảng bá, truyền thông đổi mới dành cho di sản này, thay vì cách làm cũ.

Theo Tiến sỹ Minh Lý, Phở là món ăn rất thân quen với người Việt và thậm chí cả du khách quốc tế khi đến Việt Nam, bởi hương vị, lịch sử phát triển cũng như độ ngon, phù hợp với mọi người. Ngày nay, khi Phở bước ra khỏi những hàng quán vỉa hè, hay trong những ngõ phố để đặt trong không gian của trung tâm thương mại lại có ý nghĩa khác.

Vậy làm sao cho Phở sống trong đời sống đương đại, được thế hệ trẻ hiểu đúng giá trị, vị chuyên gia nhấn mạnh cần có cách tiếp cận khác, trong đó đặc biệt lưu ý đến cách phục vụ, cách để Phở thực sự là một sản phẩm văn hóa chứa đựng những ký ức, giá trị sáng tạo của cộng đồng chứ không chỉ đơn giản là món ăn.

“Theo tôi, di sản Phở cần được quảng bá đi kèm với cách thức phục vụ được đổi mới, cách truyền thông mới. Bởi, Phở chính là văn hóa, là ký ức của người Hà Nội và Phở đang sống trong đời sống đương đại với những góc nhìn mới, cách trải nghiệm mới, hiện đại hơn, nhanh gọn và gần gũi với sự hòa nhập của thế giới,” Tiến sỹ Minh Lý chia sẻ.

"Theo tôi, di sản Phở cần được quảng bá đi kèm với cách thức phục vụ được đổi mới, cách truyền thông mới," Tiến sỹ Minh Lý chia sẻ. (Ảnh minh họa: Minh Sơn/Vietnam+)

Xây dựng thương hiệu văn hóa toàn cầu

Dự kiến, trong quý 3 và 4/2026, việc xây dựng hồ sơ sẽ được triển khai đồng bộ từ khâu thu thập tư liệu, hoàn thiện nội dung đến phối hợp liên ngành, liên địa phương. Quá trình này đòi hỏi sự tham gia của nhiều chủ thể, từ cơ quan quản lý nhà nước, chuyên gia đến cộng đồng nắm giữ và thực hành di sản.

Đồng thời, bám sát Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Hà Nội cũng đẩy mạnh quảng bá di sản “Phở” trên các nền tảng truyền thông và số hóa, xây dựng hệ thống dữ liệu, bản đồ quán phở và cộng đồng tương tác trực tuyến. Thành phố triển khai nhiều hoạt động sáng tạo như cuộc thi ký họa, video, ảnh và xây dựng bộ nhận diện di sản nhằm thu hút sự tham gia của cộng đồng, đặc biệt là giới trẻ.

Dự kiến, Ngày Di sản Phở sẽ được tổ chức vào cuối năm 2026 với các hoạt động giao lưu, trình diễn và triển lãm, góp phần tôn vinh và kết nối cộng đồng thực hành di sản. Song song, Hà Nội cũng hướng tới quảng bá “Phở Hà Nội” ra quốc tế, trong đó có việc học hỏi kinh nghiệm bảo tồn di sản ẩm thực tại Nhật Bản.

“Phở giờ đây đã trở thành một thương hiệu mang tầm vóc quốc gia. Ngay khi đặt chân đến sân bay Hàn Quốc là đã có Phở. Sang Paris, ở quận 13 đầy ắp các quán Phở, thậm chí quán Phở ở đó còn khiến các hàng quán khác bị lu mờ. Sang Mỹ, ở tiểu bang nào cũng có Phở Việt Nam, nổi tiếng nhất là phở 75. Chưa kể ở những nước xa xôi như Đan Mạch, Thụy Điển, Bắc Âu cũng có Phở. Rõ ràng trong dòng chảy đương đại, Phở rất phát triển và đã trở thành một thương hiệu quốc gia,” Tiến sỹ Minh Lý nhận định.

Khi được ghi danh, “Phở” sẽ trở thành một thương hiệu văn hóa, tạo động lực cho phát triển du lịch, dịch vụ và các ngành kinh tế liên quan. (Ảnh minh họa: Vietnam+)

Do đó, việc xây dựng hồ sơ đề nghị UNESCO ghi danh không chỉ mang ý nghĩa tôn vinh giá trị văn hóa Phở mà còn mở ra cơ hội để phát triển công nghiệp văn hóa trong lĩnh vực ẩm thực, quảng bá thương hiệu quốc gia.

Khi được ghi danh, “Phở” sẽ trở thành một thương hiệu văn hóa có sức lan tỏa toàn cầu, tạo động lực cho phát triển du lịch, dịch vụ và các ngành kinh tế liên quan, từng bước đưa di sản trở thành nguồn lực phát triển bền vững của Thủ đô./.

Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị khẳng định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá chiến lược, giữ vai trò quyết định trong nâng cao năng suất, chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Trọng tâm là thúc đẩy ứng dụng mạnh mẽ các công nghệ nền tảng như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, công nghệ sinh học, dữ liệu lớn và chuyển đổi xanh vào mọi lĩnh vực sản xuất, đời sống; đặc biệt là chuyển đổi số, ứng dụng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong hệ thống chính trị và doanh nghiệp.

Nghị quyết yêu cầu hoàn thiện thể chế, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, tăng cường hợp tác quốc tế, xây dựng hạ tầng số đồng bộ, hiện đại và bảo đảm an toàn, an ninh dữ liệu. Mục tiêu là hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo toàn diện, trong đó doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm, góp phần đưa Việt Nam phát triển nhanh, bền vững và tự chủ trong kỷ nguyên số.

(Vietnam+)

Nguồn VietnamPlus : https://www.vietnamplus.vn/pho-tren-hanh-trinh-tro-thanh-di-san-van-hoa-phi-vat-the-cua-nhan-loai-post1104592.vnp