Phường Trung Tâm hiện có 46 tổ dân phố với 6.642 hộ dân và 26.888 nhân khẩu sinh sống trên tổng diện tích tự nhiên 43,15 km². Phường giữ vai trò chiến lược trong sự phát triển của khu vực phía Tây tỉnh Lào Cai. Lợi thế vị trí cùng với bản sắc văn hóa đặc sắc của các dân tộc đã tạo nền tảng quan trọng để phường Trung Tâm phát triển du lịch theo hướng cộng đồng và trải nghiệm.
Không gian và sắc màu văn hóa là điểm nhấn thu hút du khách đến với phường Trung Tâm.
Thực hiện Nghị quyết 35, phường Trung Tâm đã xác định rõ quan điểm phát triển du lịch phải gắn với bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống. Nhiều hoạt động bảo tồn văn hóa được duy trì thường xuyên như: khôi phục nghề dệt truyền thống, tổ chức các trò chơi dân gian, duy trì các đội văn nghệ nòng cốt… Đồng thời, đẩy mạnh sưu tầm, quản lý, bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị các di tích lịch sử - văn hóa, xem đây là “tài sản” quý giá để phát triển du lịch lâu dài.
Nhờ cách làm bài bản, du lịch cộng đồng tại phường Trung Tâm từng bước khẳng định sức hút. Theo thống kê, toàn phường hiện có 22 cơ sở lưu trú, trong đó có 14 homestay phục vụ du khách. Riêng năm 2025, lượng khách du lịch đến phường đạt 110.580 lượt người, đạt 100,53% kế hoạch đề ra. Trong số này có 15.200 lượt khách quốc tế, chiếm hơn 50% tổng lượng khách. Con số ấn tượng này không chỉ khẳng định sức hấp dẫn của du lịch địa phương mà còn mở ra những cơ hội lớn để phường Trung Tâm phát triển du lịch theo hướng chuyên nghiệp, chất lượng cao.
Để có được kết quả tích cực ấy là sự nỗ lực không ngừng của cấp ủy, chính quyền và người dân địa phương. Thời gian qua, phường Trung Tâm đã tập trung đầu tư, nâng cấp kết cấu hạ tầng giao thông và hạ tầng phục vụ du lịch. Nhiều tuyến đường được cải tạo, hệ thống điện, nước, viễn thông từng bước được hoàn thiện, tạo điều kiện thuận lợi cho du khách đến tham quan và trải nghiệm.
Làng quê yên bình và những trải nghiệm thực tế đậm đà bản sắc văn hóa Mường Lò thu hút khách du lịch đến tham quan, nghỉ dưỡng.
Cùng với đó, chính quyền địa phương khuyến khích người dân tham gia bảo tồn và phát triển các làng nghề truyền thống như: dệt thổ cẩm, chế tác nhạc cụ dân tộc. Những không gian trải nghiệm văn hóa được hình thành, nơi du khách có thể trực tiếp tham gia các hoạt động sinh hoạt cộng đồng như: nấu ăn, múa xòe, học làm đồ thủ công mỹ nghệ… Những trải nghiệm giản dị nhưng chân thực này đã tạo nên nét riêng cho du lịch cộng đồng phường Trung Tâm.
Năm 2026, nhằm tiếp tục hiện thực hóa Nghị quyết 35 của Tỉnh ủy Lào Cai, phường Trung Tâm xác định đẩy mạnh phát triển các loại hình du lịch cộng đồng, du lịch xanh, homestay gắn với nông nghiệp và sản phẩm địa phương. Mục tiêu là tạo ra những điểm đến văn hóa, ẩm thực độc đáo, góp phần nâng cao giá trị kinh tế từ du lịch.
Song song với đó, địa phương cũng tạo thuận lợi về thủ tục hành chính, mặt bằng và cơ chế chính, sách nhằm thúc đẩy các mô hình kinh tế hộ phát triển mạnh mẽ. Đặc biệt, nhiều sản phẩm OCOP đặc trưng của địa phương đã được công nhận và từng bước khẳng định thương hiệu trên thị trường như: gạo Séng Cù, trà cỏ ngọt Stevia Tây Bắc, bưởi da xanh Nghĩa Lộ, thanh long ruột đỏ Nghĩa Lộ, nhãn Nghĩa Lộ, mắm tép chưng thịt… cùng với sản phẩm du lịch cộng đồng đặc sắc.
Những trò chơi dân gian là thế mạnh về du lịch trải nghiệm của người Thái vùng Mường Lò.
Với hơn 14 homestay đang hoạt động, phường Trung Tâm đang khuyến khích các cơ sở phát triển du lịch theo hướng bền vững, giữ gìn không gian kiến trúc truyền thống. Nhiều hộ gia đình đã chủ động cải tạo nhà ở, vừa đảm bảo tiện nghi phục vụ du khách, vừa giữ nguyên nét kiến trúc đặc trưng của văn hóa dân tộc.
Điển hình như mô hình homestay của bà Hoàng Thị Loan tại tổ dân phố Sà Rèn. Gia đình bà đã mạnh dạn đầu tư, đa dạng hóa các sản phẩm du lịch tạo nên không gian văn hóa dân tộc Thái đặc sắc. Bà Loan chia sẻ: “Du khách đến đây không chỉ được nghỉ dưỡng mà còn được tham gia các hoạt động văn hóa như hát múa truyền thống, chơi các trò chơi dân gian hay thưởng thức ẩm thực đặc trưng của địa phương”. Nhờ cách làm sáng tạo này, lượng du khách đến lưu trú tại homestay của gia đình bà Loan luôn ổn định.
Bên cạnh kinh tế hộ, phường Trung Tâm cũng chủ động thu hút các doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực du lịch nghỉ dưỡng kết hợp bảo tồn văn hóa truyền thống. Nhiều dự án khu du lịch sinh thái, dịch vụ lưu trú, ăn uống và giải trí đã được triển khai, góp phần làm phong phú thêm các sản phẩm du lịch của địa phương.
Sản phẩm thổ cẩm và những món ăn mang đậm hương sắc văn hóa người Thái khiến du khách luôn chọn nơi đây là điểm đến.
Chị Nguyễn Thị Loan, quản lý một khu du lịch tại tổ dân phố 16 cho biết: “Sau khi được chính quyền địa phương tạo điều kiện về quỹ đất và hỗ trợ các thủ tục pháp lý, doanh nghiệp đã nhanh chóng hoàn thiện các hạng mục để đưa khu du lịch vào hoạt động. Hiện nay mỗi tháng chúng tôi đón hàng trăm lượt khách đến nghỉ dưỡng và trải nghiệm các hoạt động văn hóa địa phương”.
Không chỉ dừng lại ở việc phát triển cơ sở hạ tầng và dịch vụ, phường Trung Tâm còn chú trọng xây dựng hình ảnh du lịch thân thiện. Mỗi người dân được khuyến khích trở thành một “đại sứ du lịch” sẵn sàng giới thiệu và quảng bá hình ảnh quê hương đến bạn bè, du khách. Chính sự thân thiện, mến khách của người dân đã tạo nên sức hút riêng cho du lịch cộng đồng nơi đây.
Khi đến với phường Trung Tâm, du khách không chỉ được nghỉ ngơi trong không gian đậm đà bản sắc văn hóa mà còn được tham gia nhiều hoạt động trải nghiệm thú vị như đi bộ khám phá bản làng, bơi mảng trên suối, tham gia lao động sản xuất cùng người dân, thưởng thức ẩm thực truyền thống ngay tại các homestay… Chị Louise Fournier, du khách đến từ Pháp chia sẻ: “Người dân nơi đây rất thân thiện và hiếu khách. Được thưởng thức những món ăn truyền thống ngay tại homestay là trải nghiệm tuyệt vời đối với tôi”.
Những tín ngưỡng văn hóa luôn hấp dẫn du khách đến với vùng đất Mường Lò.
Được biết, từ nay đến hết năm 2030, phường Trung Tâm đặt mục tiêu xây dựng đô thị “Văn minh – hiện đại – thân thiện” và phấn đấu đón trên 1 triệu lượt khách du lịch. Để đạt được mục tiêu này, phường sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, quy hoạch các bản văn hóa truyền thống gắn với bảo tồn bản sắc dân tộc, giữ gìn cảnh quan và bảo vệ môi trường sinh thái.
Tại các cơ sở du lịch cộng đồng, nhiều gian hàng lưu niệm đã được xây dựng nhằm trưng bày và giới thiệu các sản phẩm truyền thống của địa phương. Đây không chỉ là cách quảng bá hiệu quả mà còn giúp nâng cao giá trị kinh tế cho các sản phẩm thủ công và nông sản đặc trưng.
Có thể thấy, việc gắn kết chặt chẽ giữa bảo tồn văn hóa với phát triển du lịch đã giúp phường Trung Tâm tạo dựng được hướng đi bền vững. Những giá trị văn hóa truyền thống không chỉ được gìn giữ mà còn trở thành nguồn lực quan trọng để phát triển kinh tế địa phương.
Nhảy sạp và xòe Thái luôn là "đặc sản" hấp dẫn du khách trong nước và quốc tế.
Từ những bước đi vững chắc hôm nay, phường Trung Tâm đang từng bước hiện thực hóa Nghị quyết 35 của Tỉnh ủy về phát triển du lịch giai đoạn 2026 – 2030. Qua đó góp phần đưa Lào Cai trở thành trung tâm du lịch bốn mùa của cả nước, hướng tới tầm vóc quốc tế với các sản phẩm du lịch đặc sắc gắn với cảnh quan thiên nhiên, khí hậu và bản sắc văn hóa các dân tộc.
Trần Ngọc Sơn