Doanh thu ngành công nghệ tăng 17% sau hợp nhất
Ngày 1/4/2026, tại Hà Nội, Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) tổ chức họp báo thường kỳ tháng 3 dưới sự chủ trì của Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương.
Theo thông tin, trong tháng 3/2026, Bộ KH&CN tiếp tục triển khai đồng bộ các nhiệm vụ trọng tâm, tập trung hoàn thiện thể chế, tổ chức thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia.
Về kết quả nổi bật, doanh thu toàn ngành trong tháng đạt 516.817 tỷ đồng, tăng 17% so với cùng kỳ năm 2025; đóng góp vào GDP khoảng 133.486 tỷ đồng, tăng 28%.
Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Bùi Hoàng Phương chủ trì họp báo.
Trong tháng 3, Bộ KH&CN đã tham mưu Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ ban hành 6 văn bản quan trọng, gồm 2 nghị định và 4 quyết định, liên quan đến năng lượng nguyên tử, Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia, kế hoạch phát triển khoa học công nghệ, chuyển đổi số và triển khai Luật Trí tuệ nhân tạo.
Đồng thời, Bộ trưởng Bộ KH&CN cũng ban hành 2 thông tư và 3 quyết định thuộc thẩm quyền, trong đó đáng chú ý là Khung đạo đức trí tuệ nhân tạo quốc gia và Khung kiến trúc ICT phát triển đô thị thông minh phiên bản 2.0.
Trong tháng 3, Bộ KH&CN đã triển khai nhiều hoạt động quan trọng như bảo đảm hạ tầng viễn thông phục vụ bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI; tổ chức đánh giá một năm sau hợp nhất hai Bộ; triển khai chương trình phát triển sản phẩm công nghệ chiến lược.
Đáng chú ý, sau một năm hợp nhất, ngành khoa học và công nghệ ghi nhận mức tăng trưởng đóng góp GDP khoảng 35%, từng bước chuyển từ mô hình quản lý hành chính sang kiến tạo phát triển.
Trong tháng 4/2026, Bộ KH&CN sẽ tập trung triển khai các nhiệm vụ trọng tâm thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW, trong đó ưu tiên hoàn thiện danh mục công nghệ chiến lược, thành lập tổ công tác liên ngành và xây dựng cơ chế tài chính đặc thù cho lĩnh vực này.
Bên cạnh đó, Bộ đặt mục tiêu hoàn thành 100% văn bản hướng dẫn thi hành các luật được Quốc hội thông qua trong năm 2025, dự kiến trình Chính phủ và Thủ tướng 2 nghị định, 1 quyết định và ban hành 3 thông tư.
Bổ sung danh mục công nghệ chiến lược quốc gia
Ông Hoàng Anh Tú - Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học kỹ thuật và công nghệ, Bộ KH&CN đã chia sẻ chi tiết về kế hoạch điều chỉnh, bổ sung danh mục công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược. Động thái này nhằm đáp ứng yêu cầu mới từ Trung ương, đặc biệt là mục tiêu thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bứt phá.
Tháng 6/2025, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Quyết định 1131 về Danh mục các nhóm công nghệ và sản phẩm chiến lược, bao trùm các xu hướng công nghệ mới nổi. Tuy nhiên, bối cảnh hiện tại đòi hỏi sự tinh chỉnh sâu hơn.
Ông Hoàng Anh Tú - Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học kỹ thuật và công nghệ, Bộ KH&CN.
Ông Hoàng Anh Tú cho biết: "Yêu cầu của Trung ương đặt ra rất lớn, đặc biệt với việc là tăng trưởng kinh tế và cụ thể là bài toán tăng trưởng kinh tế hai con số".
Theo ông Tú, quá trình này cần sự tính toán kỹ lưỡng: "Làm công nghệ, nhất là công nghệ chiến lược cần nghiên cứu lâu dài". Bộ KH&CN được giao nhiệm vụ chủ trì, phối hợp chặt chẽ với Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Y tế cùng khối Quốc phòng - An ninh nhằm đưa ra cách tiếp cận mới, xác định những sản phẩm thực sự mang lại tác động đến kinh tế. Để tìm ra đúng sản phẩm công nghệ mà Việt Nam cần và có khả năng làm được, Bộ KH&CN đề xuất quy trình 5 bước.
Trước hết là xác định bài toán lớn cần giải quyết. Tiếp theo là xây dựng các chỉ tiêu tác động nhằm đo lường mức độ cải thiện. Sau đó, xác định khâu giá trị – tức mắt xích trong chuỗi sản xuất có ảnh hưởng trực tiếp đến việc đạt mục tiêu. Từ đó lựa chọn sản phẩm công nghệ chiến lược có tác động trực tiếp vào khâu giá trị. Cuối cùng là xác định công nghệ chiến lược – công nghệ cốt lõi tạo ra sản phẩm, phải đáp ứng các tiêu chí theo Luật Công nghệ cao.
Một số ví dụ minh họa cho thấy cách tiếp cận này. Với ngành da giày, bài toán đặt ra là nâng tỷ lệ nội địa hóa nguyên phụ liệu, giảm phụ thuộc nhập khẩu. Các chỉ tiêu đến năm 2030 gồm tăng tỷ lệ nội địa hóa lên 65–70%, giảm nhập khẩu và rút ngắn thời gian cung ứng. Khâu giá trị tập trung vào nguyên liệu đầu vào như da, vải kỹ thuật, đế giày. Sản phẩm công nghệ là các hệ thống sản xuất vật liệu và dây chuyền kỹ thuật cao, dựa trên công nghệ polymer, composite, xử lý da sạch và hóa chất thân thiện môi trường.
Trong lĩnh vực chế biến, mục tiêu là nâng tỷ lệ chế biến sâu, giảm xuất khẩu thô, tăng giá trị gia tăng. Các giải pháp tập trung vào dây chuyền chế biến sâu nông sản, thủy sản, với các công nghệ như enzyme, sinh học, lên men, tách chiết và tinh chế.
Ông Hoàng Anh Tú cũng cho biết, sẽ phân nhóm công nghệ chiến lược thành hai loại. Nhóm 1 là các công nghệ có tác động ngay, đã có thị trường, doanh nghiệp giữ vai trò dẫn dắt, Nhà nước hỗ trợ. Nhóm 2 là công nghệ nền tảng, tạo động lực tăng trưởng dài hạn, đảm bảo tự chủ, do Nhà nước chủ động dẫn dắt với sự tham gia của doanh nghiệp và viện, trường.
Tô Hội