Các hình ảnh vệ tinh được công bố gần đây cho thấy dấu vết rõ ràng của một cuộc tấn công nhằm vào căn cứ không quân Muwaffaq Salti tại Jordan, nơi Mỹ triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa tầm cao giai đoạn cuối THAAD.
Trong khu vực trận địa, nhiều phương tiện chuyên dụng bị cháy đen và xuất hiện các hố nổ lớn, cho thấy mục tiêu đã hứng chịu đòn tập kích trực tiếp bằng tên lửa.
Tâm điểm của vụ tấn công là đài radar AN/TPY-2 - thành phần quan trọng nhất của tổ hợp phòng thủ tên lửa tầm cao giai đoạn cuối THAAD do Mỹ phát triển.
Hình ảnh vệ tinh cho thấy khu vực đặt radar gồm 5 xe rơ-moóc chuyên dụng đã bị phá hủy nặng, nhiều thiết bị biến dạng hoặc cháy trụi sau vụ nổ.
Radar AN/TPY-2 có giá khoảng 500 triệu USD, là hệ thống cảm biến then chốt của lá chắn chống tên lửa này.
Radar sử dụng băng tần X có độ phân giải cao, cho phép phát hiện, theo dõi và tính toán quỹ đạo của tên lửa đạn đạo từ khoảng cách hơn 1.000 km.
Dữ liệu từ radar sau đó được truyền đến trung tâm chỉ huy để dẫn đường cho các tên lửa đánh chặn.
Một khẩu đội phòng thủ tên lửa tầm cao giai đoạn cuối THAAD tiêu chuẩn gồm 1 radar AN/TPY-2, 1 trung tâm điều khiển hỏa lực, cùng 6 bệ phóng di động.
Mỗi bệ phóng mang theo 8 tên lửa đánh chặn động năng, nghĩa là tiêu diệt mục tiêu bằng lực va chạm trực tiếp thay vì đầu đạn nổ.
Tên lửa đánh chặn của hệ thống này có chiều dài khoảng 6,2 m, đường kính 34 cm và khối lượng gần 900 kg.
Khi phóng, tên lửa có thể đạt tốc độ hơn 10.000 km/h và đánh chặn mục tiêu ở độ cao tối đa khoảng 150 km. Khả năng này giúp THAAD tiêu diệt tên lửa đạn đạo trong giai đoạn cuối của quỹ đạo bay, trước khi chúng rơi xuống mục tiêu.
Căn cứ Muwaffaq Salti tại Jordan là một trong những điểm triển khai quan trọng của Mỹ trong mạng lưới phòng thủ tên lửa tại Trung Đông.
Từ vị trí này, radar AN/TPY-2 có thể theo dõi các vụ phóng tên lửa từ khoảng cách rất xa, cung cấp dữ liệu cảnh báo sớm cho các lực lượng Mỹ và đồng minh trong khu vực.
Việc radar AN/TPY-2 bị phá hủy có ý nghĩa chiến lược đáng kể. Nếu radar không còn hoạt động, toàn bộ khẩu đội THAAD sẽ mất khả năng phát hiện mục tiêu từ xa, khiến hệ thống phòng thủ tên lửa bị suy giảm nghiêm trọng hiệu quả.
Các chuyên gia quân sự cho rằng việc Iran nhắm vào radar của hệ thống phòng thủ tên lửa thay vì các mục tiêu khác cho thấy sự thay đổi trong chiến thuật tấn công.
Trong chiến tranh hiện đại, việc phá hủy các cảm biến và hệ thống cảnh báo sớm có thể làm tê liệt toàn bộ mạng lưới phòng thủ của đối phương.
Một khi radar bị loại khỏi vòng chiến, các bệ phóng tên lửa đánh chặn gần như không thể hoạt động hiệu quả do thiếu dữ liệu dẫn đường chính xác. Điều này có thể tạo ra khoảng trống phòng thủ, cho phép các đòn tấn công tiếp theo có cơ hội xuyên qua.
Trong bối cảnh căng thẳng giữa Mỹ và Iran tiếp tục leo thang tại Trung Đông, vụ tấn công vào trận địa THAAD tại Jordan được xem là một trong những đòn đánh trực tiếp hiếm hoi nhằm vào một hệ thống phòng thủ tên lửa chiến lược của Mỹ.
Nếu thiệt hại được xác nhận hoàn toàn, đây sẽ là tổn thất đáng chú ý đối với mạng lưới phòng thủ tên lửa của Mỹ trong khu vực.
Sự kiện này cũng cho thấy các hệ thống phòng thủ hiện đại, dù được thiết kế để đối phó với tên lửa đạn đạo, vẫn có thể trở thành mục tiêu trong các chiến dịch tấn công chính xác cao, nơi việc vô hiệu hóa cảm biến và trung tâm điều khiển có thể tạo ra tác động chiến lược lớn hơn nhiều so với phá hủy các khí tài chiến đấu đơn lẻ.
Việt Hùng