CEO Amin Nasser của Saudi Aramco - Ảnh: Bloomberg.
Phát biểu vào ngày 11/5, CEO Amin Nasser của Saudi Aramco nói rằng tình trạng tốc độ suy giảm của tồn trữ nhiên liệu trên đất liền “đang bị đẩy nhanh”, mà trong đó, các nhiên liệu tinh chế như xăng và nhiên liệu máy bay có mức tồn trữ giảm nhanh nhất.
Cũng theo ông Nasser kể từ khi chiến tranh Iran bắt đầu và eo biển Hormuz bị đóng cửa, thế giới đã mất tổng cộng 1 tỷ thùng dầu lẽ ra đã được cung ứng ra thị trường. Thế giới sẽ tiếp tục mất thêm 100 triệu thùng khác mỗi tuần nếu eo biển này còn chưa được khai thông.
Tồn trữ là "lớp đệm duy nhất có sẵn hôm nay" nhưng tồn trữ đã "suy giảm đáng kể" - tờ báo Financial Times dẫn lời ông Nasser khi công bố báo cáo tài chính quý 1/2026 của Saudi Aramco.
Những bình luận của ông Nasser nối tiếp một loạt các cảnh báo gần đây rằng cú sốc dầu mỏ do chiến tranh giữa Mỹ và Iran gây ra có thể đang bước vào một giai đoạn mới phức tạp hơn. Giá dầu đã dao động mạnh trong 10 tuần qua, tăng lên tới 126 USD/thùng vào cuối tháng 4 trước khi giảm trở lại khoảng 100 USD/thùng trong thời gian gần đây, khi chính quyền Tổng thống Donald Trump nỗ lực tìm kiếm một giải pháp dài hạn để chấm dứt xung đột.
Tình trạng đóng cửa kéo dài của eo biển Hormuz đã buộc một số quốc gia châu Á phải giảm cắt giảm nhu cầu tiêu thụ năng lượng, trong khi các quốc gia phương Tây đã phải dựa nhiều hơn vào dự trữ thương mại và dự trữ chiến lược.
Cũng trong ngày 11/5, ngân hàng Mỹ JPMorgan Chase cảnh báo rằng tồn trữ dầu thương mại ở các nước phát triển có thể "giảm xuống mức độ căng thẳng về mặt vận hành" vào đầu tháng 6, theo đó hạn chế khả năng của thế giới trong việc tiếp tục hấp thụ cú sốc nguồn cung dầu Trung Đông bằng cách rút dầu dự trữ ra dùng.
Theo các nhà phân tích của JPMorgan Chase, thực tế này có thể buộc Mỹ đi đến một thỏa thuận với Iran, mặc dù Nhà Trắng và Tehran vẫn đang bất đồng quan điểm về những nội dung chính của một thỏa thuận hòa bình tiềm năng. Trong trường hợp nếu hai bên không thể đi đến một thỏa thuận nào, hệ quả sẽ là giá nhiên liệu tinh chế tăng mạnh hơn nữa, đẩy áp lực lạm phát toàn cầu tăng hơn nữa.
"Chúng tôi kết luận rằng bằng cách này hay cách khác, eo biển Hormuz sẽ mở lại vào tháng 6”, bà Natasha Kaneva, trưởng chiến lược hàng hóa toàn cầu của JPMorgan Chase, nhận định. Dù vậy, bà cảnh báo thị trường chỉ tin tưởng vào một "thông báo rõ ràng, đáng tin cậy, được cả hai bên phê chuẩn và xác nhận”.
“Giai đoạn tiếp theo của cú sốc này có thể ít giống với một cú sốc dầu thô truyền thống, và thay vào đó, sẽ là một cuộc khủng hoảng nhiên liệu tinh chế”, bà Kaneva nhận xét.
CEO Nasser của Aramco cảnh báo rằng các nhà giao dịch năng lượng có vẻ vẫn đang đánh giá quá cao lượng dầu còn trong kho, vì hầu hết việc số liệu tồn trữ không tính đến lượng dầu cần thiết để duy trì hoạt động của thị trường toàn cầu có mức tiêu thụ 100 triệu thùng mỗi ngày. "Mức tồn trữ tổng hợp toàn cầu không phản ánh đúng sự thắt chặt của thị trường dầu vật chất hiện tại mà chúng ta đang thấy”, ông Nasser nói.
Ông cho biết chỉ một phần nhỏ trong số dầu tồn trữ của thế giới là có thể tiếp cận được, và “phần còn lại bị khóa trong việc lấp đầy đường ống, mức tối thiểu của bể chứa và các hạn chế vận hành hàng ngày khác”.
Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đang điều phối đợt xả dầu lớn nhất từ trước đến nay từ dự trữ dầu lửa chiến lược của các quốc gia thành viên. Tuy nhiên, tác dụng của đợt xả này bị giới hạn bởi tốc độ mà các quốc gia có thể rút từ kho dự trữ của họ.
"Ở châu Âu và Mỹ, mức tối đa có thể rút dầu từ dự trữ là 2 triệu thùng mỗi ngày”, ông Nasser nói.
Hồi tháng 3, vị CEO này đã cảnh báo về "hậu quả thảm khốc" đối với nền kinh tế thế giới nếu chiến tranh Mỹ-Iran kéo dài. Nếu đến giữa tháng 6 mà eo biển Hormuz vẫn đóng cửa, thị trường dầu sẽ tiếp tục bất ổn định trong năm tới, ông Nasser nói vào ngày 11/5.
"Sự gián đoạn nguồn cung càng kéo dài, thậm chí chỉ thêm vài tuần nữa, sẽ mất nhiều thời gian hơn để thị trường dầu tái cân bằng và ổn định", ông Nasser nói.
Theo ông Nasser, Saudi Aramco có thể đạt được sản lượng dầu tối đa bền vững của công ty là 12 triệu thùng mỗi ngày nếu eo biển Hormuz mở lại, nhưng các quốc gia khác sẽ gặp khó khăn trong việc tăng sản lượng nhanh chóng.
Lợi nhuận của Aramco trong 3 tháng đầu năm tăng mạnh nhờ giá dầu cao hơn và khả năng của công ty trong việc chuyển hướng hoạt động xuất khẩu dầu từ Vùng Vịnh sang cảng Biển Đỏ. Lợi nhuận ròng sau điều chỉnh tăng 26% so với cùng kỳ năm trước, đạt 33,6 tỷ USD, vượt dự báo của giới phân tích. Tổng doanh thu quý 1 tăng 7%, đạt 115,5 tỷ USD. Công ty công bố trả 21,9 tỷ USD cổ tức cho cổ đông.
Ông Nasser cho biết Aramco đang xem xét mở rộng khả năng tăng cường xuất khẩu dầu từ khu vực Yanbu trên Biển Đỏ. Điều này cho thấy Aramco - cỗ máy tài chính chủ đạo của Chính phủ Saudi Arabia - đang tìm cách giảm sự phụ thuộc vào việc xuất khẩu dầu qua eo biển Hormuz.
An Huy