Cảnh báo từ viên tướng Mỹ về kịch bản tấn công Iran
Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đang cân nhắc tấn công Iran. Tuy nhiên, viên tướng hàng đầu của Lầu Năm Góc lại cảnh báo Tổng thống Trump và các quan chức Mỹ rằng tình trạng thiếu hụt các loại đạn dược quan trọng cũng như việc thiếu sự ủng hộ từ các đồng minh sẽ làm tăng đáng kể các rủi ro cho chiến dịch quân sự dự kiến của Mỹ cũng như cho nhân lực quân sự Mỹ, theo các nguồn tin nội bộ mà tờ Washington Post được biết.
Tàu sân bay Gerald Ford và tiêm kích FA-18F của hải quân Mỹ. Ảnh: Reuters.
Tướng Dan Caine - Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân Mỹ, bày tỏ quan ngại trên với tổng thống và các trợ lý hàng đầu của ông Trump trong cuộc họp của Nhà Trắng vào tuần trước, theo các nguồn tin trên, và những người này cũng cảnh báo rằng bất cứ chiến dịch quân sự nào chống Iran đều sẽ đối diện các thách thức lớn do kho đạn của Mỹ đã bị suy giảm đáng kể sau khi Mỹ sử dụng chúng để bảo vệ Israel và hỗ trợ Ukraine.
Trước đó, chưa có tin tức phản ánh các bình luận của tướng Caine tại cuộc họp của Nhà Trắng.
Một nguồn tin giấu tên nói rằng, trong các cuộc họp của Lầu Năm Góc (tức Bộ Quốc phòng/Chiến tranh Mỹ), ông Caine cũng đưa ra những quan ngại về quy mô của bất cứ chiến dịch nào nhằm vào Iran, tính chất phức tạp cố hữu của nó và khả năng thương vong của Mỹ. Theo nguồn tin này, tướng Caine có nói rằng bất cứ chiến dịch nào cũng sẽ trở nên khó khăn hơn do thiếu sự ủng hộ từ đồng minh.
Trong một thông báo, văn phòng tướng Caine cho biết, trong vai trò cố vấn quân sự hàng đầu của tổng thống Mỹ, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân Mỹ cung cấp cho các nhà lãnh đạo dân sự - những người quyết định những vấn đề về an ninh của nước Mỹ - một loạt phương án quân sự cũng như các tính toán dự phòng cùng những tác động và rủi ro đi kèm. Thông báo nêu rằng ông Caine “cung cấp những phương án này một cách bí mật”.
Phát ngôn viên Nhà Trắng Anna Kelly cho biết, Tổng thống Trump luôn lắng nghe một “loạt ý kiến về bất cứ vấn đề nào và đưa ra quyết định dựa trên những điều tốt nhất cho an ninh quốc gia Mỹ”. Bà mô tả tướng Caine là một “thành viên tài năng, có giá trị cao trong đội ngũ an ninh quốc gia của Tổng thống Trump”.
Sau khi có những phản ánh này trên truyền thông, Tổng thống Trump đã viết trên mạng xã hội rằng thông tin tướng Caine “phản đối chúng tôi phát động chiến tranh với Iran” là “100% không đúng”. Ông Trump nói rằng viên tướng chỉ không muốn chứng kiến đối đầu quân sự giữa Mỹ và Iran nhưng nếu điều này xảy ra thì “ông Caine cho rằng Mỹ sẽ dễ dàng giành chiến thắng”.
Những gì mà các nguồn tin hé lộ về cách nghĩ của ông Caine là mâu thuẫn trực tiếp với đặc điểm lạc quan của ông Trump.
Một nguồn của Washington Post cho hay, cuộc họp của Nhà Trắng hôm 17/2/2026 có sự tham gia của Phó Tổng thống Mỹ JD Vance, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, Giám đốc Cơ quan Tình báo trung ương Mỹ (CIA) John Ratcliffe, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth và Cố vấn Nhà Trắng Stephen Miller.
Như trang Axios đưa tin trước đó, quan điểm của tướng Caine được chính quyền Mỹ xem là có độ khả tín cao do Mỹ đã thực hiện thành công 2 chiến dịch quân sự dưới sự giám sát của tướng Caine, đó là cuộc tập kích của Mỹ vào các cơ sở hạt nhân của Iran vào mùa hè 2025 và cuộc đột kích của Mỹ vào Venezuela vào đầu tháng 1/2026 để bắt giữ Tổng thống Nicolas Maduro. Một nguồn tin am tường các cuộc trao đổi của tướng Caine cho biết, ông này sẽ hỗ trợ bất cứ quyết định nào do Tổng thống Mỹ đưa ra như với các chiến dịch trước đây.
Hướng nào cũng đặt ra thách thức cho ông Trump
Quy mô chiến dịch tiềm tàng tấn công Iran có thể khác biệt đáng kể tùy theo mục tiêu của Tổng thống Trump là gì.
Một cựu quan chức quốc phòng nói với tờ Washington Post rằng ý đồ xóa bỏ chương trình tên lửa của Iran sẽ đòi hỏi phải tấn công trúng hàng trăm mục tiêu trên lãnh thổ Iran - đất nước rộng gấp 3 lần Iraq. Các mục tiêu đó bao gồm các điểm phóng tên lửa (trong đó có những điểm cơ động), nhà kho cung ứng, hệ thống phòng không, cùng các hệ thống vận tải dùng để di chuyển những vũ khí này.
Nếu Mỹ đặt mục tiêu thay đổi chế độ tại Iran như ông Trump từng công khai đề cập, thì bộ mục tiêu sẽ mở rộng đáng kể lên thành hàng ngàn địa điểm, bao gồm các trung tâm chỉ huy và điều khiển, các cơ quan an ninh, các tòa nhà chính gắn liền với Đại giáo chủ Ali Khamenei. Theo cựu quan chức quốc phòng nói trên, một chiến dịch quân sự như vậy sẽ kéo dài nhiều tuần, thậm chí nhiều tháng, cần số lượng đạn dược nhiều hơn nhiều và đẩy lực lượng Mỹ vào tình thế bị trả đũa dữ dội.
Trên thực tế, chính quyền Mỹ đã tập hợp một lực lượng tấn công khổng lồ ở Trung Đông. Tổng thống Trump thừa nhận ông đang cân nhắc ra đòn hạn chế nhằm ép Tehran chấp nhận một thỏa thuận thu hẹp chương trình hạt nhân của mình với những điều khoản có lợi cho Washington.
Một số quan chức Mỹ phản đối tấn công hạn chế vì động thái này có thể kích hoạt một chu trình bạo lực ăn miếng trả miếng, bao gồm các cuộc tấn công của Iran vào nhân viên quân sự và ngoại giao của Mỹ trong khu vực, theo một người nắm được thông tin về những sự cân nhắc này.
Phe ủng hộ tấn công hạn chế nêu ra phản ứng “khiêm tốn” của Iran trước loạt tập kích trước đó của Mỹ và Israel, bao gồm những vụ tập kích đáp trả có thông báo trước nhằm hạn chế thương vong cho Mỹ. Nhưng phe phản đối lại cho rằng việc ông Trump công khai cân nhắc khả năng thay đổi chế độ tại Iran cũng như sự gia tăng ảnh hưởng của những nhân vật theo đường lối cứng rắn trong quân đội Iran có thể dẫn tới đòn phản ứng khốc liệt hơn từ phía Iran.
Các đồng minh của Mỹ trong khu vực cũng bày tỏ lo lắng rằng một cuộc tấn công hạn chế vào Iran sẽ đẩy Iran ra xa bàn đàm phán, đồng thời làm căng thẳng mối quan hệ giữa Mỹ và các đồng minh của mình trong khu vực. Một quan chức cấp cao ở vùng Vịnh Ba Tư nói với tờ Washington Post rằng các nước Arab đã thông báo cho Mỹ rằng họ sẽ không cho phép Mỹ sử dụng căn cứ của họ để tấn công Iran.
Một cựu quan chức Lầu Năm Góc nói rằng tình trạng thiếu sự ủng hộ từ đồng minh đã làm phức tạp đáng kể một chiến dịch tiến công Iran. Vị cựu quan chức này nhận định: “Làm sao chúng ta có thể thực hiện việc này khi khối Arab không cho phép máy bay Mỹ bay qua không phận của họ để tấn công hàng trăm, hàng ngàn mục tiêu trên lãnh thổ Iran?”.
Hệ thống tên lửa THAAD và Patriot - hai loại vũ khí trọng yếu đối với việc bảo vệ nhân lực quân sự Mỹ trước các quả tên lửa đạn đạo phóng đi từ Iran - đã được sử dụng với cường độ cao trong các chiến dịch quân sự gần đây ở Trung Đông. Ukraine cũng có nhu cầu cao về tên lửa Patriot để đối phó với các cuộc tập kích tên lửa của Nga.
Trong khi đó, Mỹ chỉ sản xuất được vài trăm quả tên lửa thuộc hai loại trên mỗi năm, nghĩa là thấp hơn nhiều so với nhu cầu - ông Ryan Brobst, Phó Giám đốc Trung tâm Sức mạnh quân sự và chính trị tại Quỹ Phòng vệ dân chủ, cho biết.
Hải quân Mỹ cũng chỉ được cung cấp một cách hạn chế các loại tên lửa tiêu chuẩn. Mỹ buộc phải có những tên lửa này nếu muốn hạn chế những nguy cơ đe dọa hàng ngàn quân nhân nước này được triển khai về Trung Đông. Thế nhưng các quả tên lửa như thế - SM-2, SM-3 và SM-6 (phóng từ chiến hạm) - đã được sử dụng nhanh chóng khi hải quân Mỹ triển khai bảo vệ tàu biển trước các cuộc tấn công của lực lượng Hồi giáo Houthi cũng như bảo vệ Israel trước các cuộc tập kích tên lửa đạn đạo.
Mackenzie Eaglen tại Viện Doanh nghiệp Mỹ cho biết, Mỹ cần 2 năm hoặc lâu hơn nữa mới sản xuất được mỗi quả tên lửa thay thế do tính chất phức tạp của những vũ khí này. “Không thể nhanh chóng khắc phục vấn đề này được”.
Kho đạn của Mỹ giảm xuống mức rất thấp vào năm ngoái (2025) đến nỗi Bộ Quốc phòng Mỹ đột ngột yêu cầu Quốc hội cung cấp gần 30 tỷ USD để mua một loạt tên lửa và vũ khí đánh chặn cấp cao. Theo các nghị sĩ Mỹ, yêu cầu này mới chỉ được đáp ứng một phần trong ngân sách Lầu Năm Góc được thông qua vào tháng 1/2026.
Katherine Thompson - nghiên cứu viên cấp cao tại Viện Cato, cho hay Mỹ “hiện nay không được chuẩn bị để cung cấp nguồn lực cho những cuộc xung đột diễn ra đồng thời”. Theo người này, xung đột mở rộng với Iran sẽ buộc phải Mỹ đánh đổi với những lợi ích ưu tiên cao hơn.
Trung Hiếu/VOV.VN biên dịch