ĐÔ THỊ GIÀU BẢN SẮC
Nằm bên dòng sông Tiền hiền hòa, Sa Đéc từ lâu được biết đến như một đô thị giàu bản sắc của tỉnh Đồng Tháp, hội tụ cả yếu tố lịch sử, văn hóa và tiềm năng phát triển kinh tế.
Toàn cảnh đô thị Sa Đéc bên sông Tiền - định hướng phát triển không gian đô thị xanh, thích ứng biến đổi khí hậu. Ảnh: MINH THÀNH
Với vị trí địa lý thuận lợi, là đầu mối kết nối giữa phường Cao Lãnh, TP. Cần Thơ và nhiều địa phương trong vùng Đồng bằng sông Cửu Long, Sa Đéc giữ vai trò quan trọng trong giao thương, vận tải thủy - bộ.
Đặc biệt, hình ảnh Làng hoa Sa Đéc - một trong những vùng sản xuất hoa - kiểng lớn nhất miền Tây - góp phần định danh đô thị này như “thành phố hoa” đặc trưng của khu vực.
Quy mô dân số hơn 104.000 người, mật độ dân cư cao, tạo nên nguồn lao động dồi dào cho phát triển kinh tế - xã hội.
Những năm gần đây, cơ cấu kinh tế của địa phương có sự chuyển dịch tích cực theo hướng giảm dần tỷ trọng nông nghiệp, tăng nhanh công nghiệp - dịch vụ.
Các ngành như: Chế biến lương thực, thực phẩm, thủy sản, sản xuất bột… phát triển mạnh, góp phần nâng cao giá trị gia tăng cho sản phẩm nông nghiệp.
Song song đó, lĩnh vực thương mại - dịch vụ tiếp tục khẳng định vai trò trung tâm của Sa Đéc trong tỉnh. Các hoạt động mua bán, giao thương diễn ra sôi động, gắn với hệ thống chợ, siêu thị và mạng lưới phân phối ngày càng hoàn thiện.
Đặc biệt, du lịch đang nổi lên như một hướng đi giàu tiềm năng, với các sản phẩm đặc trưng như: Tham quan làng hoa, trải nghiệm nông nghiệp, tham quan nhà cổ Huỳnh Thủy Lê… tạo sức hút đối với du khách trong và ngoài nước.
Hạ tầng kỹ thuật đô thị cũng đang từng bước được đầu tư nâng cấp. Các tuyến giao thông được mở rộng, hệ thống điện, cấp nước được cải thiện, góp phần nâng cao chất lượng sống của người dân.
Tuy nhiên, bên cạnh những lợi thế, Sa Đéc đang đối mặt với nhiều thách thức mang tính cấu trúc. Trước hết là tác động ngày càng rõ nét của biến đổi khí hậu.
Với vị trí ven sông, đô thị Sa Đéc có nguy cơ cao chịu ảnh hưởng của triều cường, ngập lụt và sạt lở bờ sông. Đây là yếu tố đòi hỏi quy hoạch đô thị phải tích hợp các giải pháp thích ứng hiệu quả.
Hạ tầng kỹ thuật chưa theo kịp tốc độ phát triển cũng là một điểm nghẽn lớn. Giao thông nội đô và kết nối liên vùng còn hạn chế, hệ thống thoát nước chưa hoàn chỉnh, tình trạng ngập cục bộ vẫn còn xảy ra. Việc xử lý nước thải và rác thải sinh hoạt chưa đáp ứng yêu cầu của một đô thị hiện đại.
Không chỉ hạ tầng, địa phương còn đối diện với thách thức khác nữa là chất lượng nguồn nhân lực và áp lực cạnh tranh từ các đô thị lớn trong khu vực như: Cần Thơ, Long Xuyên - những nơi có lợi thế vượt trội về hạ tầng, nguồn lực và khả năng thu hút đầu tư.
GIẢI PHÁP QUY HOẠCH VÀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG
Để thích ứng với biến đổi khí hậu, phường Sa Đéc định hướng quy hoạch đô thị theo từng phân khu, kiểm soát chặt chẽ phát triển và từng bước hoàn thiện hệ thống hạ tầng kỹ thuật - xã hội.
Làng hoa Sa Đéc - hạt nhân phát triển kinh tế, du lịch và đô thị sinh thái. Ảnh: HOÀI THẢO
Trọng tâm là khai thác hiệu quả quỹ đất, đặc biệt khu vực ven sông Tiền, gắn với chỉnh trang đô thị, phát triển dịch vụ, du lịch và không gian công cộng nhưng vẫn đảm bảo hành lang bảo vệ sông.
Theo đó, trên cơ sở Đồ án Quy hoạch chung TP. Sa Đéc được phê duyệt năm 2017, định hướng chia TP. Sa Đéc (trước sáp nhập thành 8 phân khu), gồm: Phân khu số 1 là trung tâm đô thị lịch sử, nơi bảo tồn các giá trị văn hóa, kiến trúc đặc trưng; Phân khu số 2 là khu đô thị phát triển mới, đóng vai trò mở rộng không gian đô thị; Phân khu số 3 tập trung vào logistics và dịch vụ thương mại, gắn với vai trò đầu mối giao thông.
Đáng chú ý, các phân khu mang tính định hướng tương lai như: Phân khu số 4 (đô thị công nghệ xanh), Phân khu số 6 (nghiên cứu và phát triển nông nghiệp), Phân khu số 7 (sản xuất hoa - kiểng gắn với công nghiệp chế biến) và Phân khu số 8 (du lịch nghỉ dưỡng quốc tế) cho thấy tầm nhìn phát triển bền vững, gắn với đổi mới sáng tạo.
Trong đó, Phân khu số 5 giữ vai trò đặc biệt quan trọng, được định hướng là khu đô thị xanh hỗn hợp mật độ thấp, phát triển du lịch - dịch vụ gắn với nông nghiệp đô thị.
Hạt nhân của khu vực này chính là Làng hoa Sa Đéc - biểu tượng văn hóa và kinh tế của địa phương.
Theo Phó Chủ tịch UBND phường Sa Đéc Huỳnh Anh Điền, để hiện thực hóa tầm nhìn phát triển đô thị bền vững, Sa Đéc đang triển khai nhiều giải pháp đồng bộ.
Trước hết là việc hoàn thiện quy hoạch phân khu, đảm bảo kiểm soát chặt chẽ quá trình phát triển, tránh tình trạng xây dựng tự phát, manh mún.
Trên cơ sở đó, địa phương từng bước đầu tư hệ thống hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội theo hướng hiện đại, đồng bộ.
Khu vực ven sông Tiền được xác định là không gian phát triển quan trọng. Việc chỉnh trang đô thị ven sông gắn với khai thác quỹ đất cho dịch vụ, du lịch và không gian công cộng đang được nghiên cứu triển khai; đồng thời, vẫn đảm bảo hành lang bảo vệ sông.
Khu vực ven sông Tiền được định hướng chỉnh trang, phát triển dịch vụ - du lịch gắn với bảo vệ hành lang sông. Ảnh: HOÀI THẢO
Đây là hướng đi vừa tạo giá trị kinh tế, vừa nâng cao chất lượng sống cho người dân.
Song song đó, các giải pháp thích ứng biến đổi khí hậu được chú trọng, như: Gia tăng diện tích cây xanh, mặt nước; kiểm soát xây dựng ven sông; phòng, chống sạt lở; sử dụng vật liệu thân thiện môi trường.
Quy hoạch đô thị không chỉ là câu chuyện tổ chức không gian, mà còn là chiến lược phát triển dài hạn.
Nếu kiên định với định hướng và triển khai hiệu quả các giải pháp đã đề ra, Sa Đéc hoàn toàn có thể trở thành một đô thị hiện đại, đáng sống - nơi hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế, bảo tồn văn hóa và thích ứng bền vững với môi trường.
Công tác quản lý đất đai, lựa chọn nhà đầu tư cũng được siết chặt, ưu tiên các dự án quy mô, đồng bộ và bền vững. Định hướng xuyên suốt là phát triển đô thị xanh, hạn chế bê tông hóa, tăng khả năng thấm nước tự nhiên và nâng cao khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu.
Với lợi thế về vị trí, tài nguyên và bản sắc văn hóa đặc trưng, Sa Đéc có đầy đủ điều kiện để vươn lên trở thành đô thị sinh thái - du lịch - dịch vụ năng động của vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu này, địa phương cần tiếp tục giải quyết hiệu quả các thách thức về hạ tầng, môi trường, nguồn nhân lực và năng lực cạnh tranh.
MỸ NHÂN - K.H