Từng nhiều năm tu nghiệp tại Nhật Bản và Hàn Quốc, TS.BS Nguyễn Ngọc Hà mang về Việt Nam không chỉ kỹ thuật mới, mà còn là một tư duy điều trị khác biệt: Phẫu thuật hiện đại không dừng lại ở việc cứu sống bệnh nhân, mà phải bảo tồn được chức năng và chất lượng sống sau mổ. Bởi với bác sĩ, một ca mổ thành công thực sự là khi người bệnh bước ra khỏi phòng hậu phẫu với một tương lai lành lặn cả thể xác lẫn tinh thần.
Từ "ăn no mặc ấm" đến "ăn ngon mặc đẹp" trong y học
Gần 14 năm gắn bó với chuyên ngành Phẫu thuật Tiết niệu, bác sĩ Hà cười lúc nhớ lại “điều may mắn” của mình, khi đã được tiếp cận với phẫu thuật nội soi tại Việt Nam từ rất sớm. Thử tưởng tượng chỉ vài lỗ nhỏ trên bụng, “bàn tay tài hoa” của phẫu thuật viên đã có thể cắt ruột thừa, cắt dạ dày, cắt thận, cắt bàng quang,... và hậu phẫu bệnh nhân hoàn toàn không đau, hồi phục rất nhanh.
TS.BS Nguyễn Ngọc Hà.
Tuy nhiên, càng làm nghề lâu, khi thế giới công nghệ chuyển mình không ngừng, bác sĩ Hà càng nhận ra những giới hạn của phẫu thuật nội soi truyền thống. Đó là sự thiếu linh hoạt của dụng cụ trong không gian hẹp, tầm nhìn hai chiều thiếu độ sâu, và cả những thách thức khi thực hiện các thao tác vi phẫu ở những vùng giải phẫu phức tạp. Bên cạnh đó, áp lực thể chất đè nặng lên đôi tay và đôi mắt của phẫu thuật viên trong các ca mổ kéo dài cũng có thể ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị.
“Ngày trước, bệnh nhân chỉ cần ‘ăn no mặc ấm’, nghĩa là mổ để giữ mạng sống. Nhưng ngày nay, họ cần được ‘ăn ngon mặc đẹp’,” anh ví von. Theo bác sĩ Hà, một ca mổ thành công không chỉ loại bỏ triệt để bệnh lý mà còn phải bảo tồn tối đa chức năng sinh lý và trả lại chất lượng sống của người bệnh.
Chính nhu cầu nhân văn và khắt khe đó đã khiến phẫu thuật robot trở thành một bước tiến mang tính cách mạng, mở ra một chương mới đầy kỳ tích cho trong ngoại khoa hiện đại.
“Nếu không có robot, ca này sẽ rất khó”
Bác sĩ Hà nhớ một bệnh nhân nam 40 tuổi, kỹ sư công nghệ thông tin, mắc bướu thận trái kích thước 8 cm trên nền suy thận mạn giai đoạn 3a.
Đứng trước ca bệnh này, phương án đơn giản nhất là cắt bỏ toàn bộ quả thận. Thế nhưng, cái giá phải trả vô cùng đắt: bệnh nhân nhanh chóng tiến triển đến suy thận nặng và đối mặt nguy cơ phải chạy thận lâu dài. “Không ai muốn một người còn trẻ, đang là trụ cột gia đình, phải bước vào cuộc sống phụ thuộc máy lọc thận”, anh trăn trở.
Một ca mổ thành công không chỉ loại bỏ triệt để bệnh lý mà còn phải bảo tồn tối đa chức năng sinh lý và trả lại chất lượng sống của người bệnh
TS.BS Nguyễn Ngọc Hà
Ê-kíp vì thế quyết định thực hiện phẫu thuật robot để cắt bỏ khối bướu và bảo tồn tối đa phần thận lành. Nhờ khả năng thao tác chuẩn xác đến từng milimet trong không gian hẹp, robot giúp bác sĩ bóc tách trọn khối u, giữ lại nguồn sống cho quả thận trong khi chức năng thận sau mổ vẫn được duy trì ổn định.
“Nếu không có robot, tôi nghĩ trường hợp này sẽ rất khó”. TS.BS Nguyễn Ngọc Hà nhận định.
Không chỉ dừng lại ở những ca bảo tồn thận ngặt nghèo, robot mang lại nhiều lợi ích trong phẫu thuật ung thư tuyến tiền liệt, đặc biệt là phẫu thuật cắt tuyến tiền liệt tận gốc. Bên cạnh mục tiêu loại bỏ hoàn toàn khối ung thư, việc bảo tồn khả năng kiểm soát tiểu tiện và chức năng tình dục cũng rất quan trọng đối với chất lượng sống sau mổ.
TS.BS Nguyễn Ngọc Hà thăm khám cho bệnh nhân.
Nhờ dụng cụ thao tác linh hoạt, hình ảnh 3D phóng đại rõ nét và khả năng tiếp cận chính xác các cấu trúc giải phẫu tinh vi, robot giúp bác sĩ bảo tồn tối đa cơ thắt niệu đạo, cổ bàng quang, bó mạch thần kinh cương và các cấu trúc vùng chậu quan trọng. Vì vậy, phẫu thuật robot hiện được xem là “tiêu chuẩn vàng” trong điều trị triệt căn ung thư tuyến tiền liệt khu trú, giúp cân bằng hoàn hảo giữa hiệu quả điều trị ung thư và bảo tồn chức năng cho người bệnh.
“So với phẫu thuật nội soi truyền thống, robot thực sự là một cuộc cách mạng trong phẫu thuật tiết niệu”, bác sĩ Hà nhấn mạnh.
Công nghệ chỉ phát huy giá trị trong một “hệ sinh thái” đúng nghĩa
Sở hữu nền tảng chuyên môn vững chắc, bác sĩ Hà được đào tạo chuyên sâu tại các trung tâm Phẫu thuật Tiết niệu hàng đầu trong và ngoài nước. Anh từng là bác sĩ nội trú Ngoại Tiết niệu tại Đại học Y Dược TP.HCM và Bệnh viện Chợ Rẫy, sau đó hoàn thành chương trình fellowship về phẫu thuật robot Tiết niệu tại Bệnh viện Bundang Đại học Quốc gia Seoul (Hàn Quốc). Năm 2020, vị bác sĩ trẻ tiếp tục nhận học bổng MEXT của Chính phủ Nhật Bản để nghiên cứu các công nghệ năng lượng mới trong y học.
Tuy nhiên, theo bác sĩ Hà, công nghệ hiện đại không phải yếu tố duy nhất quyết định thành công của một ca mổ.
“Robot chỉ thực sự phát huy giá trị khi được ứng dụng trong môi trường y khoa chuyên nghiệp và vận hành bởi đội ngũ bác sĩ được đào tạo bài bản, tận tâm. Khi đó, người bệnh mới nhận được lợi ích tối ưu”, anh chia sẻ.
Chính vì vậy, ngoài công tác tại các bệnh viện công lập và trường đại học, bác sĩ Hà lựa chọn dành thời gian cộng tác tại Bệnh viện FV - nơi sở hữu môi trường vận hành đạt chuẩn quốc tế, với triết lý điều trị lấy người bệnh làm trung tâm. Một không gian y tế mà theo ông đánh giá là “thực sự không thua kém các trung tâm ngoại khoa lớn tại châu Á”.
TS.BS Nguyễn Ngọc Hà cùng hệ thống da Vinci Xi tại Bệnh viện FV.
Theo bác sĩ Hà, thành công của một ca phẫu thuật không bao giờ đến từ một cá nhân mà là kết quả của cả một hệ thống phối hợp nhịp nhàng, từ gây mê, điều dưỡng dụng cụ, phụ mổ đến quy trình vận hành nghiêm ngặt. Khi hệ thống đó hoạt động hiệu quả, bác sĩ có thể tập trung tối đa cho chuyên môn và người bệnh là người hưởng lợi nhiều nhất. “FV đáp ứng được tất cả yêu cầu đó”, anh nhấn mạnh.
Hành trình phía trước của bác sĩ Hà vẫn là cuộc theo đuổi không mệt mỏi: Đưa các tiêu chuẩn điều trị tiên tiến của thế giới đến gần hơn với bệnh nhân Việt Nam. Để sau mỗi cuộc mổ, người bệnh bước qua ranh giới sinh tử không chỉ để tiếp tục sống, mà là để sống một cuộc đời khỏe mạnh, trọn vẹn và đáng sống.
Xuân Vũ