Quy định mới mở rộng quyền cấp và chứng nhận sổ đỏ

2 giờ trướcBài gốc

Việc phân định lại thẩm quyền cấp, xác nhận và xử lý các nội dung liên quan đến Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (thường gọi là “sổ đỏ”) được Chính phủ quy định cụ thể tại Nghị định số 49/2026/NĐ-CP, hướng dẫn thi hành Nghị quyết số 254/2025/QH15 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai. Nghị định này được đánh giá là bước điều chỉnh quan trọng, nhằm tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, đồng thời làm rõ trách nhiệm của từng cấp, từng cơ quan trong quản lý đất đai.

Văn phòng đăng ký đất đai cấp sổ đỏ lần đầu

Một trong những điểm đáng chú ý của Nghị định 49/2026/NĐ-CP là quy định rõ Văn phòng đăng ký đất đai thực hiện việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu kể từ ngày 31/1/2026. Quy định này đánh dấu sự thay đổi so với trước đây, khi thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận trong trường hợp đăng ký lần đầu chủ yếu thuộc Chủ tịch UBND cấp xã theo Nghị định số 151/2025/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 1/7/2025.

Theo Chính phủ, việc giao Văn phòng đăng ký đất đai đảm nhiệm khâu cấp Giấy chứng nhận lần đầu nhằm bảo đảm tính thống nhất trong quản lý hồ sơ địa chính, dữ liệu đất đai, đồng thời phát huy vai trò của cơ quan chuyên môn trong việc thẩm tra, xác nhận nguồn gốc, hiện trạng sử dụng đất. Đây cũng là cơ sở để tăng cường kiểm soát, hạn chế sai sót phát sinh trong quá trình cấp “sổ đỏ” lần đầu tại cơ sở.

Tại khoản 2 Điều 14 Nghị định 49/2026/NĐ-CP, Chính phủ quy định cụ thể thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất, cũng như thẩm quyền xác nhận thay đổi, đính chính, thu hồi, hủy Giấy chứng nhận đã cấp.

Theo đó, cơ quan có chức năng quản lý đất đai cấp tỉnh thực hiện cấp Giấy chứng nhận hoặc xác nhận thay đổi trên Giấy chứng nhận đã cấp đối với các trường hợp do cơ quan, người có thẩm quyền cấp tỉnh quyết định, như giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, điều chỉnh thời hạn sử dụng đất, gia hạn sử dụng đất, chuyển hình thức sử dụng đất hoặc công nhận quyền sử dụng đất.

Đối với các trường hợp thuộc thẩm quyền quyết định của cấp xã, Chủ tịch UBND cấp xã được trao quyền cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất hoặc xác nhận thay đổi trên Giấy chứng nhận đã cấp. Các quyết định này bao gồm giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, điều chỉnh thời hạn sử dụng đất, gia hạn sử dụng đất, chuyển hình thức sử dụng đất, công nhận quyền sử dụng đất, xác định lại diện tích đất ở theo quy định.

Trong khi đó, Văn phòng đăng ký đất đai thực hiện cấp Giấy chứng nhận, xác nhận thay đổi, đăng ký đất đai lần đầu hoặc đăng ký biến động đối với các trường hợp không thuộc thẩm quyền quy định của cấp tỉnh và cấp xã. Việc phân định rõ ràng này được kỳ vọng sẽ khắc phục tình trạng chồng chéo, đùn đẩy trách nhiệm trong giải quyết thủ tục đất đai thời gian qua.

Cấp xã được mở rộng thẩm quyền cấp và xác nhận “sổ đỏ”

Một điểm mới đáng chú ý khác là việc mở rộng thẩm quyền cho Chủ tịch UBND cấp xã trong lĩnh vực cấp và chứng nhận “sổ đỏ”. Theo Nghị định 49, Chủ tịch UBND cấp xã không chỉ thực hiện cấp Giấy chứng nhận trong phạm vi thẩm quyền được giao mà còn có quyền xác nhận các thay đổi trên Giấy chứng nhận đã cấp, cũng như tham gia xử lý các vấn đề phát sinh liên quan đến đất đai tại địa bàn.

Chính phủ cho rằng, việc trao thêm thẩm quyền cho cấp xã phù hợp với yêu cầu tăng cường quản lý nhà nước ở cơ sở, đồng thời giúp người dân, doanh nghiệp tiếp cận thủ tục hành chính đất đai thuận lợi hơn, giảm thời gian đi lại và chi phí tuân thủ.

Bên cạnh đó, các cơ quan có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận theo quy định tại Nghị định 49 cũng được giao thẩm quyền đính chính Giấy chứng nhận đã cấp có sai sót; thu hồi, hủy Giấy chứng nhận đã cấp và cấp lại Giấy chứng nhận theo đúng quy định của pháp luật.

Nghị định 49/2026/NĐ-CP cũng quy định UBND cấp tỉnh có trách nhiệm ban hành và công khai trình tự, thủ tục hành chính về đất đai trên địa bàn. Trong đó, phải quy định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, người có thẩm quyền trong từng khâu, thời gian tối đa giải quyết thủ tục, thành phần hồ sơ cần nộp, cũng như các giấy tờ chứng minh đối tượng được miễn, giảm nghĩa vụ tài chính về đất đai (nếu có).

Các quy định này phải được đăng tải công khai trên Cổng thông tin điện tử của UBND cấp tỉnh và Cổng thông tin điện tử của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, nhằm bảo đảm tính minh bạch, tạo điều kiện cho người dân và doanh nghiệp dễ dàng tra cứu, thực hiện.

Đối với các hồ sơ, thủ tục đất đai đang được giải quyết trước thời điểm Nghị định 49 có hiệu lực, Chính phủ cho phép UBND cấp tỉnh quyết định áp dụng quy định mới hoặc tiếp tục giao cơ quan, người có thẩm quyền đang thụ lý hồ sơ tiếp tục giải quyết theo quy định cũ, nhằm tránh xáo trộn và bảo đảm quyền lợi của người sử dụng đất.

Nhìn tổng thể, quy định mới về cấp và chứng nhận “sổ đỏ” không chỉ làm rõ thẩm quyền của từng cấp, từng cơ quan mà còn thể hiện quyết tâm của Chính phủ trong việc đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, tăng cường phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý đất đai và phục vụ tốt hơn nhu cầu của người dân, doanh nghiệp trong giai đoạn tới.

Đình Khương

Nguồn PetroTimes : https://kinhtexaydung.petrotimes.vn/quy-dinh-moi-mo-rong-quyen-cap-va-chung-nhan-so-do-737425.html