Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng là công trình trọng điểm quốc gia trong lĩnh vực giao thông vận tải, với tổng mức đầu tư khoảng 203.200 tỷ đồng (tương đương 8,369 tỷ USD). Dự án được kỳ vọng sẽ hình thành mạng lưới vận tải đường sắt hiện đại, nâng cao năng lực logistics, thúc đẩy liên kết vùng và phát triển kinh tế - xã hội khu vực phía Bắc.
Khi triển khai qua Phú Thọ, dự án đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng dự kiến thu hồi hơn 630ha đất, ảnh hưởng đến trên 1.800 hộ dân phải tái định cư.
Tốc độ thiết kế 160km/h đối với tuyến chính đoạn từ ga Lào Cai mới đến ga Nam Hải Phòng, tốc độ thiết kế 120km/h đối với đoạn qua khu vực đầu mối TP Hà Nội, tốc độ thiết kế 80km/h đối với các đoạn tuyến còn lại.
Tất cả vì dự án trọng điểm quốc gia
Một dấu mốc quan trọng của dự án đã được ghi nhận khi ngày 19/12 vừa qua, công trình nhà và quảng trường ga Phú Thọ tại phường Phong Châu được khởi công theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Công trình có tổng mức đầu tư 3.347 tỷ đồng, thuộc dự án thành phần của tuyến đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng, thể hiện quyết tâm cao của tỉnh Phú Thọ trong việc chủ động giải phóng mặt bằng, tạo quỹ đất sạch phục vụ thi công.
Theo thiết kế, tuyến đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng có tổng chiều dài hơn 391km tuyến chính và 28km tuyến nhánh. Riêng đoạn qua tỉnh Phú Thọ dài khoảng 99,1km, đi qua 20 xã, phường, với điểm đầu tại xã Đan Thượng và điểm cuối tại phường Phúc Yên. Trên địa bàn tỉnh bố trí 5 nhà ga hỗn hợp, 1 ga hành khách và 1 ga tác nghiệp kỹ thuật.
Khi triển khai qua Phú Thọ, dự án dự kiến thu hồi hơn 630ha đất, ảnh hưởng đến trên 1.800 hộ dân phải tái định cư. Đồng thời, tỉnh phải xây dựng mới 38 khu tái định cư và thực hiện di dời gần 5 khu nghĩa trang nhân dân. Bên cạnh đó, nhiều công trình hạ tầng xã hội và kỹ thuật như trường học, khu đô thị, cụm công nghiệp, hệ thống cấp – thoát nước cũng sẽ bị ảnh hưởng, khiến công tác giải phóng mặt bằng trở nên phức tạp, đòi hỏi nguồn lực tài chính lớn và cách làm bài bản, đồng bộ.
Để bảo đảm dự án được triển khai đúng kế hoạch, cùng với các địa phương có tuyến đường sắt đi qua, tỉnh Phú Thọ đang tập trung nhân lực, khẩn trương và quyết liệt thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, sớm bàn giao mặt bằng cho đơn vị thi công.
Bản đồ hướng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.
Theo ông Lê Minh Quang, Phó Giám đốc Chi nhánh Trung tâm Phát triển quỹ đất khu vực Phú Thọ, dự án đi qua địa bàn phường Phong Châu với chiều dài hơn 6,7km, đồng thời khu vực này cũng được lựa chọn để xây dựng nhà ga và quảng trường ga Phú Thọ. Khối lượng giải phóng mặt bằng phục vụ dự án là rất lớn, với diện tích đất thu hồi trên 22ha, ảnh hưởng trực tiếp đến nhiều hộ dân và tổ chức.
“Để bàn giao mặt bằng đúng tiến độ, Trung tâm đã tăng cường phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương, triển khai đồng bộ các giải pháp, bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân”, ông Lê Minh Quang cho biết.
100% đã kiểm đếm diện tích thu hồi, xác định 38 vị trí xây dựng khu tái định cư
Đến nay, Ban Quản lý dự án khu vực Vĩnh Phúc đã hoàn thành công tác đo đạc, chỉnh lý bản đồ địa chính với diện tích hơn 211ha, đạt 100%; công tác quy chủ đạt trên 99%. Các địa phương như phường Phúc Yên, xã Bình Nguyên đã ban hành kế hoạch thu hồi đất, kiểm đếm. Một số xã khác đang triển khai thống kê đất nông nghiệp, mồ mả và thực hiện các thủ tục liên quan. Đối với phần đất quốc phòng bị ảnh hưởng, các thủ tục thu hồi cũng đang được thực hiện theo đúng quy định.
Song song với đó, Ban Quản lý dự án khu vực Phú Thọ đã phối hợp với Trung tâm Phát triển quỹ đất bàn giao hồ sơ ranh giới giải phóng mặt bằng, vị trí các khu tái định cư; tổ chức đo vẽ tuyến chính và các khu tái định cư; đồng thời lập phương án di chuyển hệ thống điện trung, hạ thế và các trạm biến áp để phục vụ thi công.
Đến nay các Chủ đầu tư (2 Ban QLDA) đã lập xong phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tổng thể trên địa bàn tỉnh Phú Thọ. Đã rà soát và xác định được 38 vị trí xây dựng Khu tái định cư và 5 khu nghĩa trang mở rộng. Đã thống kê sơ bộ khối lượng di chuyển các công trình hạ tầng kỹ thuật (đường điện, đường nước, trường học, cụm công nghiệp...), các đơn vị đã khảo sát, xác định khái toán kinh phí sơ bộ để tổng hợp vào phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư theo quy định...
Ngày 19/12 vừa qua, công trình nhà và quảng trường ga Phú Thọ (phường Phong Châu) tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng được khởi công theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.
Để dự án triển khai đúng tiến độ, tỉnh Phú Thọ kiến nghị Bộ Xây dựng chỉ đạo Ban QLDA Đường sắt sớm bàn giao hồ sơ thiết kế (đã được Bộ Xây dựng chấp thuận); tổ chức bàn giao mốc giới tại thực địa để tỉnh Phú Thọ có căn cứ triển khai các thủ tục tiếp theo.
Đặc biệt là đoạn có điều chỉnh hướng tuyến đoạn qua địa bàn tỉnh Phú Thọ dài 48,5 km (từ phía Bắc xuống phía Nam) từ đầu ga Việt Trì đến hết ga Bình Xuyên (km184+500 đến km233). Báo cáo Thủ tướng Chính phủ quan tâm bố trí vốn để thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư của dự án theo đề xuất đăng ký vốn thực hiện năm 2025, 2026.
Xem xét, nghiên cứu thiết kế cầu cạn (đường sắt đi trên cao) các đoạn đi qua các khu đô thị hiện hữu và quy hoạch phát triển đô thị hai bên bờ sông Lô, đô thị Vĩnh Phúc để không ảnh hưởng đến không gian phát triển đô thị của tỉnh, giảm thiểu diện tích chiếm dụng GPMB và tái định cư qua đô thị.
Hoàn thiện dự án phù hợp với quy hoạch vùng, quy hoạch đô thị và nông thôn dọc tuyến
Tại buổi kiểm tra thực địa dự án, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo các công trình trọng điểm, dự án quan trọng quốc gia lĩnh vực đường sắt nhấn mạnh,tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng là công trình giao thông trọng điểm quan trọng của quốc gia, tạo điều kiện thuận lợi cho xuất - nhập khẩu hàng hóa, thúc đẩy phát triển logistics và công nghiệp vùng trung du và miền núi phía Bắc.
Bộ trưởng nhấn mạnh, đoạn tuyến qua Lào Cai và Phú Thọ là “mắt xích đầu tiên”, giữ vai trò kích hoạt toàn bộ chuỗi logistics của dự án. tạo điều kiện thuận lợi cho xuất - nhập khẩu hàng hóa, thúc đẩy phát triển logistics và công nghiệp vùng trung du và miền núi phía Bắc.
Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh kiểm tra tình hình thực hiện Dự án tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.
Việc chủ động triển khai công tác GPMB, chuẩn bị cho dự án là nhiệm vụ chính trị quan trọng và kết quả mà Phú Thọ đạt được trong thời gian qua cho thấy sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị.
“Nếu giải phóng mặt bằng chậm, toàn tuyến sẽ chậm theo. Phải làm song song cả giải phóng mặt bằng và tái định cư để người dân sớm ổn định cuộc sống. Không có tái định cư thì không có hạ tầng, người dân không đồng thuận thì không thể có dự án”, Bộ trưởng Trần Hồng Minh nhấn mạnh.
Theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, đây là dự án đặc biệt quan trọng, yêu cầu các địa phương đẩy nhanh tiến độ, khởi công các dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư từ ngày 19/8 và phấn đấu hoàn thành trong năm 2026, tạo nền tảng để tuyến đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng được triển khai đồng bộ, hiệu quả trên toàn tuyến.
Bộ trưởng đề nghị địa phương tiếp tục rà soát các quy hoạch liên quan, chủ động đề xuất các cơ chế, chính sách để báo cáo trung ương xem xét, tháo gỡ kịp thời các khó khăn, vướng mắc. Các đơn vị, địa phương phối hợp chặt chẽ trong việc nghiên cứu tiền khả thi, đảm bảo việc triển khai dự án phù hợp với quy hoạch vùng, quy hoạch đô thị và nông thôn dọc tuyến. Đặc biệt, phải đảm bảo hài hòa các yếu tố kỹ thuật, môi trường, gắn với phát triển bền vững, góp phần nâng cao đời sống người dân.
Phi Long/VOV.VN