Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 67/2026/NĐ-CP quy định chi tiết và biện pháp thi hành về thiết kế kỹ thuật tổng thể của dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt quốc gia, tuyến đường sắt địa phương.
Nhiệm vụ thiết kế FEED do cơ quan chuẩn bị dự án lập hoặc thuê tổ chức tư vấn có đủ điều kiện năng lực thực hiện (Ảnh: VGP).
Theo Nghị định, thiết kế kỹ thuật tổng thể (Front - End Engineering Design), sau đây gọi là thiết kế FEED, là bước thiết kế được lập theo thông lệ quốc tế đối với các dự án có thiết kế công nghệ, nhằm cụ thể hóa phương án công nghệ, các thông số kỹ thuật của thiết bị, vật liệu sử dụng chủ yếu và giải pháp xây dựng để triển khai bước thiết kế tiếp theo.
Nhiệm vụ thiết kế FEED do cơ quan chuẩn bị dự án lập
Nhiệm vụ thiết kế FEED do cơ quan chuẩn bị dự án lập hoặc thuê tổ chức tư vấn có đủ điều kiện năng lực thực hiện. Nhiệm vụ thiết kế phải phù hợp với chủ trương đầu tư xây dựng (nếu có) và là căn cứ để lập thiết kế FEED.
Nhiệm vụ thiết kế bao gồm các nội dung chủ yếu như căn cứ lập nhiệm vụ thiết kế xây dựng; mục tiêu và địa điểm xây dựng công trình; yêu cầu về quy mô, công năng sử dụng, tiêu chí đề xuất tiêu chuẩn áp dụng, quy hoạch, cảnh quan và kiến trúc của công trình. Đồng thời, nhiệm vụ thiết kế cũng nêu các yêu cầu kỹ thuật đối với phương án công nghệ của hệ thống thiết bị, phương tiện và công trình xây dựng; các yêu cầu kỹ thuật khác; yêu cầu về chi phí, định hướng biện pháp và kế hoạch thi công tổng thể, quản lý rủi ro của dự án.
Bên cạnh đó là các yêu cầu về phương án kết nối và giao diện giữa các hạng mục công trình và hệ thống thiết bị của dự án (giao diện hệ thống); phương án kết nối giữa hệ thống đường sắt với các khu vực lân cận; đánh giá ảnh hưởng đối với các công trình hiện hữu. Nhiệm vụ thiết kế cũng bao gồm yêu cầu về an toàn hệ thống đường sắt; phương án tổ chức, quy trình vận hành, khai thác, bảo trì, bảo dưỡng công trình; chỉ dẫn về lập thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế FEED và các định hướng về thi công, giám sát, nghiệm thu.
Ngoài ra, nhiệm vụ thiết kế còn bao gồm yêu cầu về mức độ nhu cầu thông tin trong mô hình BIM của dự án và các yêu cầu cần thiết khác.
Theo quy định, thiết kế FEED phải đáp ứng các yêu cầu tại nhiệm vụ thiết kế đã được chấp thuận và phù hợp với nội dung chủ trương đầu tư được phê duyệt (nếu có). Thiết kế phải tuân thủ các quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn áp dụng và quy định về sử dụng vật liệu xây dựng; bảo đảm an toàn trong xây dựng, lắp đặt và sử dụng; đồng thời đáp ứng yêu cầu về bảo vệ môi trường, an toàn lao động, ứng phó với biến đổi khí hậu, phòng cháy, chữa cháy và các điều kiện an toàn khác.
Giải pháp thiết kế phải có sự so sánh, đánh giá các phương án được nghiên cứu, đề xuất nhằm bảo đảm tính khả thi và hiệu quả. Nội dung thiết kế FEED cần thể hiện cấu trúc tổng thể của hệ thống đường sắt và giao diện hệ thống; xác định các thông tin, thông số, kích thước, vật liệu chủ yếu của các công trình, hạng mục công trình chính và hệ thống phương tiện, thiết bị của dự án. Đây cũng là cơ sở để xác định tổng mức đầu tư, dự toán gói thầu và triển khai bước thiết kế xây dựng tiếp theo.
Hồ sơ thiết kế FEED được lập cho từng công trình, bao gồm thuyết minh thiết kế, các bản vẽ thiết kế, chỉ dẫn kỹ thuật thiết kế FEED và các tài liệu liên quan. Bản vẽ thiết kế FEED phải có kích cỡ và khung tên theo quy định; trong đó khung tên từng bản vẽ phải có tên và chữ ký của người trực tiếp thiết kế, người kiểm tra thiết kế, chủ trì thiết kế và chủ nhiệm thiết kế; được tư vấn lập dự án, lập thiết kế FEED ký tên và đóng dấu xác nhận. Hình thức hồ sơ thiết kế FEED thực hiện theo quy định của hợp đồng ký kết giữa tư vấn lập dự án với chủ đầu tư, bảo đảm việc tra cứu và bảo quản lâu dài.
Chủ đầu tư quyết định việc kiểm soát thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế FEED
Đối với các dự án thực hiện lập thiết kế FEED thay cho thiết kế cơ sở trong Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng, thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế FEED là bước thiết kế bản vẽ thi công hoặc thiết kế chi tiết theo thông lệ quốc tế, bảo đảm đủ điều kiện để triển khai thi công xây dựng công trình.
Thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế FEED có thể được lập cho từng phần công trình, từng gói thầu hoặc toàn bộ công trình. Thiết kế này phải phù hợp với nội dung dự án đầu tư xây dựng được duyệt và phù hợp với thiết kế FEED đã được phê duyệt; đồng thời tuân thủ quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn áp dụng và quy định của pháp luật về sử dụng vật liệu xây dựng.
Thiết kế phải đáp ứng yêu cầu về công năng sử dụng, công nghệ áp dụng (nếu có), bảo đảm an toàn chịu lực, an toàn trong sử dụng, mỹ quan, bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu, phòng cháy, chữa cháy và các điều kiện an toàn khác. Giải pháp thiết kế cần phù hợp, chi phí xây dựng hợp lý, bảo đảm tính đồng bộ trong từng công trình và với các công trình liên quan; đồng thời bảo đảm điều kiện tiện nghi, vệ sinh và sức khỏe cho người sử dụng, tạo điều kiện cho người khuyết tật, người cao tuổi và trẻ em sử dụng công trình; khai thác lợi thế và hạn chế tác động bất lợi của điều kiện tự nhiên, ưu tiên sử dụng vật liệu tại chỗ và vật liệu thân thiện với môi trường.
Trong quá trình lập thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế FEED, chủ đầu tư được quyết định thay đổi một số nội dung nhằm nâng cao hiệu quả và đáp ứng yêu cầu sử dụng, với điều kiện không dẫn đến việc phải điều chỉnh dự án theo quy định và vẫn bảo đảm các yêu cầu về quản lý chất lượng, an toàn xây dựng và lắp đặt theo thiết kế FEED.
Chủ đầu tư quyết định việc kiểm soát thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế FEED. Theo đó, chủ đầu tư tổ chức lập, thẩm định và phê duyệt thiết kế đối với các gói thầu không thuộc trường hợp thực hiện theo hình thức hợp đồng EPC, EC, EP. Đối với các công trình, hạng mục công trình thuộc gói thầu thực hiện theo các hình thức hợp đồng này, nhà thầu EPC, EC, EP sẽ tổ chức lập, thẩm định và phê duyệt thiết kế theo thỏa thuận trong hợp đồng.
Nhà thầu EPC, EC, EP phải gửi hồ sơ thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế FEED đã được thẩm tra kèm theo báo cáo kết quả thẩm tra đến chủ đầu tư để xem xét, cho ý kiến chấp thuận về sự phù hợp với thiết kế FEED và các yêu cầu của hợp đồng trước khi phê duyệt.
Trong quá trình triển khai dự án, nếu hệ thống quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn áp dụng đã được phê duyệt có sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc bãi bỏ, chủ đầu tư phải rà soát và báo cáo cơ quan có thẩm quyền xem xét, quyết định để bảo đảm dự án phù hợp với yêu cầu kỹ thuật mới và thực tiễn triển khai.
Nghị định cũng quy định nội dung thẩm định thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế FEED, bao gồm việc đánh giá mức độ đáp ứng yêu cầu của nhiệm vụ thiết kế; sự phù hợp của thiết kế xây dựng so với thiết kế FEED trong Báo cáo nghiên cứu khả thi đã được phê duyệt; việc tuân thủ quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn áp dụng và quy định của pháp luật về sử dụng vật liệu xây dựng.
Bên cạnh đó, việc thẩm định còn xem xét sự phù hợp giữa khối lượng chủ yếu của dự toán với khối lượng thiết kế; sự phù hợp của giá trị dự toán xây dựng công trình với tổng mức đầu tư; việc xác định giá trị dự toán công trình; cũng như đánh giá năng lực của tổ chức, cá nhân thực hiện khảo sát, thiết kế và lập dự toán xây dựng theo quy định.
Nghị định nhấn mạnh việc lập, thẩm định và phê duyệt thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế FEED phải bảo đảm tính công khai, minh bạch và tuân thủ các quy định về phòng, chống tham nhũng, lãng phí và tiêu cực. Việc này có thể được thực hiện đối với toàn bộ công trình, từng công trình hoặc từng phần của công trình theo giai đoạn thi công theo yêu cầu của chủ đầu tư, nhưng phải bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ về nội dung và cơ sở tính toán giữa các giai đoạn cũng như với thiết kế FEED đã được thẩm định, phê duyệt.
Trường hợp điều chỉnh dự án đầu tư xây dựng hoặc điều chỉnh thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế FEED, việc lập, thẩm định và phê duyệt sẽ được thực hiện đối với các nội dung điều chỉnh hoặc toàn bộ nội dung của dự án và thiết kế liên quan.
Linh Đan