Ngay từ sáng sớm ngày 21-5, tại khu vực lấy mẫu sinh phẩm, lực lượng chuyên môn đã chuẩn bị đầy đủ trang thiết bị, hồ sơ, quy trình kỹ thuật theo đúng quy định. Những phần mộ liệt sĩ được chăm nom tươm tất, sạch sẽ, hương hoa nghi ngút càng làm buổi lấy mẫu thêm phần thiêng liêng, xúc động.
Là địa phương được Quân khu 5 chọn làm trước thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm”, tỉnh Quảng Ngãi đang thể hiện quyết tâm chính trị cao, triển khai bài bản công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Xã Tư Nghĩa được Ban Chỉ đạo Quân khu lựa chọn tổ chức triển khai đầu tiên để rút kinh nghiệm cho các tỉnh, thành phố trên địa bàn. Cả hệ thống chính trị của tỉnh cùng vào cuộc quyết liệt, đồng bộ, bằng tất cả lòng tri ân và trách nhiệm đối với các thế hệ đã hy sinh vì độc lập, tự do của dân tộc.
Thời gian qua, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ ở Quảng Ngãi luôn nhận được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát của Tỉnh ủy, UBND tỉnh, Ban Chỉ đạo Quốc gia và Quân khu. Sau khi sáp nhập đơn vị hành chính và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Ban Chỉ đạo tỉnh tiếp tục được kiện toàn, nâng cao hiệu quả hoạt động; sự phối hợp giữa các lực lượng ngày càng chặt chẽ, thống nhất.
Theo thống kê, toàn tỉnh hiện có 127 nghĩa trang liệt sĩ với hơn 37.600 phần mộ, trong đó hơn 15.700 mộ chưa xác định được thông tin. Đến nay, lực lượng chức năng đã lấy mẫu hơn 2.100 mộ phục vụ giám định ADN, từng bước xác định danh tính liệt sĩ, đáp ứng mong mỏi của thân nhân và nhân dân. Riêng tại Nghĩa trang Liệt sĩ Nghĩa Trung, Ban Chỉ đạo tổ chức lấy mẫu ADN đối với 34 phần mộ liệt sĩ chưa có thông tin để phục vụ giám định, xác định danh tính và số hóa dữ liệu.
Bộ tư lệnh Quân khu 5, lãnh đạo địa phương và Bộ CHQS tỉnh Quảng Ngãi tặng quà lực lượng chức năng thực hiện nhiệm vụ.
Đồng chí Nguyễn Hữu Dũng, Phó giám đốc Sở Nội vụ tỉnh Quảng Ngãi cho biết, Sở Nội vụ đã phối hợp chặt chẽ với Bộ CHQS tỉnh và các địa phương rà soát, chuẩn hóa dữ liệu nghĩa trang liệt sĩ, hồ sơ người có công phục vụ công tác xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Hiện nay, toàn tỉnh còn 110 nghĩa trang với 13.656 mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin cần tiếp tục lấy mẫu giám định ADN. “Đây là nhiệm vụ có ý nghĩa chính trị, nhân văn sâu sắc, song khối lượng công việc rất lớn, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ, khoa học và trách nhiệm cao của các ngành, địa phương”, đồng chí Nguyễn Hữu Dũng nhấn mạnh.
Song hành với công tác lấy mẫu ADN, nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tiếp tục được triển khai đồng bộ, đúng quy trình. Trong mùa khô 2025 - 2026, Đội K53 đã phối hợp với chính quyền, lực lượng vũ trang, nhân dân các tỉnh của Lào và Campuchia khảo sát hàng trăm nguồn tin, quy tập 16 hài cốt liệt sĩ quân tình nguyện, chuyên gia Việt Nam hy sinh trên đất bạn qua các thời kỳ kháng chiến.
Lực lượng chuyên môn tiến hành lấy mẫu sinh phẩm, mọi thao tác đều cẩn trọng, tỉ mỉ, chặt chẽ.
Đại tá Mai Kim Bình, Chính ủy Bộ CHQS tỉnh Quảng Ngãi, Phó trưởng ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh cho biết: Là cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo, Bộ CHQS tỉnh đã chủ động tham mưu triển khai đồng bộ các nhiệm vụ; xây dựng kế hoạch cụ thể, phân công trách nhiệm rõ ràng cho từng cơ quan, đơn vị, địa phương. Đồng thời, phối hợp với các ngành rà soát sơ đồ nghĩa trang, chuẩn bị lực lượng, phương tiện, tập huấn quy trình lấy mẫu ADN bảo đảm chặt chẽ, khoa học, an toàn và đúng quy định.
Các liệt sĩ được tổ chức an táng trang nghiêm, chu đáo.
Theo đồng chí Y Ngọc, Phó chủ tịch Thường trực UBND tỉnh, Trưởng Ban Chỉ đạo tỉnh, toàn tỉnh phấn đấu đến tháng 7-2027 tổ chức tìm kiếm, quy tập 280 hài cốt liệt sĩ; triển khai lấy mẫu sinh phẩm tại 110 nghĩa trang liệt sĩ với tổng số 13.656 mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin phục vụ giám định ADN. Đến nay, tỉnh đã rà soát, xác lập được 122 khu vực có thông tin mộ liệt sĩ, với 955 thông tin liên quan.
Đội K53 thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ trên nước bạn Campuchia mùa khô 2025 - 2026
Đây là khối lượng công việc rất lớn, yêu cầu cao, trong khi quy trình lấy, quản lý, bàn giao mẫu và xác minh thông tin phải tuyệt đối chặt chẽ, nghiêm ngặt, đúng quy định. Điều kiện thời tiết bước vào mùa mưa sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ và kết quả thực hiện.
Cùng với đó, Ban Chỉ đạo tỉnh đang tích cực chuẩn bị hội đàm với các tỉnh bạn Lào, Campuchia để tổ chức lễ tiễn, bàn giao và đón hài cốt liệt sĩ về nước chu đáo, trang nghiêm; tổ chức trọng thể lễ viếng, truy điệu, an táng các hài cốt liệt sĩ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Ngọc Hồi.
Để hoàn thành nhiệm vụ, các cơ quan, đơn vị, địa phương tiếp tục phát huy tinh thần trách nhiệm; đẩy mạnh tuyên truyền, huy động nhân chứng lịch sử, cựu chiến binh, thân nhân liệt sĩ và nhân dân cung cấp thông tin; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, giám định ADN, số hóa cơ sở dữ liệu phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.
Một hài cốt được Đội K53 tìm thấy.
Giữa những hàng bia mộ còn khuyết tên, từng mẫu sinh phẩm được nâng niu, giám định. Mỗi phần mộ được xác định tên tuổi là thêm một gia đình vơi đi nỗi nhớ, thêm một lần đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” được bồi đắp sâu bền trong lòng dân tộc. “Chiến dịch 500 ngày đêm” mang ý nghĩa của một nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, đồng thời là hành trình của lòng biết ơn, của nghĩa tình và trách nhiệm với lịch sử.
QUANG HÙNG