Bí thư Thành ủy Nguyễn Duy Ngọc phát biểu tại hội nghị
Theo điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia, cả nước sắp xếp còn 34 tỉnh, thành phố và 6 vùng kinh tế trọng điểm. Trong đó, Thủ đô Hà Nội là trung tâm của Vùng Đồng bằng sông Hồng (liên kết với 6 tỉnh, thành phố: Thái Nguyên, Bắc Ninh, Hải Phòng, Quảng Ninh, Hưng Yên, Ninh Bình) và Vùng Thủ đô Hà Nội (liên kết với 5 tỉnh: Phú Thọ, Thái Nguyên, Bắc Ninh, Hưng Yên, Ninh Bình). Không gian phát triển của Hà Nội được mở rộng và liên kết, gắn kết chặt chẽ với các tiểu vùng:
Với Thái Nguyên, Bắc Ninh: Hình thành chuỗi đô thị - công nghiệp - dịch vụ công nghệ cao dọc theo hành lang kinh tế Bắc - Nam, vành đai 3, quốc lộ 1B, quốc lộ 3 và quốc lộ 18.
Với Hưng Yên, Hải Phòng, Quảng Ninh: Kết nối qua hành lang kinh tế Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh và cao tốc 5B, vành đai 4 tạo thành trục động lực phát triển kinh tế cửa khẩu, kinh tế biển và logistics.
Với Ninh Bình: Kết nối qua trục Bắc - Nam (quốc lộ 1A, cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ - Ninh Bình), cao tốc Tây Bắc, Vành đai 5, hình thành hành lang công nghiệp hỗ trợ, du lịch văn hóa tâm linh và y tế chất lượng cao (cơ sở 2 của các bệnh viện lớn).
Với Phú Thọ: Kết nối qua hành lang Xuyên Á (Nội Bài - Lào Cai), phát triển du lịch sinh thái, công nghiệp cơ khí và công nghiệp hỗ trợ.
Trong Quy hoạch Tổng thể Thủ đô, Hà Nội đóng vai trò là trung tâm, động lực chính, điều phối, dẫn dắt lan tỏa sự phát triển trên mọi lĩnh vực.
Về xác lập mô hình cấu trúc Vùng đô thị Hà Nội “Chùm đô thị hướng tâm”, trong đó: Hà Nội là đô thị trung tâm Vùng Thủ đô. Các đô thị thuộc các tỉnh, thành phố xung quanh là hệ thống đô thị vệ tinh lớn của Hà Nội, có tính liên kết và đối trọng, hỗ trợ, chia sẻ tài nguyên và tạo động lực phát triển chung cho cả vùng và cả nước.
Các đại biểu tham dự hội nghị Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm
Hệ thống đô thị vệ tinh cấp vùng (theo các trục kết nối): Phía Bắc với tỉnh Thái Nguyên (đô thị Thái Nguyên, Sông Công, Phổ Yên); phía Đông Bắc với Bắc Ninh (đô thị Bắc Ninh, Từ Sơn, Thuận Thành); phía Đông Nam với Hưng Yên (đô thị Văn Giang, Mỹ Hào, Phố Nối, Phố Hiến); phía Nam với Ninh Bình (đô thị Duy Tiên, Phủ Lý, Ninh Bình và Tam Điệp); phía Tây với Phú Thọ (Vĩnh Yên, Phúc Yên, Việt Trì, Hòa Bình, Lương Sơn); phía Đông với thành phố Hải Phòng, đô thị Hải Dương, Chí Linh...
Quy hoạch vùng đệm không gian phát triển Thủ đô: Vùng đệm phía Tây và Tây Bắc (Phú Thọ - Hòa Bình cũ); Vùng đệm phía Nam (Hà Nam cũ - Ninh Bình); Vùng đệm phía Đông và Đông Nam (Bắc Ninh - Hưng Yên).
Với cấu trúc tổ chức liên kết vùng, Hà Nội giải quyết được các bài toán khó khăn về giao thông, môi trường, cung ứng dịch vụ, liên kết mở rộng không gian, tạo sự phát triển bền vững, góp phần hỗ trợ, thúc đẩy, tạo động lực, không gian phát triển mới cho các tỉnh trong Vùng Thủ đô và các vùng lân cận mở rộng dư địa mới, giá trị mới, góp phần chia sẻ giảm tải cho Hà Nội và cùng Hà Nội phát triển.
Tại hội nghị, các đại biểu cũng nghe báo cáo tóm tắt đề xuất xây dựng Nghị quyết thay thế Nghị quyết 15-NQ/TƯ của Bộ Chính trị và sửa đổi Luật Thủ đô.
Bí thư Tỉnh ủy Hưng Yên Nguyễn Hữu Nghĩa đã nêu một số kiến nghị cụ thể nhằm tăng cường tính kết nối, đồng bộ và khả thi của quy hoạch. Cụ thể, về hạ tầng giao thông, Hưng Yên đã xác định kết nối toàn diện với Hà Nội là định hướng xuyên suốt trong quy hoạch tỉnh giai đoạn 2021-2030, với việc quy hoạch 6 cây cầu qua sông Hồng.
Trên cơ sở này, Hưng Yên kiến nghị nghiên cứu bổ sung cầu Triều Dương, kết nối đường tỉnh 427 của Hưng Yên với Thường Tín (Hà Nội). Đồng thời xác định rõ hướng tuyến cầu Đông Ninh, kết nối đường tỉnh 429 (khu vực Vạn Điểm) với đường di sản của Hưng Yên, bảo đảm thống nhất với quy hoạch vành đai 4,5 của Hà Nội.
Bên cạnh đó, trong Quy hoạch tổng thể Thủ đô cần quan tâm đến không gian ngầm và hệ thống đường sắt đô thị. Hiện Hưng Yên đã quy hoạch 5 tuyến đường sắt đô thị, cơ bản đều hướng về Hà Nội.
Do đó kiến nghị các tuyến metro của Hà Nội, đặc biệt là tuyến số 8, cần được định hướng kết nối, đấu nối đồng bộ với các tuyến đường sắt đô thị của Hưng Yên, tạo thuận lợi cho đi lại, góp phần giãn dân và giảm áp lực cho khu vực nội đô Hà Nội. Cùng với đó, quy hoạch cần chú trọng khai thác hiệu quả tiềm năng giao thông đường thủy, nhất là trên tuyến sông Hồng.
Để quy hoạch sớm đi vào thực tiễn, đồng chí Nguyễn Hữu Nghĩa kiến nghị Hà Nội quản trị phát triển Thủ đô theo quy hoạch đã được phê duyệt. Đồng thời đề xuất trong sửa đổi Nghị quyết số 15-NQ/TƯ và Luật Thủ đô cần trao quyền mạnh hơn cho Thủ đô, gắn với cơ chế kiểm tra, giám sát chặt chẽ; cần bổ sung cơ chế điều phối Vùng Thủ đô mang tính pháp lý rõ ràng, lấy Hà Nội làm trung tâm, nhằm khắc phục tình trạng liên kết chưa hiệu quả như thời gian qua.
Đánh giá cao quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương cho rằng, cần làm sâu sắc hơn nội dung phối hợp giữa Hà Nội và các tỉnh trong vùng Thủ đô, bảo đảm sự thống nhất về quan điểm, định hướng trong quy hoạch của từng địa phương.
Đồng thời, cần nghiên cứu hoàn thiện mô hình điều phối vùng với cơ chế ràng buộc, cam kết rõ ràng, nhằm khắc phục tình trạng triển khai manh mún, thiếu đồng bộ trong thời gian qua.
Phát biểu kết luận hội nghị, Bí thư Thành ủy Nguyễn Duy Ngọc thông tin, trong thời gian vừa qua, Hà Nội đã tích cực thực hiện việc xin ý kiến các đồng chí lãnh đạo chủ chốt của Đảng, Nhà nước và các ban, bộ, ngành trung ương về việc xây dựng Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm, xây dựng Nghị quyết thay thế Nghị quyết 15-NQ/TƯ của Bộ Chính trị và sửa đổi Luật Thủ đô, để phục vụ mục tiêu phát triển Thủ đô, vùng và cả nước trong kỷ nguyên mới.
Đồng chí Nguyễn Duy Ngọc nhấn mạnh, các ý kiến góp ý trong hội nghị rất sâu sắc, có tầm nhìn và đưa ra các giải pháp cho Thủ đô và cả vùng phát triển trong giai đoạn mới. Tinh thần này thể hiện đây là việc chung của các địa phương trong vùng chứ không chỉ riêng Hà Nội; đồng thời khẳng định vai trò phát triển của Hà Nội thể hiện trong quy hoạch không chỉ ở tầm quốc gia mà còn vươn tầm thế giới.
Nhấn mạnh việc thành phố tiếp thu đầy đủ các ý kiến phát biểu tại hội nghị, đồng chí Nguyễn Duy Ngọc mong muốn các ban, bộ, ngành trung ương và các địa phương trong vùng tiếp tục tham góp ý kiến để hoàn thiện các dự thảo về thể chế và quy hoạch phát triển Thủ đô.
Đồng chí Nguyễn Duy Ngọc gợi ý các địa phương sớm cử tổ công tác để phối hợp với các cơ quan chức năng của Thủ đô tiếp tục rà soát, nghiên cứu để xác định nhiệm vụ phát triển trong thời gian tới.
“Cơ chế phát triển vùng chỉ có thể chặt chẽ khi chúng ta xác định được các vấn đề cùng nhau phát triển. Các địa phương cần xác định các vùng đô thị vệ tinh của Hà Nội có chất lượng như thế nào và phát triển ra sao; đồng thời xác định tầm nhìn để kết nối với trung tâm liên kết vùng Thủ đô Hà Nội”- đồng chí Nguyễn Duy Ngọc nhấn mạnh.
Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc đề nghị, trong thời gian tới, việc đề xuất liên kết vùng giữa Hà Nội và các địa phương cần xây dựng được tiêu chuẩn chung trong các lĩnh vực, như: Đường sắt đô thị, giao thông đường thủy, đường bộ, tàu điện ngầm, giải quyết môi trường các dòng sông...
Thông tin tiến độ trình Luật Thủ đô sửa đổi xin ý kiến Ủy ban Thường vụ Quốc hội, các ban, bộ, ngành Trung ương trong quý I-2026 và trình Quốc hội tại kỳ họp đầu tiên của Quốc hội khóa XVI; trình Bộ Chính trị thay thế Nghị quyết 15-NQ/TƯ trong tháng 2-2026; trình hồ sơ Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm theo đúng tiến độ; Bí thư Thành ủy Nguyễn Duy Ngọc cho biết, lộ trình này đòi hỏi việc giải quyết các phần việc liên quan rất khẩn trương, vì vậy, các tỉnh bám sát lộ trình của Hà Nội để có ý kiến tham góp hiệu quả, qua đó góp phần xây dựng các trụ cột thể chế và quy hoạch phát triển Thủ đô và Vùng Thủ đô mang tính lâu dài, bền vững trong kỷ nguyên mới.
V.H