Những địa phương đã "chốt" môn thi thứ ba
Theo quy định của Bộ GD&ĐT, môn thi thứ ba trong kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 do các địa phương quyết định và phải được công bố chậm nhất trước ngày 31/3. Trên thực tế, ngay từ đầu năm 2026, một số địa phương đã sớm thông tin định hướng môn thi, tạo điều kiện để nhà trường và học sinh chủ động hơn trong kế hoạch dạy học, ôn tập.
Trong số các địa phương đã "chốt" phương án, Sở GD&ĐT TP. Cần Thơ mới đây thông báo lựa chọn Ngoại ngữ là môn thi thứ ba trong kỳ tuyển sinh vào lớp 10 năm học 2026-2027. Thí sinh sẽ dự thi tiếng Anh hoặc tiếng Pháp, áp dụng cho các trường trung học phổ thông và trung học phổ thông chuyên.
Cùng với việc công bố môn thi, ngành giáo dục TP. Cần Thơ đang lấy ý kiến các trường về phương án tuyển sinh. Dự kiến, thành phố tổ chức thi tuyển đối với trường chuyên, trường nội trú và một số trường trọng điểm; các trường ở vùng khó khăn, vùng sâu, vùng xa có thể áp dụng hình thức xét tuyển. Phương án này đang được hoàn thiện và sẽ trình UBND thành phố xem xét, phê duyệt.
Theo quy định của Bộ GD&ĐT, môn thi thứ ba trong kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 do các địa phương quyết định và phải được công bố chậm nhất trước ngày 31/3.
Không chỉ riêng TP. Cần Thơ, đến thời điểm này, nhiều địa phương khác cũng đã công bố lựa chọn Ngoại ngữ là môn thi thứ ba, gồm TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Huế, Nghệ An và Thanh Hóa. Ngoại ngữ chủ yếu là tiếng Anh, một số nơi cho phép thi thêm ngoại ngữ khác tùy điều kiện giảng dạy.
Bên cạnh đó, Tuyên Quang là địa phương lựa chọn Khoa học tự nhiên làm môn thi thứ ba. Trong khi đó, Hà Nội và nhiều tỉnh, thành khác hiện vẫn đang nghiên cứu, lấy ý kiến và chưa công bố chính thức môn thi thứ ba theo đúng lộ trình quy định.
Thầy cô khuyên học sinh không nên học lệch, giữ tâm lý ổn định
Từ thực tiễn giảng dạy ở bậc THCS, cô Nguyễn Thu Hà - giáo viên THCS tại Hà Nội cho rằng, việc chưa công bố môn thi thứ ba ở thời điểm này là điều đã nằm trong lộ trình chung và không phải là tình huống bất ngờ. Theo cô Hà, trong giai đoạn hiện nay, điều quan trọng nhất với học sinh lớp 9 là tiếp tục học tập nghiêm túc, bám sát chương trình chính khóa, nắm vững kiến thức nền tảng ở tất cả các môn học.
Cô Hà nhận định, nếu quá lo lắng hoặc dành nhiều thời gian để "đoán đề, đoán môn", học sinh rất dễ rơi vào tâm lý hoang mang, dẫn đến học lệch và bỏ sót kiến thức. Trong khi đó, việc học đều, học chắc ngay từ đầu sẽ giúp các em chủ động hơn khi phương án thi chính thức được công bố, đồng thời giữ được tâm lý ổn định trong giai đoạn nước rút của kỳ thi.
Cùng quan điểm, thầy Nguyễn Cao Cường - Hiệu trưởng Trường THCS Thái Thịnh (Hà Nội) cho rằng, kế hoạch ôn tập cho kỳ thi vào lớp 10 đã được các nhà trường xây dựng bài bản, dài hơi ngay từ đầu năm học. Do đó, việc công bố môn thi thứ ba sớm hay muộn không làm thay đổi đáng kể lộ trình ôn tập tổng thể.
Theo thầy Cường, khi môn thi thứ ba được công bố, học sinh chỉ cần điều chỉnh trọng tâm ôn tập trên nền tảng kiến thức đã có, chủ yếu là hệ thống lại và rèn kỹ năng làm bài. Nếu quá chú trọng đoán trước môn thi hoặc mong chờ công bố sớm, học sinh rất dễ rơi vào tình trạng học lệch, bỏ sót kiến thức ở các môn khác.
Đáng chú ý, tại các đô thị lớn như Hà Nội, kỳ thi vào lớp 10 luôn có mức độ cạnh tranh cao khi tỷ lệ trúng tuyển vào các trường THPT công lập chỉ khoảng 60-70%. Vì vậy, theo thầy Cường, gia đình và nhà trường cần nhìn nhận thực tế, lựa chọn nguyện vọng phù hợp, tránh tạo áp lực không cần thiết cho học sinh.
"Trường công lập không nên được xem là con đường duy nhất. Với những học sinh có năng lực chưa thực sự phù hợp, việc định hướng theo học tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp cũng là lựa chọn tích cực, mở ra nhiều cơ hội trong tương lai", thầy Cường chia sẻ.
Đỗ Vi