Anh Trần Nhật Minh (phường Cầu Giấy, Hà Nội) chia sẻ, trước đây anh ít để ý đến tiền xăng xe nhưng khi giá xăng gần đây tăng mạnh, anh mới giật mình nhận ra chi phí nhiên liệu nhiều đáng kể. "Với xe máy chạy bằng xăng, trung bình một xe tiêu thụ khoảng 2 - 2,5 lít cho 100 km. Với giá xăng RON95 hiện dao động quanh mức 29.000 đồng/lít, chi phí nhiên liệu có thể tốn khoảng 600.000 - 700.000 đồng cho mỗi 1.000 km di chuyển. Đó là trong điều kiện đường sá lý tưởng, không bị tắc nghẽn. Nếu trường hợp này xảy ra thì sẽ còn tốn nhiều hơn", anh Minh nói.
Trong khi đó, tìm hiểu về chi phí sạc điện cho quãng đường tương đương, anh Minh nhận thấy thường thấp hơn rõ rệt. Nhiều mẫu xe máy điện phổ biến hiện tiêu thụ khoảng 3-4 kWh điện cho mỗi 100 km. Với giá điện sinh hoạt trung bình khoảng 3.000 đồng/kWh, chi phí điện chỉ vào khoảng 90.000 - 120.000 đồng cho quãng đường 1.000 km.
Nhiều người dân tính phương án chuyển sang xe điện vì lo ngại chi phí xăng dầu tăng cao.
"Vợ chồng tôi đang nghiêm túc tính toán lại về việc chuyển từ dùng xe xăng sang xe điện. Với diễn biến giá xăng như hiện tại, khoản chi phí này sẽ tăng thêm so với trước kia 20 - 30%, tức là phần chi phí dành cho tiền xăng có thể thêm 1 - 2 triệu/tháng", anh Minh nói.
Tương tự, chị Nguyễn Thị Hải Yến ở xã Sóc Sơn (Hà Nội) cũng đang lo lắng vì hàng ngày di chuyển vào nội đô làm việc bằng ô tô cá nhân với quãng đường cả đi và về là 60 km. Giá xăng tăng mạnh khiến chi phí đi lại của chị tăng thêm khoảng 30% so với trước đây. Điều này khiến chị Yến phải cân nhắc lại việc sử dụng xe điện thay vì xe xăng như hiện nay.
"Nếu một thời gian nữa giá xăng vẫn không có dấu hiệu giảm thì tôi sẽ buộc phải chuyển sang xe điện để tự tiết kiệm chi phí, chứ giá xăng tăng đắt như thế này, tiền lương của tôi không bù đủ tiền xăng xe", chị Yến nói.
Dưới góc nhìn chuyên gia, ông Nguyễn Quang Huy - CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng (Đại học Nguyễn Trãi), cũng nhận định, ở góc độ kinh tế, xe điện có những lợi thế nhất định so với xe xăng. Một chiếc ô tô chạy xăng phổ biến hiện nay có thể tiêu thụ khoảng 6 - 8 lít nhiên liệu cho mỗi 100 km. Với mức giá xăng trên thị trường, chi phí nhiên liệu thường dao động khoảng 170.000 - 200.000 đồng cho quãng đường này.
Trong khi đó, xe điện trung bình tiêu thụ khoảng 13 - 18 kWh điện cho 100 km. Nếu sạc tại nhà với giá điện phổ biến, chi phí thường chỉ vào khoảng 40.000 - 60.000 đồng. Điều này giúp chi phí năng lượng cho mỗi km di chuyển giảm đáng kể. Nhất là trong bối cảnh giá xăng tăng mạnh như hiện nay thì việc tiết kiệm tiền nhiên liệu càng cần thiết.
Xe điện giúp tiết kiệm chi phí nhiên liệu.
Bên cạnh đó, cấu tạo của xe điện đơn giản hơn so với động cơ đốt trong. Xe điện không cần thay dầu máy, ít chi tiết cơ khí chuyển động, nên chi phí bảo dưỡng thường thấp hơn.
Tuy vậy, chi phí mua xe ban đầu của xe điện vẫn có thể cao hơn ở một số phân khúc. Vì vậy, lợi ích kinh tế của xe điện thường thể hiện rõ hơn khi xét trong toàn bộ vòng đời sử dụng.
Xu hướng tất yếu của tương lai
Chuyên gia giao thông, TS. Nguyễn Xuân Thủy cho rằng xe điện không chỉ đặc biệt quan trọng trong thời điểm giá xăng dầu tăng mà còn là xu thế tất yếu, thậm chí mang tính sống còn trong tương lai khi Việt Nam đặt mục tiêu Net Zero (phát thải ròng bằng 0) trước 2050 nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu toàn cầu.
Chính vì thế, theo ông Thủy, việc giá xăng tăng cũng là tiền đề giúp người dân đưa ra định hướng và lựa chọn phương tiện vận tải hành khách công cộng hoặc phương tiện sử dụng nhiên liệu xanh. Trong bối cảnh vận tải công cộng trên địa bàn Hà Nội đang phát triển, ngoài mạng lưới xe buýt phủ rộng khắp còn có đường sắt trên cao sẽ tạo thêm điều kiện cho người dân đi lại thuận tiện.
"Giá xăng cao, khiến chi phí đi lại tăng lên, việc chuyển sang phương tiện công cộng vừa giảm bớt ùn tắc vừa giảm ô nhiễm và cả chi phí. Hoặc có thể sử dụng xe đạp ở cự ly ngắn 3 - 4 km trở lại. Giải pháp thứ hai là người dân từng bước chuyển sang phương tiện xanh như xe điện để vẫn thuận tiện đi lại khi giá xăng tăng cao mà vẫn giảm ô nhiễm môi trường", ông Thủy nói.
Còn theo ông Huy, xe điện được xem là một trong những hướng phát triển quan trọng của giao thông tương lai. Khi nguồn điện ngày càng được sản xuất từ năng lượng tái tạo như điện gió, điện mặt trời hay thủy điện, việc sử dụng xe điện có thể góp phần giảm đáng kể lượng phát thải trong lĩnh vực vận tải.
Ngoài ra, xe điện có nhiều lợi ích đối với môi trường đô thị. Động cơ điện vận hành êm ái, giảm tiếng ồn và góp phần cải thiện chất lượng không khí tại các thành phố đông dân.
Tuy nhiên, ông Huy khuyến cáo, để xe điện thực sự phổ biến và thuận tiện với người sử dụng, thị trường vẫn cần giải quyết nhiều vấn đề quan trọng.
Đầu tiên là hạ tầng sạc. Người dùng cần mạng lưới trạm sạc thuận tiện, phủ rộng từ đô thị đến các tuyến đường dài. Khi việc sạc điện trở nên dễ dàng như đổ xăng thì tâm lý e ngại của khách hàng sẽ giảm đi đáng kể.
Tiếp theo là công nghệ pin. Các hãng xe đang nỗ lực giảm giá thành pin, kéo dài tuổi thọ và phát triển các công nghệ tái chế hiệu quả. Đây là yếu tố quyết định đến chi phí và tính bền vững của xe điện.
Xe điện cũng cần tiếp tục được cải tiến để dễ sửa chữa, dễ thay thế phụ kiện, giảm chi phí bảo dưỡng và nâng cao độ tiện lợi trong sử dụng. Đồng thời, các tiêu chuẩn an toàn liên quan đến pin và hệ thống điện cần tiếp tục được nâng cao để đảm bảo vận hành ổn định và hạn chế tối đa nguy cơ cháy nổ.
Cũng theo ông Huy, giữa hai lựa chọn xe xăng và xe điện hoàn toàn, một giải pháp trung gian đang được nhiều quốc gia khuyến khích là xe hybrid, kết hợp động cơ xăng với động cơ điện. Trong điều kiện giao thông đô thị, động cơ điện có thể hỗ trợ vận hành ở tốc độ thấp hoặc khi tăng tốc, giúp giảm mức tiêu thụ nhiên liệu và khí thải.
Ưu điểm lớn của hybrid là không phụ thuộc vào hạ tầng sạc điện. Chính vì vậy, ở nhiều quốc gia, hybrid được xem như một cầu nối công nghệ, giúp thị trường chuyển dần sang các phương tiện phát thải thấp hơn.
GS.TS Hoàng Xuân Cơ, Trưởng ban Khoa học Hội Kinh tế Môi trường Việt Nam cũng cho rằng, trong bối cảnh giá dầu thế giới biến động khó lường, các quốc gia đều tìm cách giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch. Xe điện vì thế không chỉ là xu hướng công nghệ mà còn là giải pháp kinh tế dài hạn. Với người tiêu dùng, khi chi phí xăng dầu tăng mạnh, họ sẽ cân nhắc nhiều hơn đến phương tiện có chi phí vận hành ổn định như xe điện.
Ngoài ra, theo ông, việc chuyển đổi từ ô tô và xe máy sử dụng xăng dầu sang các phương tiện thân thiện với môi trường hơn như xe điện không chỉ mang lại lợi ích về môi trường mà còn tạo ra hiệu ứng tích cực về an toàn giao thông và mở ra các cơ hội việc làm mới trong chuỗi cung ứng, sản xuất và dịch vụ liên quan đến phương tiện xanh.
"Việt Nam không thể đứng ngoài xu thế chuyển đổi xanh đang diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu, đặc biệt trong lĩnh vực giao thông và năng lượng. Việc chuyển đổi này là xu thế bắt buộc, không chỉ vì cam kết giảm phát thải mà còn vì nhu cầu phát triển bền vững và nâng cao chất lượng sống của người dân", GS Cơ cho biết.
Gia Bình