Quy mô thành viên và mạng lưới tiếp tục được củng cố
Phát biểu khai mạc Hội nghị, bà Nguyễn Thị Thu Thu - Giám đốc Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực 8 cho biết: Khu vực 8 quản lý hệ thống QTDND hoạt động tại 3 tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh và Quảng Trị. Tính đến 31/12/2025, toàn khu vực có 126 QTDND hoạt động ổn định với 311.861 thành viên. Quy mô thành viên tăng cho thấy sức hấp dẫn của mô hình tài chính cộng đồng vẫn được duy trì, đặc biệt tại khu vực nông thôn - nơi nhu cầu vốn sản xuất, vốn tiêu dùng hợp lý và dịch vụ tài chính thuận tiện còn lớn.
Các đơn vị ký kết quy chế phối hợp trong quản lý QTDND trên địa bàn Khu vực 8
Nền tảng thành viên rộng tạo lợi thế khác biệt: quỹ bám sát địa bàn, hiểu khách hàng, dễ thiết kế sản phẩm phù hợp chu kỳ sản xuất và tập quán thanh toán địa phương. Về vận hành, quy mô thành viên lớn giúp ổn định nguồn vốn huy động, tạo dư địa mở rộng tín dụng theo hướng phân tán rủi ro. Trong năm 2025, hệ thống nhìn chung giữ được kỷ luật thanh khoản, đáp ứng nhu cầu rút tiền và giao dịch của người dân, hạn chế biến động tâm lý; qua đó củng cố niềm tin, giữ chân tiền gửi và thu hút thêm thành viên.
Tổng nguồn vốn toàn hệ thống QTDND Khu vực 8 đến 31/12/2025 đạt 30.184,74 tỷ đồng, tăng 9,93% so với cuối năm 2024. Kết quả này phản ánh năng lực huy động tại chỗ của hệ thống và cho thấy kênh QTDND vẫn được người dân lựa chọn trong bối cảnh cạnh tranh về lãi suất và chất lượng dịch vụ giữa các tổ chức tín dụng.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh Nguyễn Thị Nguyệt phát biểu tại Hội nghị
Trong cơ cấu nguồn vốn, tiền gửi tiết kiệm đạt 26.972,02 tỷ đồng, tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn. Đây là nguồn vốn ổn định, giúp các quỹ chủ động cân đối kỳ hạn, xây dựng kế hoạch tín dụng phù hợp với năng lực quản trị rủi ro, hạn chế phụ thuộc vốn bên ngoài và giảm chi phí vốn trong dài hạn. Kết quả huy động cũng cho thấy các quỹ đã chú trọng chăm sóc thành viên, bảo đảm quy trình giao dịch thuận lợi, an toàn, minh bạch; đồng thời duy trì truyền thông, tư vấn để người dân hiểu rõ quyền lợi, nghĩa vụ khi tham gia gửi tiền và vay vốn.
Tín dụng tăng trưởng ổn định, chất lượng được kiểm soát
Song hành với tăng trưởng nguồn vốn, dư nợ cho vay toàn khu vực đến 31/12/2025 đạt 22.876,39 tỷ đồng, tăng 7,13% so với cuối năm 2024. Dòng vốn tiếp tục được đưa vào kinh tế cơ sở, ưu tiên các nhu cầu sản xuất, kinh doanh nhỏ, thương mại - dịch vụ tại địa phương và các khoản vay phục vụ đời sống chính đáng của thành viên.
Bà Nguyễn Thị Thu Thu - Giám đốc Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực 8 phát biểu tại Hội nghị
Điểm tích cực nổi bật là chất lượng tín dụng tiếp tục được kiểm soát ở mức thấp. Tổng nợ xấu 132,46 tỷ đồng, tương ứng 0,58% tổng dư nợ. Tỷ lệ này phản ánh nỗ lực của các quỹ trong thẩm định, quản lý hồ sơ, định giá tài sản, giám sát sau cho vay và thu hồi nợ; đồng thời cho thấy mức độ phù hợp của sản phẩm tín dụng với khả năng trả nợ của thành viên. Ở nhiều quỹ, việc theo dõi biến động thu nhập, dòng tiền theo mùa vụ và phương án trả nợ được thực hiện chặt chẽ hơn, góp phần hạn chế phát sinh nợ xấu mới.
Bên cạnh hiệu quả hoạt động, hệ thống còn đóng góp đáng kể cho ngân sách và an sinh xã hội. Năm 2025, toàn khu vực nộp ngân sách 43,95 tỷ đồng, đóng góp an sinh xã hội 7,89 tỷ đồng và tạo việc làm cho khoảng 1.950 lao động. Các con số này cho thấy QTDND không chỉ là kênh cung ứng vốn, mà còn góp phần tăng nguồn thu địa phương, hỗ trợ chương trình xã hội và tạo việc làm ổn định tại chỗ thông qua mạng lưới giao dịch và các dịch vụ đi kèm.
Các yêu cầu nhằm bảo đảm an toàn hệ thống
Hội nghị cũng chỉ rõ một số yếu tố có thể ảnh hưởng an toàn hệ thống QTDND nếu không xử lý kịp thời. Thiên tai, bão lũ và biến động sản xuất ở một số địa bàn khiến một bộ phận khách hàng gặp khó về dòng tiền, tăng áp lực theo dõi sau cho vay, cơ cấu nợ và trích lập dự phòng. Bên cạnh đó, vướng mắc về thủ tục đất đai, giấy tờ tài sản và đăng ký giao dịch bảo đảm tại một số địa phương có thể làm kéo dài quy trình thẩm định, hoàn thiện hồ sơ hoặc giải ngân, nhất là với khách hàng có nhu cầu vốn gấp theo mùa vụ.
Về nội tại, chất lượng quản trị và kiểm soát nội bộ giữa các QTDND chưa đồng đều. Một số quỹ cần nâng năng lực điều hành, chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ, tăng kỷ luật tuân thủ và cải thiện hiệu lực kiểm soát nội bộ; chú trọng phân định trách nhiệm theo chức năng, tránh chồng chéo hoặc giám sát chưa đầy đủ. Đồng thời, cần bám sát tôn chỉ tương trợ, tránh lệch chuẩn trong hoạt động; bởi với mô hình dựa trên cộng đồng thành viên, mọi sai lệch nhỏ đều có thể tác động trực tiếp đến niềm tin và uy tín hệ thống.
Ông Đặng Duy Cường – Tổng Giám đốc Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam mong muốn thời gian tới, Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực 8, Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam tiếp tục phối hợp, hỗ trợ để Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam hoạt động hiệu quả hơn
Ngoài ra, việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã theo mô hình mới làm thay đổi địa bàn hoạt động và có thể tạo giao thoa địa bàn giữa các quỹ. Do đó, cần theo dõi để bảo đảm cạnh tranh lành mạnh, giữ ổn định thị trường dịch vụ tài chính nông thôn và tránh điều chỉnh thiếu thận trọng về lãi suất hoặc tiêu chuẩn tín dụng. Các quỹ cũng cần chủ động rà soát địa bàn, khách hàng và hồ sơ pháp lý để hạn chế rủi ro phát sinh trong quá trình chuyển đổi.
Ngành Ngân hàng đóng vai trò quan trọng trong dẫn vốn cho phát triển kinh tế - xã hội
Phát biểu tại Hội nghị, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh Nguyễn Thị Nguyệt ghi nhận vai trò của ngành Ngân hàng trong dẫn vốn cho phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn, đồng thời đánh giá QTDND là mô hình kinh tế tập thể hiệu quả, phù hợp khu vực nông thôn nhờ lợi thế bám địa bàn và phục vụ trực tiếp người dân.
Tỉnh hiện có 32 QTDND với 65.885 thành viên; nguồn vốn hoạt động 7.055 tỷ đồng; dư nợ cho vay 5.882 tỷ đồng; nợ xấu 7,12 tỷ đồng, chiếm 0,12% tổng dư nợ. Các chỉ số cho thấy quy mô hoạt động lớn, mức độ tham gia của người dân cao và chất lượng tín dụng rất tốt. Lãnh đạo tỉnh cũng ghi nhận hệ thống QTDND trên địa bàn đã đóng góp cho ngân sách, tham gia các hoạt động hỗ trợ cộng đồng và tạo thêm việc làm ổn định.
Song song với biểu dương, lãnh đạo tỉnh Hà Tĩnh yêu cầu giai đoạn tới tập trung vào an toàn và chất lượng đối với hệ thống QTDND: tăng kỷ luật, kỷ cương; nâng chất lượng đội ngũ lãnh đạo và cán bộ; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số để nâng chất lượng dịch vụ và minh bạch hóa hoạt động. Cơ quan quản lý cần tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát để kịp thời chấn chỉnh rủi ro, bảo đảm hoạt động đúng tôn chỉ, mục đích. Các sở, ngành và chính quyền cơ sở được đề nghị phối hợp chặt chẽ trong các nội dung liên quan như điều kiện trụ sở, thủ tục đất đai, bảo đảm an ninh trật tự và phối hợp công tác nhân sự tại các QTDND, tạo điều kiện để quỹ phát triển nhưng phát triển phải đặt trên nền an toàn và tuân thủ.
Trọng tâm năm 2026: giữ vững kết quả, nâng chuẩn vận hành, tăng năng lực hệ thống
Bước sang năm 2026, ưu tiên hàng đầu là giữ vững nền tảng ổn định đã đạt được trong giai đoạn cơ cấu lại gắn với xử lý nợ xấu 2021-2025: duy trì chất lượng tín dụng và hiệu quả kinh doanh (toàn hệ thống có lãi; nợ xấu được kiểm soát), đồng thời tận dụng dư địa để phục vụ tốt hơn nhu cầu thành viên, nhất là vốn phục vụ sản xuất và phát triển kinh tế hộ.
Ông Nguyễn Văn Giang - Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam khẳng định luôn phối hợp chặt chẽ với Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực 8 để chỉ đạo, điều hành, kiểm soát hoạt động của các QTDND
Song song, cần nâng chuẩn vận hành theo hướng kỷ luật - kỷ cương và tuân thủ: hoàn thiện và thực thi đầy đủ quy định nội bộ; chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ, bảo đảm minh bạch và kiểm soát được rủi ro ở từng khâu; tăng cường kiểm tra, kiểm soát nội bộ để phòng ngừa sai phạm; đồng thời chủ động thực hiện yêu cầu chuyển tiếp và quy định mới nhằm chuẩn hóa hoạt động trong bối cảnh địa giới hành chính thay đổi. Cùng với đó, các quỹ cần quản trị thanh khoản và rủi ro tín dụng chặt chẽ hơn, cập nhật kịp thời tình hình sản xuất, thị trường đầu ra của thành viên để điều chỉnh kỳ hạn, phương thức trả nợ phù hợp.
Cuối cùng, trọng tâm là tăng năng lực hệ thống cả về con người lẫn công nghệ: kiện toàn bộ máy; chú trọng đào tạo, tuyển dụng và quy hoạch cán bộ kế cận; nâng năng lực tài chính (tăng vốn tự có/vốn chủ sở hữu) và chất lượng quản trị; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, bảo đảm an toàn hệ thống thông tin và dữ liệu khách hàng; đáp ứng yêu cầu vận hành hệ thống báo cáo, giám sát theo chuẩn mới. Việc lựa chọn giải pháp công nghệ cần phù hợp quy mô từng quỹ, đi kèm nâng nhận thức an toàn thông tin và kỷ luật vận hành của cán bộ.
Năm 2025, hệ thống QTDND thuộc Khu vực 8 đạt nhiều kết quả rõ ràng: quy mô thành viên lớn; nguồn vốn và dư nợ tăng; nợ xấu ở mức thấp; đóng góp đáng kể cho ngân sách, an sinh xã hội và tạo việc làm tại địa phương. Đây là nền tảng thuận lợi để bước vào năm 2026 với mục tiêu vừa phát triển vừa an toàn. Các khó khăn về thiên tai, thủ tục tài sản bảo đảm, thay đổi địa bàn quản lý và một số tồn tại về quản trị - kiểm soát nội bộ là cơ sở để hệ thống tiếp tục chấn chỉnh, chuẩn hóa và tăng năng lực vận hành. Định hướng chung được thống nhất là giữ đà tăng trưởng, nhưng ưu tiên an toàn hệ thống, nâng chất quản trị và đẩy mạnh chuyển đổi số để phát triển bền vững giai đoạn 2026-2030.
“Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh Khu vực 8 tin tưởng rằng, với quyết tâm và nỗ lực đó, trong thời gian tới, hệ thống QTDND trên địa bàn sẽ tiếp tục khẳng định vị thế, vai trò của mình trong hệ thống các định chế tài chính hiện có trên địa bàn, tiếp tục góp phần không nhỏ trong công cuộc phát triển kinh tế tại địa phương”, bà Nguyễn Thị Thu Thu khẳng định.
Đức Thuận