Quốc hội thông qua Luật Tiếp cận thông tin, Luật Hộ tịch

2 giờ trướcBài gốc

Các đại biểu Quốc hội biểu quyết thông qua các Dự án Luật. Ảnh: VPQH

Mở rộng phạm vi thông tin phải công khai

Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi) được Quốc hội thông qua với 492/493 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành (chiếm 98,4% tổng số đại biểu Quốc hội).

Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi) lần này bảo đảm tốt hơn quyền tiếp cận thông tin của công dân, nhất là trong môi trường số; hoàn thiện các quy định nhằm bảo đảm công dân được tiếp cận thông tin chính xác, đầy đủ, kịp thời, minh bạch và thuận lợi; đồng thời xác định rõ trách nhiệm của cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập trong việc tổ chức thực hiện quyền này.

Về phạm vi điều chỉnh, Luật quy định về việc thực hiện quyền tiếp cận thông tin của công dân; trách nhiệm của cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập có nhiệm vụ cung ứng dịch vụ sự nghiệp công cơ bản, thiết yếu trong việc bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của công dân.

Tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, Dự thảo Luật đã bổ sung các quy định nhằm bảo đảm tốt hơn quyền tiếp cận thông tin của công dân trên môi trường số, phù hợp với xu thế phát triển khoa học công nghệ và chuyển đổi số. Các hình thức công khai, cung cấp thông tin được mở rộng, đa dạng, khuyến khích áp dụng phương thức điện tử.

Đồng thời, Dự thảo Luật được chỉnh lý theo hướng quy định cơ quan, đơn vị có trách nhiệm cung cấp thông tin theo hình thức mà người yêu cầu đề nghị, phù hợp với tính chất thông tin và khả năng đáp ứng của các cơ quan, đơn vị.

“Chính phủ sẽ tiếp tục quy định chi tiết tại văn bản dưới luật về các biện pháp hỗ trợ phù hợp đối với nhóm yếu thế (người cao tuổi, trẻ em, người nghèo, người có hoàn cảnh khó khăn…) nhằm đảm bảo tính bao trùm và công bằng trong tiếp cận thông tin” - ông Hoàng Thanh Tùng nêu rõ.

Đáng chú ý, Luật dành riêng một điều quy định cụ thể về thông tin phải được công khai. Theo đó, mở rộng phạm vi thông tin phải công khai, thông qua việc liệt kê và bổ sung các nhóm thông tin quan trọng, gắn trực tiếp với đời sống dân sinh, hoạt động sản xuất, kinh doanh của người dân và doanh nghiệp.

Trong hàng loạt thông tin phải được công khai được quy định trong Luật có thông tin về quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh, quy hoạch chi tiết ngành, quy hoạch đô thị và nông thôn, quy hoạch đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt.

Thông tin về kế hoạch sử dụng đất; giá đất; thu hồi đất; phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư liên quan đến dự án, công trình trên địa bàn; danh mục dự án đầu tư xây dựng nhà ở trên địa bàn cho phép tổ chức, cá nhân nước ngoài được sở hữu nhà ở; chương trình, kế hoạch phát triển nhà; danh mục dự án đầu tư xây dựng nhà ở đang triển khai thực hiện trên địa bàn tỉnh; kết luận kiểm định, đánh giá chất lượng nhà chung cư; kế hoạch cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư; thu hồi, cưỡng chế bàn giao nhà ở công vụ; quyết định di dời nhà chung cư; cưỡng chế thu hồi nhà ở xã hội…

Điểm h, Khoản 1 Điều 17 Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi) quy định thông tin phải được công khai là: Kết luận thanh tra; báo cáo về công tác phòng, chống tham nhũng; báo cáo kiểm toán sau khi phát hành, báo cáo kết quả thực hiện kết luận, kiến nghị kiểm toán của Kiểm toán nhà nước sau khi báo cáo Quốc hội; Chiến lược quốc gia về phòng, chống lãng phí; kế hoạch tổ chức thực hiện Chiến lược quốc gia về phòng, chống lãng phí; chương trình tiết kiệm, chống lãng phí; báo cáo kết quả công tác tiết kiệm, chống lãng phí; kết quả xử lý hành vi gây lãng phí.

Đối với các thông tin không được liệt kê nhưng pháp luật chuyên ngành có quy định phải công khai, luật xác định tiếp tục thực hiện theo quy định của pháp luật chuyên ngành. Cách tiếp cận này vừa bảo đảm tính đầy đủ, vừa tránh trùng lặp, đồng thời duy trì tính linh hoạt của hệ thống pháp luật.

Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi) có hiệu lực thi hành từ 01/9/2026.

Đăng ký hộ tịch không phụ thuộc nơi cư trú, địa giới hành chính

Theo Luật Hộ tịch (sửa đổi) vừa được thông qua, Luật có 4 chương, 30 Điều, có hiệu lực thi hành từ 01/3/2027.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý Dự thảo Luật. Ảnh: VPQH

Nội dung đáng chú ý của Luật là phân cấp triệt để thẩm quyền đăng ký hộ tịch, đăng ký hộ tịch không phụ thuộc địa giới hành chính và ủy quyền ký giấy tờ hộ tịch.

Trình bày Báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý Dự thảo Luật trước khi Quốc hội biểu quyết thông qua, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết Chính phủ đã rà soát, đánh giá toàn diện và nhận thấy các điều kiện, nguồn lực bảo đảm việc thực hiện đăng ký hộ tịch không phụ thuộc địa giới hành chính đã được bảo đảm.

Theo đó, cơ sở dữ liệu hộ tịch đã được đưa vào vận hành thống nhất trên toàn quốc; kết nối, chia sẻ, cung cấp thông tin hộ tịch với các cơ sở dữ liệu có liên quan, nhất là cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các hệ thống giải quyết thủ tục hành chính của các địa phương. Các cơ quan đăng ký hộ tịch đã thực hiện tra cứu dữ liệu hộ tịch phi địa giới để phục vụ giải quyết thủ tục hành chính.

Đội ngũ công chức làm công tác đăng ký, quản lý hộ tịch tại các địa phương đã được kiện toàn, bảo đảm năng lực chuyên môn. Hiện có 8.082 công chức/3.321 đơn vị hành chính cấp xã, trong đó hơn 90% đáp ứng trình độ chuyên môn luật và được bồi dưỡng nghiệp vụ hộ tịch.

Cũng theo ông Tùng, thực tiễn triển khai công tác đăng ký hộ tịch không phụ thuộc địa giới hành chính theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp từ ngày 01/7/2025 đến nay cho thấy hoạt động này cơ bản ổn định, không phát sinh vướng mắc lớn.

Về ủy quyền ký giấy tờ hộ tịch, Bộ trưởng Bộ Tư pháp nêu rõ, tiếp thu ý kiến đại biểu, Dự thảo Luật đã được chỉnh lý theo hướng linh hoạt. Cụ thể, không hạn chế ủy quyền đối với giấy chứng tử nhằm bảo đảm giải quyết kịp thời. Đối với giấy khai sinh và giấy chứng nhận kết hôn là các giấy tờ hộ tịch gốc, quan trọng, việc quy định do lãnh đạo UBND cấp xã ký là cần thiết để bảo đảm tính chặt chẽ, trang trọng.

Về đăng ký khai sinh, khai tử theo phương thức chủ động, lãnh đạo Bộ Tư pháp cho hay, tiếp thu ý kiến đại biểu, Chính phủ đã bổ sung lộ trình thực hiện đăng ký khai sinh, khai tử theo phương thức chủ động thống nhất trên toàn quốc chậm nhất từ ngày 01/01/2031.

Đ. KHOA

Nguồn Kiểm Toán : http://baokiemtoan.vn/quoc-hoi-thong-qua-luat-tiep-can-thong-tin-luat-ho-tich-47335.html