Cảm giác buồn ngủ đến nhanh sau vài ly khiến không ít người tin rằng rượu giúp ngủ ngon hơn. Ảnh: Freepik.
Những tháng cuối năm, lịch tiệc tùng dày đặc khiến nhiều người thường xuyên uống rượu vào buổi tối rồi về nhà lăn ra ngủ ngay vì mệt. Cảm giác buồn ngủ đến nhanh sau vài ly khiến không ít người tin rằng rượu giúp ngủ ngon hơn.
Nhưng theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, chuyên khoa Nội, thành viên Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, đó chỉ là "hiệu ứng đánh lừa", còn chất lượng giấc ngủ thực tế lại đi xuống.
Sau một ngày làm việc căng thẳng, cơ thể vốn đã uể oải. Khi tham gia các buổi gặp gỡ, liên hoan và uống thêm rượu bia, trạng thái mệt mỏi càng tăng, khiến nhiều người về đến nhà chỉ cần nằm xuống là ngủ ngay. Nhìn ở thời điểm bắt đầu ngủ, rượu giống như một "thuốc ngủ" hiệu quả vì giúp chìm vào giấc ngủ rất nhanh. Chính điều này tạo cảm giác rằng uống rượu trước khi ngủ là một cách nghỉ ngơi tốt.
Tuy nhiên, vấn đề lại nằm ở phần sau của giấc ngủ. Theo bác sĩ Hoàng, khi có rượu trong cơ thể, giấc ngủ thường bị chia nhỏ, kém sâu và không trọn vẹn.
Giai đoạn ngủ sâu - giúp phục hồi thể chất - bị giảm, còn giai đoạn ngủ REM - liên quan đến trí nhớ và cảm xúc - lại dễ bị rối loạn. Vì vậy, nhiều người tỉnh giấc giữa đêm hoặc gần sáng với cảm giác tim đập nhanh, người nóng, khát nước và khó ngủ lại. Sáng hôm sau, dù nhìn đồng hồ thấy mình đã nằm trên giường đủ bảy đến tám tiếng, cơ thể vẫn mệt mỏi, thiếu tỉnh táo.
"Nếu tình trạng này chỉ diễn ra thỉnh thoảng, cơ thể vẫn có thể tự điều chỉnh và bù lại trong những đêm sau đó. Nhưng vào dịp cuối năm, khi tần suất tiệc tùng tăng lên, nhiều người uống rượu nhiều đêm liên tiếp, não bộ dần 'ghi nhận' một kiểu ngủ kém chất lượng'. Theo thời gian, một số người bắt đầu ngủ chập chờn ngay cả vào những hôm không uống", bác sĩ Hoàng nói.
Lúc này, rượu không còn chỉ là câu chuyện của gan hay hệ tiêu hóa, mà đã trở thành một nguyên nhân ảnh hưởng trực tiếp đến giấc ngủ.
Nguy hiểm hơn, khi đã quen với cảm giác "có rượu mới dễ ngủ", nhiều người bắt đầu dùng rượu như một cách để đối phó với mất ngủ. Ban đầu chỉ là một lượng nhỏ mỗi tối, nhưng dần dần lượng rượu tăng lên.
Các khuyến cáo y tế đều nhấn mạnh không nên dùng rượu như một "thuốc ngủ', bởi nó làm giảm chất lượng giấc ngủ và tăng nguy cơ lệ thuộc. Khi vòng xoáy này hình thành, việc thoát ra không dễ, và sức khỏe tổng thể cũng suy giảm theo.
Một lưu ý khác thường bị bỏ qua là tác động của rượu đối với người có vấn đề về hô hấp khi ngủ. Những người vốn hay ngáy, buồn ngủ ban ngày hoặc nghi ngờ có ngưng thở khi ngủ có thể bị nặng hơn sau khi uống rượu. Nguyên nhân là rượu làm giãn cơ vùng hầu họng, khiến đường thở dễ bị tắc nghẽn hơn trong lúc ngủ.
Vì vậy, có những người "nằm đủ giờ" mà vẫn mệt rã rời, đau đầu, bứt rứt, không chỉ do say, mà còn vì chất lượng thở trong đêm bị ảnh hưởng.
Phương Anh