Phụ nữ sinh con đúng dịp Tết: Ở cữ khoa học, chắt lọc dân gian

2 giờ trướcBài gốc

Ở cữ sau sinh là giai đoạn đặc biệt quan trọng đối với sức khỏe của người mẹ và sự phát triển ban đầu của em bé. Vì vậy, việc chuẩn bị kiến thức và điều kiện cần thiết để ở cữ an toàn, khoa học luôn được các gia đình chú trọng.

Tuy nhiên, với những sản phụ sinh con đúng dịp Tết Nguyên đán, quá trình ở cữ thường đi kèm không ít băn khoăn, khi nhịp sinh hoạt ngày lễ có nhiều khác biệt so với thường ngày. Do đó, người mẹ cần chủ động trang bị hiểu biết phù hợp, giữ gìn sức khỏe và ổn định tâm lý, lựa chọn chắt lọc các quan niệm dân gian để quá trình hồi phục diễn ra thuận lợi, đảm bảo an toàn cho cả mẹ và bé.

Ảnh minh họa

Tránh làm việc nặng

Trong suốt thai kỳ và quá trình sinh nở, cơ thể người mẹ là nguồn cung cấp năng lượng và dưỡng chất duy nhất giúp thai nhi phát triển. Việc mất máu, ra nhiều mồ hôi khi vượt cạn khiến thể lực của mẹ suy giảm đáng kể, chưa kể sau sinh, cơ thể còn phải tiếp tục tích lũy dinh dưỡng để duy trì nguồn sữa cho con bú. Chính vì vậy, dù hành trình làm mẹ mang lại nhiều niềm vui, nó cũng tiêu hao rất nhiều sức lực. Nếu không được chăm sóc đúng cách về dinh dưỡng, nghỉ ngơi và ổn định tâm lý, sản phụ dễ rơi vào tình trạng suy nhược sau sinh.

Vào những ngày cận Tết, hầu hết gia đình đều tất bật dọn dẹp, trang hoàng nhà cửa để chuẩn bị đón năm mới. Tuy nhiên, với phụ nữ mới sinh, việc tham gia các công việc nặng nhọc cần được hạn chế tối đa. Những hành động như mang vác vật nặng, ngồi xổm hoặc cúi gập người có thể làm tăng nguy cơ sa tử cung. Đặc biệt, sản phụ sinh mổ cần kiêng cữ kỹ lưỡng hơn, tránh leo cầu thang nhiều hay vận động mạnh để bảo đảm vết mổ nhanh hồi phục và an toàn cho sức khỏe.

Bảo đảm sức khỏe tinh thần cho sản phụ sau sinh

Chào đón một thành viên mới là niềm hạnh phúc lớn của mỗi gia đình, nhưng đồng thời cũng mang đến không ít áp lực cho người mẹ. Sau sinh, nhiều phụ nữ dễ rơi vào trạng thái buồn bã, lo âu kéo dài; thống kê cho thấy cứ khoảng 8 bà mẹ thì có một người gặp phải trầm cảm sau sinh, cần được quan tâm và hỗ trợ kịp thời.

Trong dịp Tết, cảm giác này có thể trở nên rõ rệt hơn khi không khí sum vầy, du xuân, tiệc tùng diễn ra sôi động, trong khi sản phụ phải dành phần lớn thời gian trong phòng để chăm sóc con nhỏ. Việc thiếu sự quan tâm, chia sẻ từ gia đình nội ngoại dễ khiến mẹ mới sinh nảy sinh tâm lý cô đơn, tủi thân. Những căng thẳng tinh thần kéo dài không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe tâm lý mà còn có thể làm giảm lượng sữa, tác động trực tiếp đến việc nuôi con bằng sữa mẹ.

Bên cạnh việc chủ động chăm sóc bản thân như nghỉ ngơi hợp lý, tranh thủ ngủ khi con ngủ, tập các bài vận động nhẹ và học cách thư giãn, sự đồng hành của người chồng và người thân trong gia đình giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Sự hỗ trợ cả về tinh thần lẫn việc chăm sóc con giúp sản phụ cảm thấy được chia sẻ và an tâm hơn trong giai đoạn nhạy cảm này.

Do đó, gia đình cần dành nhiều sự quan tâm, lắng nghe và chia sẻ với người mẹ sau sinh, cùng tham gia chăm sóc em bé để mẹ dần hòa nhịp với sinh hoạt chung. Sự thấu hiểu và gắn kết sẽ giúp sản phụ tránh cảm giác cô lập, giữ tinh thần ổn định, từ đó có một kỳ ở cữ dịp Tết nhẹ nhàng và tích cực hơn.

Chế độ sinh hoạt

Theo kinh nghiệm dân gian, cơ thể phụ nữ trong giai đoạn hậu sản còn rất yếu, thường cần khoảng 4–6 tuần để dần hồi phục. Trong thời gian này, nhiều gia đình vẫn giữ quan niệm kiêng tắm gội, hạn chế tiếp xúc với nước nhằm tránh cảm lạnh, đau nhức hay mệt mỏi về sau. Tuy nhiên, theo khuyến cáo y khoa hiện nay, sản phụ không cần kiêng khem quá mức mà nên duy trì vệ sinh cá nhân phù hợp để bảo đảm sự thoải mái và phòng ngừa viêm nhiễm.

Đặc biệt trong dịp Tết, khi người thân, bạn bè thường xuyên đến thăm, việc giữ cơ thể sạch sẽ càng trở nên cần thiết. Sản phụ hoàn toàn có thể tắm gội sau sinh, miễn là bảo đảm nước đủ ấm, phòng tắm kín gió, thời gian tắm ngắn và lau khô người ngay sau đó để tránh nhiễm lạnh. Việc vệ sinh đúng cách không chỉ giúp mẹ cảm thấy dễ chịu hơn mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe cho cả mẹ và bé.

Ngoài ra, những ngày Tết với khách khứa ra vào liên tục dễ khiến nhịp sinh hoạt của mẹ và bé bị xáo trộn. Việc thiếu ngủ, thức đêm chăm con kết hợp với nghỉ ngơi không đủ có thể làm thể lực của sản phụ suy giảm, dẫn đến mệt mỏi kéo dài hoặc suy nhược sau sinh. Vì vậy, gia đình cần chủ động sắp xếp thời gian thăm hỏi hợp lý, tạo không gian yên tĩnh để mẹ và bé được nghỉ ngơi đầy đủ, giúp quá trình hồi phục diễn ra thuận lợi hơn.

Dinh dưỡng ngày Tết cho sản phụ sau sinh

Bên cạnh nghỉ ngơi hợp lý, chế độ dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong quá trình hồi phục sau sinh. Sản phụ nên lưu ý tránh ăn các thực phẩm dưới đây:

Thức ăn để lâu: Sản phụ nên tránh dùng các món đã để qua đêm, đặc biệt là thức ăn nguội, bảo quản không đúng cách. Những thực phẩm này dễ nhiễm vi khuẩn, có thể gây rối loạn tiêu hóa, đầy hơi – tình trạng không có lợi trong thời gian ở cữ.

Bánh chưng, bánh tét: Các loại bánh truyền thống ngày Tết được làm từ gạo nếp, đậu xanh và thịt mỡ, chứa nhiều năng lượng và chất béo. Ăn với lượng lớn trong thời gian ngắn dễ gây khó tiêu, đầy bụng, thậm chí ảnh hưởng đến quá trình tiết sữa, nhất là với sản phụ có tiền sử thừa cân hoặc rối loạn đường huyết.

Thực phẩm chế biến sẵn: Giò, chả, thịt nguội hay đồ hộp nên được hạn chế do có thể chứa chất bảo quản và phụ gia. Trường hợp sử dụng, cần lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm.

Thực phẩm lên men: Dưa muối, hành muối, củ kiệu, nem chua… không phù hợp với sản phụ mới sinh vì có thể chứa nitrit và vi khuẩn gây hại cho hệ tiêu hóa, ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ và gián tiếp tác động đến trẻ nhỏ.

Đồ uống có cồn và chất kích thích: Rượu, bia, nước ngọt nhiều đường và đồ uống chứa caffeine nên tránh trong thời gian ở cữ. Những chất này có thể đi vào sữa mẹ, làm ảnh hưởng đến giấc ngủ, tâm lý của trẻ, đồng thời không có lợi cho quá trình hồi phục sức khỏe của sản phụ.

Thực tế, nhiều bà mẹ mong muốn nhanh chóng lấy lại vóc dáng sau sinh, tuy nhiên việc ăn kiêng quá mức hay giảm cân trong thời gian ngắn có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe của mẹ và chất lượng sữa nếu đang nuôi con bằng sữa mẹ. Quá trình giảm cân sau sinh cần thời gian, thường kéo dài vài tháng để cơ thể dần thích nghi và hồi phục sau thai kỳ.

Thay vì ép cân, người mẹ nên điều chỉnh chế độ ăn theo hướng lành mạnh bằng cách hạn chế đồ ăn vặt nhiều dầu mỡ, tăng cường rau xanh và trái cây tươi, đồng thời bảo đảm khẩu phần cân đối giữa protein và tinh bột. Bên cạnh đó, việc duy trì các hình thức vận động nhẹ nhàng, phù hợp thể trạng sẽ giúp đốt cháy năng lượng dư thừa, hỗ trợ săn chắc cơ bắp và cải thiện sức khỏe tổng thể một cách an toàn.

Phương Anh

Nguồn Gia Đình VN : https://giadinhonline.vn/phu-nu-sinh-con-dung-dip-tet-o-cu-khoa-hoc-chat-loc-dan-gian-d210742.html