Quốc hội thông qua Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi)

5 giờ trướcBài gốc

Công dân được yêu cầu cơ quan, đơn vị cung cấp thông tin

Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi) gồm 4 chương, 31 điều quy định về việc thực hiện quyền tiếp cận thông tin của công dân; trách nhiệm của cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập có nhiệm vụ cung ứng dịch vụ sự nghiệp công cơ bản, thiết yếu (sau đây gọi là cơ quan, đơn vị) trong việc bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của công dân.

Luật này có hiệu lực thi hành từ ngày 1/9/2026.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành phiên họp. Ảnh: Phạm Thắng

Luật quy định công dân có quyền được cung cấp thông tin chính xác, đầy đủ, kịp thời, minh bạch, thuận lợi; khiếu nại, tố cáo, khởi kiện hành vi vi phạm pháp luật về tiếp cận thông tin theo quy định tại Điều 13 của Luật này.

Công dân thực hiện tiếp cận thông tin bằng các phương thức sau đây: tự do tiếp cận thông tin được cơ quan, đơn vị công khai; yêu cầu cơ quan, đơn vị cung cấp thông tin.

Cơ quan, đơn vị có trách nhiệm cung cấp thông tin do mình tạo ra, trừ trường hợp quy định tại Điều 15 của Luật này; đối với trường hợp quy định tại Điều 16 của Luật này thì cung cấp thông tin khi có đủ điều kiện theo quy định.

Đồng thời, Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi) cũng quy định rõ, cơ quan, đơn vị có trách nhiệm cung cấp thông tin do mình nắm giữ trong trường hợp việc cung cấp thông tin là cần thiết để bảo vệ lợi ích công cộng, sức khỏe của cộng đồng.

Đối với hồ sơ, tài liệu có chứa cả thông tin công dân không được tiếp cận, thông tin công dân được tiếp cận và các phần thông tin có thể được phân tách hợp lý, các cơ quan, đơn vị xem xét, quyết định cung cấp một phần hồ sơ, tài liệu chứa thông tin công dân được tiếp cận.

Về trách nhiệm của cơ quan, đơn vị trong việc bảo đảm thực hiện quyền tiếp cận thông tin, Luật quy định, cơ quan, đơn vị có trách nhiệm thực hiện các biện pháp bảo đảm quyền tiếp cận thông tin; tạo điều kiện thuận lợi để người khuyết tật, người dân tộc thiểu số, người sinh sống ở khu vực biên giới, hải đảo, miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn và đặc biệt khó khăn thực hiện quyền tiếp cận thông tin.

Cơ quan, đơn vị tạo điều kiện và khuyến khích doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân nghiên cứu, áp dụng tiến bộ khoa học, công nghệ vào việc xây dựng hệ thống thông tin công cộng; có trách nhiệm nâng cấp, đầu tư các trang thiết bị chuyên dùng phục vụ cho hoạt động cung cấp thông tin của cơ quan, đơn vị ở khu vực biên giới, hải đảo, miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn và đặc biệt khó khăn theo quy định của pháp luật có liên quan.

Các cơ quan, đơn vị có trách nhiệm duy trì, lưu giữ, cập nhật cơ sở dữ liệu thông tin, bảo đảm thông tin có hệ thống, đầy đủ, toàn diện, dễ dàng tra cứu, tải về, sử dụng. Cơ quan, đơn vị có trách nhiệm rà soát, phân loại, kiểm tra và bảo đảm tính bí mật của thông tin trước khi cung cấp.

Mở rộng phạm vi thông tin phải công khai

Trước đó, trình bày tóm tắt Báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi), Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng nêu rõ, về các nguyên tắc bảo đảm quyền tiếp cận thông tin (Điều 3), tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, dự thảo Luật đã bổ sung các quy định nhằm bảo đảm tốt hơn quyền tiếp cận thông tin của công dân trên môi trường số, phù hợp với xu thế phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số. Các hình thức công khai, cung cấp thông tin được mở rộng, đa dạng, khuyến khích áp dụng phương thức điện tử.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày tóm tắt Báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi). Ảnh: Phạm Thắng

Đồng thời, Điều 24 được chỉnh lý theo hướng quy định cơ quan, đơn vị có trách nhiệm cung cấp thông tin theo hình thức mà người yêu cầu đề nghị, phù hợp với tính chất thông tin và khả năng đáp ứng của cơ quan, đơn vị. Chính phủ sẽ tiếp tục quy định chi tiết tại văn bản dưới luật về các biện pháp hỗ trợ phù hợp đối với nhóm yếu thế (người cao tuổi, trẻ em, người nghèo, người có hoàn cảnh khó khăn...) nhằm bảo đảm tính bao trùm và công bằng trong tiếp cận thông tin.

Về phạm vi và trách nhiệm cung cấp thông tin (Điều 10), Bộ trưởng cho biết, đối với UBND cấp xã, dự thảo Luật quy định trách nhiệm cung cấp thông tin do mình tạo ra, không bao gồm thông tin do tiếp nhận từ cơ quan khác (trừ một số trường hợp luật định), nhằm bảo đảm tính hợp lý, khả thi trong bối cảnh sắp xếp, mở rộng chức năng, nhiệm vụ của cấp xã. Dự thảo Luật đồng thời tăng cường phân cấp, phân quyền khi giao UBND cấp tỉnh, cấp xã chủ động xác định đầu mối cung cấp thông tin, tạo sự linh hoạt trong tổ chức thực hiện.

Về tiếp cận một phần hồ sơ, tài liệu, dự thảo Luật đã bổ sung quy định cơ quan, đơn vị phải rà soát, phân loại thông tin trước khi cung cấp; bảo đảm tách bạch rõ phần thông tin được tiếp cận và không được tiếp cận. Các nội dung mang tính kỹ thuật sẽ được hướng dẫn cụ thể trong tài liệu nghiệp vụ nhằm bảo đảm thống nhất trong triển khai.

Về thông tin phải được công khai (Điều 17), dự thảo Luật được chỉnh lý theo hướng mở rộng phạm vi thông tin phải công khai, thông qua việc liệt kê và bổ sung các nhóm thông tin quan trọng, gắn trực tiếp với đời sống dân sinh, hoạt động sản xuất, kinh doanh của người dân và doanh nghiệp.

“Đối với các thông tin không được liệt kê nhưng pháp luật chuyên ngành có quy định phải công khai, dự thảo Luật xác định tiếp tục thực hiện theo quy định của pháp luật chuyên ngành. Cách tiếp cận này vừa bảo đảm tính đầy đủ, vừa tránh trùng lặp, đồng thời duy trì tính linh hoạt của hệ thống pháp luật”, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng khẳng định.

Đồng thời, trên cơ sở tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, theo Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng, dự thảo Luật quy định theo hướng giao Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định cụ thể mức chi phí thực tế cho việc in, sao, chụp, gửi thông tin. Các trường hợp được miễn, giảm chi phí sẽ được quy định chi tiết tại văn bản dưới luật. Quy định này nhằm bảo đảm tính minh bạch, thống nhất trong áp dụng; đồng thời tạo cơ sở linh hoạt để điều chỉnh phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội trong từng thời kỳ, bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của công dân không bị hạn chế bởi yếu tố chi phí.

Thanh Hải

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/quoc-hoi-thong-qua-luat-tiep-can-thong-tin-sua-doi-10414722.html