Cần đặc biệt chú trọng đổi mới lề lối, tác phong làm việc
Cùng với việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, yêu cầu đặc biệt quan trọng là bảo đảm bộ máy vận hành thông suốt, hiệu lực, hiệu quả. Đây là quá trình đòi hỏi sự chuyển biến đồng bộ, không chỉ ở cấu trúc tổ chức mà còn ở tư duy, phương thức và văn hóa làm việc của toàn hệ thống.
Toàn cảnh bế mạc Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI. Ảnh: Phạm Thắng
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Tạ Văn Hạ cho rằng, để bộ máy hoạt động hiệu quả theo mô hình mới, cần đặc biệt chú trọng đổi mới lề lối, tác phong làm việc của các cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền và đội ngũ cán bộ, đảng viên, công chức. Đây là khâu then chốt để tạo chuyển biến căn bản từ nhận thức đến hành động, từ thái độ đến trách nhiệm thực thi công vụ.
Việc Ban Bí thư ban hành Kết luận số 226-KL/TW về chấn chỉnh lề lối làm việc, nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Kết luận này được xây dựng trên cơ sở khảo sát thực tiễn ở nhiều nơi, đồng thời kế thừa nội dung từ Đề án chấn chỉnh lề lối làm việc, phòng, chống hình thức, lãng phí và chuẩn hóa hoạt động trong hệ thống chính trị.
Theo Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tạ Văn Hạ, Kết luận đã “đi thẳng” vào hai vấn đề tồn tại dai dẳng nhiều năm: công tác ban hành văn bản và tổ chức hội nghị, họp hành. Theo ông, đây là những việc tưởng như quen thuộc, nhưng lại tác động trực tiếp đến hiệu quả vận hành của bộ máy và chất lượng phục vụ nhân dân.
Phường Thủ Đức tiên phong ứng dụng robot trong hành chính công. Ảnh: baotintuc.vn
Văn bản là công cụ điều hành chủ yếu, phản ánh trình độ, phương pháp làm việc của cán bộ, công chức và cơ quan quản lý. Tuy nhiên, thực tế hiện nay cho thấy, việc ban hành văn bản còn nhiều hạn chế: chồng chéo về chức năng, nhiệm vụ; không đúng thẩm quyền; nội dung chưa thật sự cần thiết; thậm chí có trường hợp bị lợi dụng để cài cắm lợi ích nhóm, dẫn đến nguy cơ tham nhũng chính sách. "Khi văn bản không hướng đến hiệu quả thực chất, hệ quả không chỉ là “núi” giấy tờ, mà còn làm nảy sinh bệnh hình thức, gây lãng phí nguồn lực", Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tạ Văn Hạ nêu thực tế.
Cùng với đó, tình trạng hội họp tràn lan vẫn tồn tại. Nhiều cuộc họp có nội dung trùng lặp, thời gian kéo dài, thành phần đông nhưng chưa thực sự cần thiết. Không ít trường hợp, người tham dự phải nghe lại những nội dung đã có trong văn bản. Điều này không chỉ làm giảm hiệu quả công việc mà còn tạo áp lực không đáng có, làm phân tán nguồn lực và thời gian.
"Việc nhấn mạnh chấn chỉnh lề lối làm việc không chỉ là khắc phục hạn chế trước mắt mà còn là động lực quan trọng để củng cố, nâng tầm hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị, góp phần thực hiện thắng lợi các nghị quyết của Đảng, phục vụ mục tiêu phát triển đất nước nhanh và bền vững", Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tạ Văn Hạ nhấn mạnh.
Rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm – thước đo mới của hiệu quả công vụ
Phân tích nguyên nhân của tình trạng bệnh hình thức trong ban hành văn bản và tổ chức họp hành, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa Xã hội Tạ Văn Hạ nhận thấy, có cả yếu tố khách quan và chủ quan đan xen.
Về khách quan, khối lượng công việc ngày càng lớn, phạm vi quản lý ngày càng rộng, nhất là trong bối cảnh đẩy mạnh đổi mới, sắp xếp lại bộ máy hành chính. Trong khi đó, quy trình, thủ tục ở một số lĩnh vực vẫn còn nhiều tầng nấc trung gian, dẫn đến tình trạng công việc bị “hành chính hóa”, nặng về giấy tờ, báo cáo. Bên cạnh đó, cơ chế phối hợp giữa các cơ quan còn chồng chéo, khiến hội họp trở thành một khâu quen thuộc trong xử lý công việc.
Tuy nhiên, ông cũng cho rằng, nguyên nhân chủ quan mới là điều đáng lưu ý hơn. Ở không ít nơi, tư duy làm việc theo lối cũ vẫn còn phổ biến, coi trọng hình thức, nặng về quy trình mà chưa đặt hiệu quả thực chất lên hàng đầu. Có khi, hội nghị hay các hoạt động mang tính nghi thức lại được xem như biểu hiện của sự “đầy đủ, trang trọng”, trong khi nội dung thực chất chưa được quan tâm đúng mức.
Người dân thực hiện thủ tục hành chính. Ảnh minh họa: TTXVN
Ở góc độ này, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tạ Văn Hạ cho rằng, Kết luận 226 - KL/TW không chỉ là một văn bản chấn chỉnh hành chính, mà còn hướng tới một cuộc đổi mới sâu rộng hơn về văn hóa công vụ và văn hóa quản trị quốc gia. Điều này thể hiện rõ qua nguyên tắc “rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ sản phẩm”.
"Đây không chỉ là yêu cầu quản trị hiện đại, mà còn là biểu hiện của kỷ luật, kỷ cương trong hoạt động công vụ". Nhấn mạnh điều này, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tạ Văn Hạ chỉ rõ, khi mỗi nhiệm vụ đều được xác định rõ người chịu trách nhiệm, thời hạn hoàn thành và sản phẩm cụ thể, thì sẽ không còn chỗ cho sự đùn đẩy, né tránh. Trách nhiệm cá nhân được làm rõ đến đâu, hiệu quả công việc được nâng lên đến đó.
Những yêu cầu như ban hành văn bản đúng thẩm quyền, đúng thể thức; không sao chép máy móc; tổ chức hội họp đúng người, đúng việc; phát biểu ngắn gọn, đi thẳng vào vấn đề… đều phản ánh một tinh thần làm việc khoa học, thực chất, chống hình thức. Đó cũng là sự cụ thể hóa tinh thần “nói đi đôi với làm”, “làm việc gì dứt việc ấy”.
Rà soát, hoàn thiện quy trình xử lý công việc tinh gọn, rõ trách nhiệm, giảm khâu trung gian
Một điểm nhấn quan trọng khác của Kết luận 226 – KL/TW là việc lấy kết quả, sản phẩm và mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm thước đo hiệu quả công tác. Đây là bước chuyển có ý nghĩa trong xây dựng văn hóa công vụ, thể hiện rõ bản chất của Nhà nước “từ nhân dân mà ra, vì nhân dân mà phục vụ”. Khi mỗi cán bộ, công chức ý thức rõ công việc của mình được nhân dân giám sát và đánh giá, thì tinh thần trách nhiệm và ý thức phục vụ sẽ trở thành động lực nội sinh cho sự đổi mới.
Robot thông minh được triển khai để phục vụ người dân với các chức năng như hướng dẫn quy trình, tra cứu thủ tục. Ảnh: baotintuc.vn
Để khắc phục triệt để bệnh hình thức, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tạ Văn Hạ cho rằng, cần triển khai đồng bộ các giải pháp về thể chế, kỷ luật công vụ và cá thể hóa trách nhiệm. Cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định, quy trình xử lý công việc theo hướng tinh gọn, rõ trách nhiệm, giảm các khâu trung gian không cần thiết. Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ cơ chế đánh giá cán bộ, công chức, chuyển từ cách đánh giá nặng về thủ tục sang đánh giá dựa trên kết quả công việc và hiệu quả phục vụ nhân dân.
Đặc biệt, cần quán triệt và thực hiện nghiêm túc chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: phải thay đổi thước đo đánh giá; phải nhìn vào sản phẩm cụ thể, vào tiến độ công việc, vào hiệu quả xã hội, vào mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp.
Cùng với đó, cần tiếp tục tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính, đề cao trách nhiệm cá nhân của người đứng đầu. Người đứng đầu cơ quan, đơn vị phải gương mẫu trong đổi mới lề lối làm việc, hạn chế hội họp không cần thiết, tập trung vào giải quyết công việc cụ thể. Đồng thời, cần có cơ chế kiểm tra, giám sát việc thực hiện để kịp thời chấn chỉnh những biểu hiện hình thức trong hoạt động công vụ.
Thanh Hải