9 cực phát triển, 9 trung tâm lớn và 9 trục động lực
Phạm vi lập quy hoạch bao trùm toàn bộ địa giới hành chính Thủ đô với 126 xã, phường, diện tích khoảng 3.359,84km²; đồng thời, mở rộng nghiên cứu kết nối Vùng Thủ đô, Vùng Đồng bằng sông Hồng, Vùng Trung du miền núi phía Bắc và các hành lang kinh tế quốc gia, quốc tế.
Lãnh đạo thành phố và Trung ương chủ trì hội nghị. Ảnh: V.Thành
Quy mô dân số được dự báo đến năm 2035 đạt 14-15 triệu người; đến năm 2045 đạt 15-16 triệu người; đến năm 2065 đạt 17-19 triệu người; tầm nhìn dài hạn khống chế dân số không quá 20 triệu người. Tỷ lệ đất xây dựng đô thị đến năm 2045 đạt 45-50%, đến năm 2065 đạt 55-60%, phần còn lại được bảo vệ nghiêm ngặt để duy trì rừng, vành đai xanh, hành lang xanh và nêm xanh theo mô hình “nén - xanh”.
Mục tiêu đến năm 2035, xây dựng Thủ đô “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc”, là trung tâm kinh tế, giáo dục, y tế, đổi mới sáng tạo hàng đầu khu vực. Đến năm 2045, Hà Nội ngang tầm các thủ đô phát triển; từ năm 2065, hướng tới trở thành thành phố toàn cầu, thuộc nhóm có chất lượng sống và chỉ số hạnh phúc cao nhất thế giới. Không gian phát triển theo cấu trúc “đa tầng, đa lớp, đa cực, đa trung tâm”, lấy sông Hồng làm trục cảnh quan sinh thái - văn hóa chủ đạo.
Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Hà Nội cũng cho biết, báo cáo nhấn mạnh chuyển từ “quy hoạch hàn lâm” sang “quy hoạch hành động”, trong đó, hạ tầng giao thông, đặc biệt là đường sắt đô thị, là giải pháp then chốt. Mạng lưới metro dự kiến dài khoảng 1.200km, gồm các tuyến đường sắt vùng, liên vùng, đường sắt đô thị, đường sắt nhẹ và vận chuyển tự động. Cùng với đó, thành phố đề ra 11 nhóm giải pháp đột phá như phát triển liên kết vùng; mô hình TOD; kiến tạo đô thị thông minh - xanh - bền vững; tái thiết đô thị có chọn lọc; làm sống lại các dòng sông; chuyển đổi giao thông công cộng sang năng lượng sạch; xử lý rác thải để phát điện; mở rộng rừng và công viên rừng; dành quỹ đất chiến lược cho tương lai.
Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Dương Đức Tuấn trình bày báo cáo tại hội nghị. Ảnh: V.Thành
Cấu trúc không gian được tổ chức theo mô hình “chùm đô thị hướng tâm” với 9 cực phát triển, 9 trung tâm lớn và 9 trục động lực. Các vành đai 1, 2, 3, 4, 5 cùng các hành lang Bắc - Nam, Đông - Tây tạo mạng lưới liên kết đa chiều, vừa bảo tồn nội đô lịch sử, vừa phát triển đô thị nén, TOD và mở rộng ra các đô thị vệ tinh. Không gian di sản, cảnh quan dọc sông Đà - sông Hồng - sông Đuống và vành đai xanh phía Tây “Vòng cung Xanh - Tâm linh” được xác định là trục sinh thái, văn hóa, du lịch quan trọng.
Phấn đấu đạt tăng trưởng GRDP bình quân khoảng 11%/năm
Trình bày nội dung về tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2021-2025, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026-2030, Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Xuân Lưu cho biết, giai đoạn 2021-2025, thành phố đã đạt được nhiều kết quả toàn diện, nổi bật trên các lĩnh vực.
Trong giai đoạn 2026-2030, thành phố xác định mục tiêu xây dựng Thủ đô trở thành đô thị “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc”, với tăng trưởng GRDP bình quân khoảng 11%/năm, đẩy mạnh phát triển kinh tế số, kinh tế xanh và đổi mới sáng tạo. Thành phố sẽ tập trung hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng chiến lược, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, cải cách hành chính và bảo đảm an sinh xã hội, tạo nền tảng cho phát triển nhanh và bền vững.
Trình bày báo cáo về kế hoạch tài chính 5 năm 2026-2030 tại hội nghị, Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Xuân Lưu cho biết, Kế hoạch tài chính giai đoạn 2021-2025 của Hà Nội đạt nhiều kết quả tích cực, tạo nền tảng quan trọng cho giai đoạn tiếp theo. Tổng thu ngân sách nhà nước (NSNN) giai đoạn 2021-2025 đạt khoảng 2.287 nghìn tỷ đồng, vượt 25% so với kế hoạch, tốc độ tăng trưởng bình quân 19,6%/năm và gấp 1,91 lần so với giai đoạn 2016-2020.
Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Xuân Lưu trình bày báo cáo tại hội nghị. Ảnh: V.Thành
Trên cơ sở kết quả này, thành phố xây dựng mục tiêu và các cân đối lớn NSNN cho giai đoạn 2026-2030 với quy mô tăng mạnh để đáp ứng yêu cầu phát triển. Tổng thu NSNN giai đoạn 2026-2030 dự kiến đạt khoảng 3.725,4 nghìn tỷ đồng, gấp 2,04 lần kế hoạch giai đoạn trước; tỷ lệ huy động NSNN bình quân đạt khoảng 32,6% GRDP, trong đó, huy động từ thuế, phí khoảng 29,8% GRDP.
Thu nội địa ước đạt 3.505,7 nghìn tỷ đồng, gấp 2,07 lần giai đoạn 2021-2025. Số thu ngân sách địa phương được hưởng theo phân cấp dự kiến hơn 1.142 nghìn tỷ đồng.
Tổng chi ngân sách địa phương giai đoạn 2026-2030 dự kiến khoảng 1.533,6 nghìn tỷ đồng, gấp 2,31 lần giai đoạn trước, tăng bình quân 14,8%/năm, tương đương khoảng 13,4% GRDP. Trong đó, chi đầu tư phát triển đạt khoảng 864,7 nghìn tỷ đồng, chiếm 56,4% tổng chi; chi thường xuyên khoảng 533,3 nghìn tỷ đồng, chiếm 34,8%.
Tập trung vốn đầu tư công cho các dự án trọng điểm
Trình bày nội dung về Kế hoạch đầu tư công trung hạn 5 năm 2026-2030 của thành phố, Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Xuân Lưu cho biết, thành phố xác định rõ định hướng đầu tư công theo nguyên tắc tập trung, trọng điểm, tránh dàn trải, gắn với khả năng cân đối nguồn lực và yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Theo đó, tổng kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 dự kiến đạt 864.682 tỷ đồng, trong đó, cấp thành phố là 691.759 tỷ đồng. Việc phân bổ nguồn lực được ưu tiên cho các lĩnh vực then chốt, các dự án trọng điểm, có tính lan tỏa, dẫn dắt phát triển, phù hợp với các nghị quyết chiến lược của Trung ương và Thành ủy.
Cụ thể, thành phố tập trung bố trí vốn cho các dự án sử dụng ngân sách trung ương, các dự án ODA, đặc biệt là hệ thống đường sắt đô thị; đồng thời, ưu tiên đầu tư cho các lĩnh vực khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, giáo dục - đào tạo, y tế, văn hóa. Nhóm các dự án, lĩnh vực ưu tiên chiếm khoảng 66,3% tổng nguồn vốn đầu tư công cấp thành phố, thể hiện rõ định hướng dồn lực cho các lĩnh vực có tác động lớn đến tăng trưởng và nâng cao chất lượng phát triển.
Phần vốn còn lại được phân bổ cho các dự án thuộc các ngành, lĩnh vực khác và dự phòng, bảo đảm tính linh hoạt trong điều hành ngân sách. Trong quá trình triển khai, thành phố sẽ tiếp tục rà soát, điều chỉnh cơ cấu đầu tư, ưu tiên các dự án có khả năng hấp thụ vốn tốt, mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội cao.
Thành phố cũng đề ra các giải pháp đồng bộ, như: Đẩy mạnh cải cách hành chính, tháo gỡ khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng; huy động đa dạng nguồn lực, tăng cường hợp tác công - tư; chuyển dịch cơ cấu đầu tư sang hạ tầng chiến lược, khoa học - công nghệ và kinh tế số. Đồng thời, thành phố siết chặt kỷ luật, kỷ cương, đề cao trách nhiệm người đứng đầu, gắn tiến độ giải ngân với trách nhiệm cụ thể, lấy hiệu quả đầu tư và chất lượng công trình làm thước đo chủ yếu trong quá trình triển khai.
Văn Anh