Đối tượng Nguyễn Thế Thịnh cùng phương tiện, tang vật bị Đồn Biên phòng Ngọc Chung phát hiện và bắt giữ. Ảnh: Đơn vị cung cấp
Gia tăng hoạt động sau thời gian “án binh bất động”
Cao Bằng có đường biên giới dài, với nhiều đường mòn, lối mở, địa hình rừng núi hiểm trở, dân cư phân tán. Đây là điều kiện thuận lợi để các đối tượng buôn lậu lợi dụng tổ chức vận chuyển hàng hóa trái phép qua biên giới. Trong đó, nguyên liệu thuốc lá là một trong những mặt hàng được các đối tượng “ưu tiên” do nhu cầu tiêu thụ lớn và lợi nhuận cao.
Theo ghi nhận từ các đơn vị cơ sở, sau thời gian chững lại do bị lực lượng chức năng tăng cường kiểm tra, kiểm soát, hoạt động buôn lậu nguyên liệu thuốc lá từ đầu tháng 4/2026 đến nay bắt đầu tái diễn với tần suất, phương thức hoạt động tinh vi hơn. Các đối tượng thường tổ chức thành từng nhóm nhỏ, lợi dụng đêm tối hoặc thời điểm thời tiết xấu để vận chuyển hàng hóa qua các đường mòn, lối mở. Đáng chú ý, chúng không chỉ thuê người dân địa phương tham gia vận chuyển, mà còn sử dụng các phương tiện cơ giới, chia nhỏ hàng hóa để tránh bị phát hiện. Khác với trước đây, các đối tượng buôn lậu hiện nay có sự liên kết chặt chẽ, phân công nhiệm vụ rõ ràng từ khâu tập kết, vận chuyển đến tiêu thụ. Khi bị phát hiện, chúng sẵn sàng bỏ lại tang vật, thậm chí chống trả để tẩu thoát, gây không ít khó khăn cho lực lượng chức năng trong quá trình truy bắt.
Trước diễn biến phức tạp của tình hình, Bộ đội Biên phòng tỉnh Cao Bằng đã chủ động triển khai các biện pháp nghiệp vụ, tăng cường tuần tra, kiểm soát trên các tuyến biên giới trọng điểm. Đồng thời, đơn vị phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng như Hải quan, Công an để kịp thời phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm. Chỉ trong thời gian ngắn từ đầu tháng 4/2026 đến nay, lực lượng Biên phòng và các cơ quan chức năng đã phát hiện, bắt giữ nhiều vụ buôn bán, vận chuyển nguyên liệu thuốc lá trái phép qua biên giới. Tang vật thu giữ chủ yếu là các bao nguyên liệu thuốc lá chưa qua chế biến, được đóng gói sơ sài để dễ vận chuyển.
Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, các đơn vị đã linh hoạt áp dụng nhiều biện pháp nghiệp vụ như mật phục, trinh sát, nắm tình hình từ cơ sở. Nhờ đó, nhiều đường dây, ổ nhóm buôn lậu đã bị bóc gỡ ngay từ khi chưa kịp hình thành quy mô lớn. Không chỉ dừng lại ở việc bắt giữ, xử lý, lực lượng Biên phòng còn tập trung điều tra, xác minh để làm rõ nguồn gốc hàng hóa, truy tìm các đối tượng cầm đầu, từ đó xử lý triệt để theo quy định của pháp luật. Đây được xem là giải pháp căn cơ nhằm ngăn chặn tận gốc hoạt động buôn lậu.
Không để “điểm nóng” tái phát kéo dài
Để ngăn chặn hiệu quả tình trạng buôn lậu nguyên liệu thuốc lá qua biên giới, với tinh thần chủ động, kiên quyết và bám sát địa bàn, Bộ đội Biên phòng tỉnh Cao Bằng đang từng bước kiểm soát tốt tình hình, không để hình thành các “điểm nóng” kéo dài. Cụ thể, vào lúc 3 giờ 30 phút, ngày 10/4, tại xóm Đầu Cầu, xã Trùng Khánh, Đồn Biên phòng Ngọc Chung phối hợp với Phòng Nghiệp vụ, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Cao Bằng phát hiện đối tượng Nguyễn Thế Thịnh (sinh năm 2005, trú tại tỉnh Bắc Ninh) điều khiển xe ô tô biển kiểm soát 29G-012.27, trên xe chở nhiều bao tải dứa màu xanh. Qua kiểm tra, lực lượng chức năng xác định bên trong các bao tải chứa lá thuốc lá đã sấy khô. Tại thời điểm kiểm tra, đối tượng Thịnh không xuất trình được giấy tờ chứng minh nguồn gốc hợp pháp của số hàng hóa. Tang vật thu giữ gồm 58 bao với tổng khối lượng 1.276kg nguyên liệu thuốc lá đã sấy khô.
Trước đó, vào lúc 1 giờ 15 phút, ngày 9/4, tại tỉnh lộ 213, đoạn qua xóm Lũng Lầu, xã Đình Phong, Đồn Biên phòng Ngọc Côn phối hợp với Phòng Nghiệp vụ, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh phát hiện đối tượng Nguyễn Mạnh Nhất (sinh năm 1984, trú tại xã Tiên Tiến, tỉnh Hưng Yên) điều khiển xe ô tô biển kiểm soát 11A-036.56 chở 22 bao với tổng khối lượng khoảng 550kg lá thuốc lá sấy khô không có giấy tờ hợp pháp. Tiếp đó, vào lúc 0 giờ 15 phút, ngày 10/4, tại khu vực xóm Bo Nặm, xã Đình Phong, tổ công tác phối hợp phát hiện xe ô tô mang biển kiểm soát 29Y-0007 do Mã Văn Hay (sinh năm 2003, trú tại xã Đàm Thủy, tỉnh Cao Bằng) điều khiển. Kiểm tra phương tiện, lực lượng chức năng phát hiện trên xe chở 15 bao, tương đương 345kg lá thuốc lá đã sấy khô. Đối tượng không xuất trình được giấy tờ chứng minh nguồn gốc số hàng hóa.
Mới đây nhất, vào lúc 3 giờ 30 phút, ngày 17/4, Đồn Biên phòng Ngọc Chung chủ trì, phối hợp với Đoàn Đặc nhiệm phòng, chống ma túy và tội phạm miền Bắc (Cục Phòng, chống ma túy và tội phạm Bộ đội Biên phòng) thực hiện nhiệm vụ tuần tra, kiểm soát tại khu vực xóm Bản Chiên-Lũng Gia, xã Trùng Khánh, phát hiện xe ô tô 7 chỗ nhãn hiệu MITSUBISHI, biển kiểm soát 37N-2718 do Đồng Văn Dũng (sinh năm 1972, trú tại thôn Chi Lễ, xã Mỹ Thái, tỉnh Bắc Ninh) điều khiển, trên xe chở theo 12 bao tải dứa chứa 276kg nguyên liệu thuốc lá. Tại thời điểm kiểm tra, Dũng không xuất trình được giấy tờ chứng minh nguồn gốc, xuất xứ và tính hợp pháp của số nguyên liệu thuốc lá trên. Qua đấu tranh, Đồng Văn Dũng khai nhận, mua lại số nguyên liệu thuốc lá từ một người đàn ông lạ mặt tại xã Đình Phong với giá 6 triệu đồng.
Đối tượng Lương Văn Thời cùng tang vật bị Đồn Biên phòng Ngọc Côn bắt giữ. Ảnh: Đơn vị cung cấp
Trước đó, lúc 19 giờ, ngày 16/4, tại khu vực xóm Ngườm Hoài, xã Đình Phong, Đoàn Đặc nhiệm phòng, chống ma túy và tội phạm miền Bắc chủ trì, phối hợp với Đồn Biên phòng Ngọc Côn phát hiện xe ô tô nhãn hiệu Hyundai Terracan, biển kiểm soát 29U-6014 do Lương Văn Thời (sinh năm 1997, trú tại xóm Ngườm Hoài, xã Đình Phong, tỉnh Cao Bằng) điều khiển, bên trong xe chở 15 bao tải dứa chứa lá thuốc lá đã sấy khô. Tại thời điểm kiểm tra, Lương Văn Thời không xuất trình được giấy tờ chứng minh nguồn gốc số lá thuốc lá đã sấy khô trên. Tang vật thu giữ gồm 345kg lá thuốc lá.
Những khó khăn, thách thức đặt ra
Mặc dù đạt được nhiều kết quả tích cực, nhưng công tác đấu tranh chống buôn lậu nguyên liệu thuốc lá tại khu vực biên giới Cao Bằng vẫn đối mặt với không ít khó khăn, thách thức do địa bàn rộng, địa hình phức tạp, nhiều khu vực rừng núi hiểm trở, giao thông đi lại khó khăn. Điều này khiến việc tuần tra, kiểm soát gặp nhiều hạn chế, nhất là vào ban đêm hoặc trong điều kiện thời tiết xấu. Bên cạnh đó, các đối tượng buôn lậu ngày càng sử dụng nhiều thủ đoạn tinh vi hơn, như theo dõi quy luật hoạt động của lực lượng chức năng để tìm cách né tránh; sử dụng người cảnh giới từ xa; chia nhỏ hàng hóa, thay đổi tuyến đường vận chuyển liên tục. Một vấn đề đáng lưu ý khác là việc một số người dân địa phương do thiếu việc làm, thu nhập thấp đã bị các đối tượng lôi kéo, tham gia vận chuyển thuê. Điều này không chỉ gây khó khăn cho công tác đấu tranh, mà còn tiềm ẩn nguy cơ mất an ninh trật tự trên địa bàn.
Thực tế cho thấy, hoạt động buôn lậu nguyên liệu thuốc lá qua biên giới không chỉ gây thất thu ngân sách Nhà nước, mà còn tiềm ẩn nhiều hệ lụy về an ninh trật tự, ảnh hưởng đến đời sống của người dân khu vực biên giới. Việc tình trạng này có dấu hiệu nóng trở lại là lời cảnh báo về sự phức tạp, dai dẳng của loại tội phạm này. Do đó, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt, liên tục và đồng bộ của các lực lượng chức năng, trong đó, Bộ đội Biên phòng giữ vai trò nòng cốt. Tuy nhiên, để đạt được hiệu quả bền vững, rất cần sự chung tay của cả hệ thống chính trị và người dân địa phương. Khi mỗi người dân nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, tích cực tham gia tố giác tội phạm, thì các hành vi buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa sẽ từng bước được đẩy lùi.
Hồng Lam