Những ngày này, gia đình ông Lừu Cồ Sán và bà Hoàng Thị Sơn ở xã Mường Khương mỗi ngày sử dụng khoảng 30 cân gạo để làm hơn 500 chiếc bánh giầy, bánh khoải phục vụ bà con. Không chỉ làm bánh để bán tại chợ, gia đình ông còn nhận làm bánh theo đơn đặt hàng của người dân trong vùng. Nhiều hộ mang gạo đến nhờ gia đình ông chế biến, vừa tiết kiệm thời gian, vừa đảm bảo bánh dẻo ngon, đúng hương vị truyền thống.
Gạo tẻ được vo sạch, ngâm kỹ là nguyên liệu chính làm nên bánh khoải - loại bánh truyền thống của đồng bào Nùng, Bố Y.
Hơi nước bốc lên từ chõ đồ bột, hương thơm của gạo lan tỏa khắp gian bếp.
Bột sau khi đồ chín được đưa vào máy làm bánh để nén chặt và ép qua khuôn, tạo hình đều. Trước đây, bánh khoải được làm hoàn toàn thủ công với các công đoạn: bột sau khi đồ chín được xới nhanh, cho vào cối giã thật nhuyễn, rồi đem nhào, cán mỏng, cuộn lăn tròn bằng đôi tay khéo léo để tạo nên những chiếc bánh mịn màng, đều tăm tắp.
Ngày nay, cùng với sự hỗ trợ của máy móc, công đoạn làm bánh trở nên nhẹ nhàng hơn, giúp bà con tiết kiệm thời gian, công sức nhưng vẫn giữ được hương vị truyền thống. (Trong ảnh: Máy làm bánh giúp bà con tiết kiệm thời gian, công sức).
Những đòn bánh khoải được xếp ngay ngắn.
Những người trong làng cùng giúp nhau làm bánh ngày Tết. Đây cũng là dịp để bà con gặp gỡ, chia sẻ, gắn kết tình làng nghĩa xóm, giữ gìn nét đẹp văn hóa truyền thống.
Không chỉ làm bánh khoải, bà con còn làm bánh giầy – món bánh truyền thống quen thuộc.
Giữa nhịp sống hiện đại, phong tục làm bánh giầy, bánh khoải ăn tết của đồng bào ở Mường Khương luôn được gìn giữ và trao truyền.
Hiện nay, không chỉ trong ngày Tết, bánh khoải, bánh giầy được bà con làm quanh năm và đem ra chợ phiên Mường Khương bán, phục vụ nhu cầu của người dân địa phương cũng như du khách. Những hàng bánh giản dị nơi chợ vùng cao không chỉ mang lại thu nhập cho người dân mà còn góp phần gìn giữ, lan tỏa nét văn hóa ẩm thực đặc trưng của miền biên viễn.
Phương Thảo