Nhiều hạng mục của Di tích lịch sử cấp Quốc gia Đình Đào Xá đã xuống cấp nghiêm trọng, cần được trùng tu, tôn tạo. Ảnh: baophutho.vn
Theo rà soát của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, hiện có 8 di tích cần được tu bổ khẩn cấp, gồm: đình Đào Xá (xã Đào Xá), đình Do Nghĩa (xã Phùng Nguyên), đền Năng Yên (xã Quảng Yên), đền Du Yến (xã Chí Tiên), đình Hiển Lễ (phường Xuân Hòa), đình Vĩnh Lại (xã Vĩnh An), chùa Cam Lâm (xã Tam Đảo) và đình Lập - chùa Bôi (xã Hợp Kim). Đây đều là những công trình có giá trị lịch sử, văn hóa, tín ngưỡng lâu đời, gắn bó mật thiết với đời sống cộng đồng địa phương.
Qua khảo sát thực tế, nhiều hạng mục tại các di tích đã bị xuống cấp nặng như: mái ngói hư hỏng, kết cấu gỗ mục ruỗng, tường nứt, nền lún… không chỉ ảnh hưởng đến giá trị di sản mà còn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn trong quá trình sinh hoạt tín ngưỡng và tham quan.
Trước tình hình đó, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã tổ chức kiểm tra, đánh giá hiện trạng; lập hồ sơ xác định mức độ xuống cấp; đồng thời xây dựng báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư tu bổ, tôn tạo các di tích. Hồ sơ đã được trình Hội đồng thẩm định chủ trương đầu tư các dự án nhóm B của tỉnh xem xét, cho ý kiến.
Sau khi tiếp thu, giải trình đầy đủ ý kiến của các thành viên Hội đồng, đến nay Sở đã hoàn thiện hồ sơ, bảo đảm các điều kiện cần thiết để trình UBND tỉnh xem xét, phê duyệt theo quy định. Dự án dự kiến triển khai trong giai đoạn 2026–2028, sử dụng nguồn vốn đầu tư công từ ngân sách cấp tỉnh, cấp xã kết hợp với nguồn xã hội hóa.
Nhằm tăng tính chủ động và phù hợp với thực tiễn quản lý, UBND tỉnh thống nhất chủ trương giao UBND các xã, phường nơi có di tích làm chủ đầu tư các dự án thành phần. Quá trình thực hiện phải bảo đảm giữ gìn tối đa các yếu tố gốc của di tích, tuân thủ nghiêm các quy định của pháp luật về xây dựng, đầu tư công và bảo tồn di sản.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Khắc Hiếu cho biết, tỉnh đã giao cho Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp với các sở, ngành liên quan và chính quyền địa phương tiếp tục rà soát, hoàn thiện hồ sơ chủ trương đầu tư trên cơ sở tiếp thu đầy đủ ý kiến góp ý, bảo đảm tính khả thi và hiệu quả của dự án.
Sở Tài chính, với vai trò cơ quan thường trực Hội đồng thẩm định, được giao chủ trì phối hợp với các đơn vị liên quan rà soát toàn diện nội dung chủ trương đầu tư, đặc biệt là thẩm định nguồn vốn và khả năng cân đối vốn theo đúng quy định của Luật Đầu tư công và các nghị định hướng dẫn hiện hành. Việc bố trí vốn cấp xã cần bảo đảm đúng quy định pháp luật, tránh phát sinh rủi ro trong quá trình triển khai.
Bên cạnh đó, Sở Tài chính cũng sẽ phối hợp với Sở Xây dựng tham mưu phương án giao chủ đầu tư phù hợp, đồng thời tổng hợp kết quả rà soát của các sở, ngành để báo cáo, đề xuất UBND tỉnh trước ngày 5/5/2026.
Việc đầu tư tu bổ, tôn tạo các di tích không chỉ góp phần bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa, mà còn tạo động lực thúc đẩy phát triển du lịch, nâng cao đời sống tinh thần của người dân, qua đó đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế, xã hội của tỉnh trong giai đoạn tới.
Đại Lâm (TTXVN)