Quốc gia 'miễn nhiễm' với khủng hoảng năng lượng nhờ điện sạch

2 giờ trướcBài gốc

Căng thẳng Mỹ - Israel và Iran đẩy thế giới vào cuộc khủng hoảng năng lượng chỉ sau một đêm. Việc đóng cửa eo biển Hormuz và sự sụt giảm xuất khẩu năng lượng từ Trung Đông làm dấy lên lo ngại về hóa đơn năng lượng tăng cao đối với các hộ gia đình vốn đã chịu nhiều áp lực.

Tuy nhiên, Tây Ban Nha dường như "miễn nhiễm" với khủng hoảng nhờ đầu tư mạnh vào năng lượng tái tạo.

Trang trại điện mặt trời rộng lớn ở Tây Ban Nha. (Ảnh: PV Magazine)

Từ năm 2019, Tây Ban Nha đã tăng gấp đôi công suất điện gió và điện mặt trời, bổ sung hơn 40 GW. Đây là mức tăng lớn nhất trong Liên minh châu Âu (EU), chỉ đứng sau Đức, quốc gia có thị trường điện lớn gấp đôi.

Nhờ sự phát triển của năng lượng tái tạo, giá điện ở Tây Ban Nha ít phụ thuộc hơn vào chi phí khí đốt thường biến động mạnh. Giá khí đốt tăng 55% chỉ một ngày sau khi căng thẳng ở Iran bùng phát và tiếp tục leo thang sau đó.

Theo báo cáo của tổ chức nghiên cứu năng lượng Ember, việc phủ rộng điện gió và điện mặt trời giúp giảm 75% ảnh hưởng của các nhà máy điện nhiên liệu hóa thạch lên hóa đơn tiền điện tại Tây Ban Nha kể từ năm 2019.

Giai đoạn 2020 - 2024, Tây Ban Nha giảm chi phí nhập khẩu năng lượng cho ngành điện nhiều hơn bất kỳ quốc gia EU nào khác. Việc phát triển các trang trại điện gió và điện mặt trời mới giúp nước này tránh phải nhập khẩu khoảng 26 tỷ m3 khí đốt, tương đương 13,5 tỷ euro (khoảng 410.000 tỷ đồng).

Tính đến tháng 8/2025, Tây Ban Nha thậm chí không còn sử dụng điện than. Điều này khác xa so với 10 năm trước, khi than đá vẫn chiếm khoảng 25% sản lượng điện của nước này.

Năm 2019, trước khi bùng nổ điện gió và điện mặt trời, Tây Ban Nha thuộc nhóm quốc gia có giá điện cao nhất châu Âu. Bước sang năm 2026, giá điện nước này thuộc nhóm rẻ nhất khu vực và xu hướng này vẫn tiếp tục trong những tuần đầu tháng 3.

Lợi thế chi phí của năng lượng tái tạo

Khác với dầu và khí đốt phải mua liên tục, các hệ thống năng lượng tái tạo như tua-bin gió hay tấm pin mặt trời chỉ cần đầu tư ban đầu.

Chuyên gia tài chính năng lượng Gerard Reid cho biết một tấm pin mặt trời, tua-bin gió hay hệ thống pin lưu trữ cần khoảng 25 năm thay một lần, trong khi dầu và khí đốt phải nhập khẩu mỗi ngày.

Báo cáo công bố ngày 11/3 của Ủy ban Biến đổi Khí hậu Anh cũng cho thấy tổng chi phí để đạt mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 có thể không lớn hơn chi phí của một cú sốc giá nhiên liệu hóa thạch, như từng xảy ra sau khi căng thẳng Nga - Ukraine bùng nổ năm 2022.

Trong kịch bản một cuộc khủng hoảng tương tự xảy ra vào năm 2040, hóa đơn năng lượng của các hộ gia đình Anh chỉ tăng khoảng 4% nếu nước này đi đúng lộ trình phát thải ròng bằng 0, so với mức tăng 59% nếu không có các chính sách khí hậu.

Caroline Baxter, Giám đốc Converging Risks Lab tại Hội đồng Rủi ro Chiến lược ở Washington (Mỹ), nhận định năng lượng tái tạo mang lại sự ổn định cao hơn so với nhiên liệu hóa thạch. Bà cho rằng đây là cách để nhiều quốc gia có thể tự chủ năng lượng nhằm giảm phụ thuộc vào nguồn cung từ bên ngoài.

Nhà phân tích năng lượng Ana Maria Jaller-Makarewicz của IEEFA Europe gợi ý mỗi người dân trên Trái đất đều có thể góp phần vào quá trình chuyển đổi năng lượng sạch. Mỗi máy bơm nhiệt, xe điện, tua-bin gió hay tấm pin mặt trời được triển khai đều giúp giảm nhu cầu nhập khẩu khí đốt.

Hoa Vũ (Nguồn: Euronews)

Nguồn VTC : https://vtcnews.vn/quoc-gia-mien-nhiem-voi-khung-hoang-nang-luong-nho-dien-sach-ar1007333.html