Quản lý và bảo vệ người lao động làm việc ở nước ngoài

một giờ trướcBài gốc

Ngày càng có nhiều lao động trẻ người Việt Nam làm việc cho các tổ chức, cá nhân nước ngoài.

Theo báo cáo của Bộ Ngoại giao, tính đến cuối năm 2025, cả nước có 9.038 người lao động Việt Nam làm việc cho các tổ chức, cá nhân nước ngoài (TCCNNN) gồm: các cơ quan đại diện ngoại giao, cơ quan lãnh sự nước ngoài, cơ quan đại diện các tổ chức quốc tế thuộc hệ thống Liên hợp quốc, tổ chức quốc tế liên Chính phủ, các tổ chức khu vực, tiểu khu vực; văn phòng đại diện tổ chức thuộc Chính phủ nước ngoài; văn phòng thường trú cơ quan thông tấn, báo chí, phát thanh và truyền hình nước ngoài; tổ chức phi chính phủ nước ngoài trên toàn quốc và các cá nhân nước ngoài làm việc cho các tổ chức nói trên.

Theo Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Anh Tuấn, Nghị định số 152/2020/NĐ-CP liên quan đến quản lý lao động Việt Nam ở nước ngoài không quy định đối tượng áp dụng bao gồm cơ quan, tổ chức quản lý người lao động Việt Nam nên thiếu cơ sở để các cơ quan, tổ chức quản lý có thể thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước của mình. Ngoài ra, công tác phối hợp, chia sẻ, kết nối dữ liệu và thông tin về TCCNNN và người lao động Việt Nam giữa các cơ quan nhà nước chưa ứng dụng chuyển đổi số, phát sinh nhiều thủ tục giấy tờ nên chưa đáp ứng được yêu cầu quản lý nhà nước.

Nghị định số 152/2020/NĐ-CP quy định về đối tượng cá nhân nước ngoài sử dụng người lao động Việt Nam bao gồm cả người nước ngoài được cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cho phép cư trú tại Việt Nam là quá rộng, không mang lại hiệu quả cho công tác quản lý nhà nước.

Một bất cập khác, hiện nay chưa có tổ chức chính trị - xã hội nào đại diện bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp cho người lao động Việt Nam trong quá trình làm việc cho TCCNNN hoặc khi xảy ra tranh chấp lao động. Chưa có chế tài xử lý vi phạm cụ thể đối với cá nhân người lao động Việt Nam làm việc cho TCCNNN khi không tuân thủ các quy định và pháp luật về lao động. Quan hệ giữa người lao động và cơ quan, tổ chức quản lý cũng chưa được quy định rõ ràng.

Một số người lao động Việt Nam kê khai thông tin cá nhân không trung thực khi ký kết hợp đồng lao động với TCCNNN, ảnh hưởng đến việc đảm bảo an ninh, an toàn cho TCCNNN, nhất là khối Đoàn Ngoại giao. Người lao động Việt Nam làm việc cho TCCNNN ngày càng trẻ hóa, nhiều người được đào tạo ở nước ngoài, có năng lực ngoại ngữ, kỹ năng quốc tế, tuy nhiên phát sinh một bộ phận có nhận thức chính trị chưa cao, gây khó khăn cho công tác quản lý lao động, nắm bắt tư tưởng và đảm bảo an ninh, an toàn cho TCCNNN.

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Anh Tuấn cho biết, để khắc phục các tồn tại nói trên cần sửa đổi, bổ sung quy định về đối tượng áp dụng, trình tự thủ tục quản lý lao động, hình thức xử lý vi phạm và trách nhiệm của các chủ thể liên quan. Đây là lý do để Bộ Ngoại giao đề xuất tới Chính phủ việc thay thế Bộ Nội vụ đảm nhiệm tuyển dụng, quản lý người lao động Việt Nam làm việc cho TCCNNN.

Bộ Ngoại giao đưa ra giải pháp, tách quy định về trình tự, thủ tục tuyển dụng và trình tự, thủ tục quản lý người lao động Việt Nam thành 2 điều riêng biệt nhằm tạo thuận lợi trong việc thực hiện của người lao động Việt Nam và người sử dụng lao động (tổ chức, cá nhân nước ngoài), đồng thời quy định rõ quy trình quản lý người lao động Việt Nam theo các bước từ khi người lao động được TCCNNN tuyển dụng, đến khi chấm dứt việc sử dụng người lao động.

Hoàn thiện quy định về nghĩa vụ chung của người lao động Việt Nam làm việc cho TCCNNN, góp phần bảo vệ người lao động Việt Nam khi làm việc trong môi trường có yếu tố nước ngoài. Cùng với đó, hoàn thiện quy định về trách nhiệm của doanh nghiệp cho thuê lại lao động làm việc cho TCCNNN.

Thứ trưởng Lê Anh Tuấn cho biết, đề xuất của Bộ Ngoại giao hướng tới việc bổ sung một số trách nhiệm của TCCNNN tại Việt Nam khi tuyển dụng, sử dụng người lao động Việt Nam. Qua đó tạo điều kiện cho người lao động Việt Nam thực hiện nghĩa vụ của mình đối với cơ quan, tổ chức quản lý của Việt Nam. Bổ sung quy định xử lý vi phạm đối với người lao động Việt Nam. Hiện nay chưa có quy định về xử lý vi phạm đối với người lao động Việt Nam làm việc cho TCCNNN. Quy định này xác định rõ hành vi vi phạm, mức xử phạt phù hợp, chủ yếu mang tính nhắc nhở, răn đe, nhằm đảm bảo thi hành, nâng cao trách nhiệm tuân thủ pháp luật của người lao động.

Khắc Hạnh

Nguồn Đại Đoàn Kết : https://daidoanket.vn/quan-ly-va-bao-ve-nguoi-lao-dong-lam-viec-o-nuoc-ngoai.html