Quan sát sao chổi có vệt sáng siêu dài, 10 năm mới xuất hiện 1 lần

4 giờ trướcBài gốc

Hội Thiên văn Hà Nội (HAS) cho biết, một sao chổi thuộc nhóm C/2026 A1 (MAPS) vừa được phát hiện và đang trên quỹ đạo tiến rất gần Mặt Trời. Theo các tính toán quỹ đạo ban đầu, sao chổi này sẽ đạt điểm cận nhật vào đầu tháng 4/2026. Nếu không bị phá hủy khi bay qua vùng nhiệt độ cực cao gần Mặt Trời, người quan sát tại Việt Nam có thể nhìn thấy nó vào khoảng từ ngày 3 đến 7/4, ngay sau khi Mặt Trời lặn. Khi đó, sao chổi có thể xuất hiện như một chấm sáng màu trắng xanh với chiếc đuôi kéo dài, nằm thấp gần đường chân trời phía Tây.

Các nhà thiên văn cho biết những sao chổi thuộc họ Kreutz khi "sống sót" sau lần lướt qua Mặt Trời thường tạo nên cảnh tượng rất ấn tượng trên bầu trời. Tuy nhiên, khả năng quan sát còn phụ thuộc vào độ sáng thực tế của sao chổi và điều kiện thời tiết tại từng khu vực.

Sắp quan sát được sao chổi có vệt sáng siêu dài.

Những người quan sát bầu trời trên toàn thế giới đang liên tục theo dõi sát sao hoạt động của C/2026 A1 (MAPS) trong những tuần vừa qua khi nó đang tiến vào khu vực bên trong của Hệ Mặt Trời. Đây là một sao chổi thuộc nhóm Kreutz sungrazer với quỹ đạo đưa nó đến điểm cận nhật chỉ cách bề mặt của Mặt Trời khoảng 160.000 km vào lúc 21h21 ngày 4/4 sắp tới. Nếu không bị tan rã do sức nóng khổng lồ bên trong nhật hoa của Mặt Trời, MAPS có thể trở nên đủ sáng để được quan sát thấy trong những ngày đầu tháng 4 sắp tới, thậm chí khả năng "nhìn thấy vào ban ngày" cũng đã được nhắc tới.

Ở thời điểm hiện tại, C/2026 A1 (MAPS) đang có độ sáng biểu kiến là +9,9 và có thể nhìn thấy trong chòm sao Cetus (Kình Ngư) trên bầu trời chiều ngay sau khi Mặt Trời lặn. Ngay từ bây giờ, với một chiếc kính thiên văn đủ mạnh, bạn đã có thể bắt đầu tìm kiếm sao chổi này bằng cách nhìn cao khoảng 30 độ phía trên đường chân trời hướng Tây Tây Nam lúc hoàng hôn. Khi tiến gần tới Mặt Trời, độ sáng của nó sẽ tăng lên nhanh chóng nhưng thời gian nó ở lại trên bầu trời cũng sẽ rút ngắn dần

Vào cuối tuần này (21 - 22/3): Với độ sáng biểu kiến giảm xuống +9,0 trong chòm sao Cetus (Kình Ngư), hãy bắt đầu quan sát C/2026 A1 (MAPS) từ sau 18h30 cho tới trước 20h khi sao chổi này lặn xuống ở hướng Tây.

Trong tuần sau (23 - 29/3): Độ sáng của C/2026 A1 (độ sáng biểu kiến +8,4 vào đầu tuần giảm xuống +5,6 vào cuối tuần) vẫn tiếp tục tăng lên nhanh chóng trong khi nó có xu hướng di chuyển gần hơn về phía Mặt Trời trên bầu trời. Nó sẽ được nhìn thấy khoảng một giờ ngay sau hoàng hôn vào đầu tuần và chỉ khoảng 30 phút ngắn ngủi vào cuối tuần trong chòm sao Cetus (Kình Ngư).

Tuần cận nhật (30/3 - 4/4): Đây là thời điểm chứng kiến sự gia tăng nhanh chóng trong độ sáng của C/2026 A1 (MAPS) khi độ sáng biểu kiến tiếp tục giảm từ +4,9 (30/3) xuống +1,5 (2/4) và tiếp tục xuống -0,6 (3/4), -5,2 (ngày 4/4) trước khi đạt độ sáng biểu kiến thấp nhất là -7,5 tại điểm cận nhật vào tối ngày 4/4. Tuy nhiên, giai đoạn này gần như không thể quan sát trực tiếp vì nó xuất hiện rất gần Mặt Trời. Có thể bạn sẽ cần tới sự hỗ trợ của một chiếc kính thiên văn để tìm kiếm nó với các phương pháp đảm bảo an toàn tương tự như khi quan sát nhật thực.

Sau điểm cận nhật (5/4 trở về sau): Nếu sống sót, sau chổi này sẽ bắt đầu hành trình trở lại khu vực xa xôi bên ngoài Hệ Mặt Trời. Khi quan sát từ Trái Đất, bạn sẽ thấy C/2026 A1 dường như bật ngược lại và di chuyển về phía Đông, trở lại thấp ở gần đường chân trời hướng Tây ngay sau khi Mặt Trời lặn. Trong giai đoạn này, MAPS sẽ nổi bật với một chiếc đuôi dài kéo dài. Vào ngày 6/4, sao chổi này sẽ đạt vị trí gần Trái Đất nhất với độ sáng biểu kiến là -1,7 và chỉ được nhìn thấy thoáng qua trước khi lặn đi sau 18h30 tối. Những ngày sau đó, độ sáng tiếp tục giảm nhanh chóng trước khi nó mờ đi ngoài phạm vi quan sát bằng mắt thường và ống nhòm vào giữa tháng 04.

Tuy nhiên, sao chổi vẫn là những vật thể vô cùng khó dự đoán, do đó, độ sáng của nó có thể thay đổi và được cập nhật khi có những quan sát chi tiết hơn.

Tô Hội

Nguồn SK&ĐS : https://suckhoedoisong.vn/quan-sat-sao-choi-co-vet-sang-sieu-dai-10-nam-moi-xuat-hien-1-lan-169260316210600086.htm