Rằm tháng Giêng 2026: Chuẩn bị mâm cúng thế nào cho đúng lễ?

5 giờ trướcBài gốc

Rằm tháng Giêng (Tết Nguyên tiêu) được xem là ngày rằm quan trọng nhất trong năm của người Việt. Dân gian có câu: “Cúng quanh năm không bằng ngày Rằm tháng Giêng”, đủ để thấy vị trí đặc biệt của dịp lễ này trong đời sống tâm linh.

Khi ngày 15 tháng Giêng năm Bính Ngọ 2026 đang đến gần, nhiều gia đình băn khoăn nên chuẩn bị mâm lễ ra sao và thực hiện nghi thức trong nhà hay ngoài trời mới đúng phong tục.

Theo nhà nghiên cứu văn hóa, chuyên gia phong thủy Phạm Đình Hải, khác với Tết Nguyên đán thường “mâm cao cỗ đầy”, mâm cúng Rằm tháng Giêng nên đề cao sự thanh tịnh, nhẹ nhàng.

Gia chủ có thể bày nhiều hoa quả tươi, chè xôi, bánh ngọt; đặc biệt nên thắp thêm đèn hoặc nến, tượng trưng cho ánh sáng và trí tuệ theo tục thắp đèn Nguyên tiêu. Không gian thờ tự cần được dọn dẹp sạch sẽ, trang nghiêm. Trong thời gian hành lễ, các thành viên nên giữ thái độ hòa nhã, vui vẻ, tránh tranh cãi để giữ trọn sự thanh tịnh.

Các chuyên gia cũng nhấn mạnh, mâm lễ to hay nhỏ không quan trọng bằng lòng thành. Quan niệm “tùy tiền biện lễ” vẫn được nhiều gia đình gìn giữ, đề cao tinh thần biết ơn và hướng thiện thay vì hình thức.

Mâm cỗ chay dâng Phật: Thanh đạm nhưng đủ đầy ý nghĩa

Theo nghệ nhân ẩm thực Phạm Thị Ánh Tuyết (Hà Nội), mâm cúng Rằm tháng Giêng truyền thống thường gồm mâm cỗ chay dâng trời Phật và mâm cỗ mặn dâng gia tiên.

Mâm cỗ chay thường có hoa quả, chè, xôi, các món từ đậu, rau củ và đặc biệt là bánh trôi nước. Việc ăn bánh trôi nước trong ngày Tết Nguyên tiêu mang ý nghĩa cầu mong mọi việc trong năm được hanh thông, trôi chảy.

Nhiều gia đình chọn xôi gấc với sắc đỏ tượng trưng cho may mắn. Các món canh thanh mát như canh hạt sen, canh nấm, canh rau củ hầm giúp cân bằng hương vị, đồng thời biểu trưng cho sự hài hòa. Ngoài ra có thể chuẩn bị thêm nấm kho tiêu, đậu phụ sốt, nem chay, rau củ xào thập cẩm…

Lễ vật đi kèm gồm mâm ngũ quả, hoa tươi (sen, cúc, huệ), nước sạch hoặc trà thơm.

Mâm cỗ mặn dâng gia tiên: Tùy vùng miền mà chuẩn bị

Mâm lễ mặn được chuẩn bị linh hoạt theo phong tục từng vùng và điều kiện kinh tế mỗi gia đình.

Ở miền Bắc, mâm cỗ truyền thống thường có gà luộc, xôi gấc, giò chả, nem rán, chân giò hầm măng khô, canh bóng thả. Gà nên chọn gà trống tơ, da vàng, bày thế chầu hoặc cánh tiên, tượng trưng cho sự may mắn. Xôi gấc mang ý nghĩa vận đỏ; xôi đỗ xanh, xôi hạt sen thể hiện mong ước ấm no, hạnh phúc.

Miền Trung chuộng các món đậm đà như thịt luộc, cá kho, ram cuốn, xôi vò. Trong khi đó, người miền Nam thường chuẩn bị canh khổ qua, thịt kho tàu, chả giò, gỏi tôm thịt… với ý nghĩa cầu mong vượt qua khó khăn, gia đạo sum vầy.

Mâm cỗ nên được sắp xếp gọn gàng, hài hòa màu sắc; bát canh, đĩa xôi đặt ở vị trí trung tâm, các món kho, xào bày cân đối xung quanh. Đi kèm là hương, hoa tươi, đèn nến, trầu cau, rượu hoặc trà và vàng mã theo phong tục địa phương.

Theo quan niệm xưa, lễ cúng Rằm tháng Giêng có thể được thực hiện cả ngoài trời và trong nhà. Mâm cúng quan thần thường đặt ngoài trời, còn mâm cúng gia tiên đặt trong nhà. Gia chủ làm lễ ngoài trời trước, sau đó mới tiến hành lễ trong nhà.

Với gia đình không có sân riêng, có thể bày lễ ở gian giữa hoặc trên sân thượng. Một số nơi còn chuẩn bị bàn lễ theo bốn hướng: hướng Bắc thờ Thượng đế, hướng Nam thờ chư thần, hướng Tây thờ Phật, hướng Đông thờ các vị anh hùng dân tộc.

Tuy nhiên, nghi thức này không bắt buộc ở mọi địa phương. Nhiều gia đình chỉ thực hiện lễ trong nhà vẫn phù hợp với phong tục.

Kim Anh

Nguồn Kinh tế Môi trường : https://kinhtemoitruong.vn/ram-thang-gieng-2026-chuan-bi-mam-cung-the-nao-cho-dung-le-107592.html