Trong bối cảnh kỷ nguyên số đang tiến triển mạnh mẽ, Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) công bố kế hoạch hoàn thiện hệ thống hạ tầng kỹ thuật với việc ban hành thêm 53 tiêu chuẩn quốc gia (TCVN). Đây được xem là "đòn bẩy" quan trọng để đồng bộ hóa dữ liệu và bảo mật thông tin trên quy mô toàn quốc.
Kiến tạo nền tảng cho hạ tầng số hiện đại
Theo báo cáo mới nhất từ Bộ KH&CN, năm 2026 đánh dấu bước chuyển mình quan trọng trong việc chuẩn hóa các công nghệ chiến lược. Trọng tâm của đợt ban hành lần này tập trung vào các lĩnh vực then chốt của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, bao gồm:
Bộ KH&CN sẽ ban hành thêm 53 tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) cho chuyển đổi số và phát triển KH, CN và đổi mới sáng tạo - Ảnh minh họa
Giao dịch điện tử và Dịch vụ công: Ban hành 16 tiêu chuẩn về giao dịch điện tử và 01 tiêu chuẩn về dịch vụ công trực tuyến nhằm tối ưu hóa quy trình làm việc giữa chính quyền, doanh nghiệp và người dân.
Dữ liệu và Hạ tầng lưu trữ: Xây dựng 05 tiêu chuẩn về dữ liệu và trung tâm dữ liệu, tạo hành lang kỹ thuật an toàn cho việc lưu trữ thông tin quốc gia.
Đô thị thông minh (Smart City): Đây là mảng chiếm tỷ trọng lớn nhất với các nhóm tiêu chuẩn về mô hình dữ liệu đô thị (07), bảo mật thông tin dữ liệu (05), công nghệ thông tin truyền thông (06) và trao đổi chia sẻ dữ liệu (07).
Sự phối hợp liên ngành trong kỷ nguyên mới
Không chỉ dừng lại ở vai trò của Bộ KH&CN, việc xây dựng hệ thống tiêu chuẩn quốc gia còn có sự tham gia tích cực của các Bộ, ngành chuyên môn để đảm bảo tính thực tiễn cao:
Bộ Nông nghiệp và Môi trường:Dự kiến ban hành 07 tiêu chuẩn quốc gia về cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia, giúp minh bạch hóa và hiện đại hóa quản lý tài nguyên.
Bộ Quốc phòng: Tập trung vào an ninh cấp cao với 04 tiêu chuẩn về mật mã dân sự và thuật toán mật mã cho hạ tầng blockchain, đảm bảo tính bất biến và bảo mật cho các hệ thống tài chính, quản lý số.
Việc ban hành 53 tiêu chuẩn trong năm 2026 là sự tiếp nối thành công của giai đoạn 2025. Trước đó, hệ thống tiêu chuẩn quốc gia đã được bổ sung 109 TCVN, bao phủ các lĩnh vực từ Trí tuệ nhân tạo (AI), Điện toán đám mây đến Công nghệ Blockchain phục vụ truy xuất nguồn gốc.
Đặc biệt, đầu năm 2026, Bộ KH&CN đã kịp thời công bố tiêu chuẩn về An ninh mạng – Tường lửa, thiết lập các yêu cầu kỹ thuật chung để bảo vệ hệ thống thông tin trước các thách thức an ninh phi truyền thống.
Nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia
Việc hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật không chỉ đơn thuần là các quy định về mặt kỹ thuật, mà còn là cam kết của Việt Nam trong việc xây dựng một nền kinh tế số bền vững.
Hệ thống này giúp: doanh nghiệp có khung tham chiếu chuẩn, tránh đầu tư sai lệch công nghệ, từ đó giảm chi phí vận hành; Dữ liệu giữa các bộ ngành, địa phương có thể "nói chuyện" được với nhau dễ dàng hơn, tăng tính liên thông; Đồng thời đảm bảo an toàn thông tin cá nhân và tính xác thực trong các giao dịch trên không gian mạng, bảo vệ người dùng.
Với lộ trình bài bản, hệ thống tiêu chuẩn quốc gia năm 2026 kỳ vọng sẽ tạo ra một hệ sinh thái số tin cậy, góp phần đưa Việt Nam tiến xa hơn trong bảng xếp hạng đổi mới sáng tạo toàn cầu.
Nam Phong