Siết chặt hát nhép: Trả lại giá trị thật sự cho sân khấu Việt

2 giờ trướcBài gốc

Việc Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM nghiêm cấm hát nhép đang tạo ra làn sóng tranh luận trong giới biểu diễn. Đây không chỉ là động thái chấn chỉnh hoạt động nghệ thuật, mà còn là yêu cầu cấp thiết buộc thị trường âm nhạc phải tự điều chỉnh, hướng tới giá trị thật.

Trong bối cảnh khán giả ngày càng quan tâm đến chất lượng biểu diễn, việc nói không với hát nhép được xem là bước đi cần thiết để tôn vinh năng lực thật sự của ca sĩ. Những giọng ca có khả năng hát live tốt sẽ có cơ hội khẳng định vị thế. Ngược lại, những nghệ sĩ yếu về chuyên môn buộc phải cải thiện kỹ năng hoặc chấp nhận bị đào thải khỏi sân khấu.

Ca sĩ Duyên Quỳnh từng phải lên tiếng xin lỗi vì lộ hát nhép.

Không chỉ dừng ở nghệ sĩ, quyết định này kéo theo sự thay đổi của cả hệ thống tổ chức biểu diễn. Các đơn vị tổ chức buộc phải đầu tư nghiêm túc hơn vào khâu tổng duyệt, bố trí thời gian tập luyện, nâng cấp thiết bị âm thanh. Khi điều kiện kỹ thuật được đảm bảo, ca sĩ mới có thể phát huy tối đa giọng hát và cảm xúc. Đây là tiền đề để nâng cao chất lượng tổng thể của các chương trình ca nhạc.

Dư luận kỳ vọng, từ đây, sân khấu sẽ trở lại đúng nghĩa - nơi khán giả được nghe giọng hát thật, cảm nhận cảm xúc thật. Tuy nhiên, thực tế cho thấy câu chuyện hát nhép không đơn giản chỉ là vấn đề đạo đức nghề nghiệp.

Nghệ sĩ hoàn toàn có lỗi khi hát nhép?

Từ nhiều năm trước, quy định cấm hát nhép được ban hành kèm chế tài, nhưng tình trạng này vẫn tồn tại dai dẳng. Nguyên nhân nằm ở cách vận hành của thị trường. Với các chương trình truyền hình trực tiếp, yếu tố an toàn âm thanh luôn được đặt lên hàng đầu. Chỉ một sự cố kỹ thuật nhỏ cũng có thể ảnh hưởng đến toàn bộ chương trình. Trong bối cảnh đó, việc sử dụng bản thu sẵn trở thành lựa chọn ít rủi ro.

Bên cạnh đó, áp lực sản xuất nhanh khiến nhiều ca sĩ phải biểu diễn những ca khúc mới khi chưa kịp tập luyện. Khi việc hát live trở thành “canh bạc” không được phép thua, hát nhép trở thành phương án an toàn. Không ít nghệ sĩ thừa nhận họ không có quyền lựa chọn trong những tình huống như vậy.

Ca sĩ Thảo Trang khẳng định hát nhép với cô là "cực hình".

Dưới góc độ người làm nghề, ca sĩ Thảo Trang cho rằng, hát nhép đi ngược lại lòng tự trọng của người cầm mic. Với cô, đó là “cực hình” đối với người làm nghề nghiêm túc.

“Mỗi lần hát sẽ có cảm xúc khác nhau, không thể nào khớp hoàn toàn với bản thu. Nếu phải hát mà không thoải mái, thà ở nhà còn hơn”, nữ ca sĩ chia sẻ.

Dù vậy, cô thừa nhận trong một số chương trình truyền hình, hát nhép đôi khi là lựa chọn bất đắc dĩ vì yêu cầu kỹ thuật.

Đồng quan điểm, ca nhạc sĩ Thiên Vương chỉ ra sự “mong manh” trong việc cấm hát nhép tuyệt đối. Anh kể lại trải nghiệm của nhóm khi tham gia một chương trình quay hình: sau nhiều lần thu, phần âm thanh không đạt yêu cầu, buộc cả ê-kíp phải chuyển sang hát nhép để đảm bảo tiến độ. “Đôi lúc ca sĩ phải hát nhép mà lòng chẳng muốn”, anh nói.

Theo Thiên Vương, không thể phủ nhận có những trường hợp bất khả kháng. Tuy nhiên, ranh giới giữa cần thiết và lạm dụng rất dễ bị xóa nhòa. Khi hát nhép trở thành thói quen, nó sẽ làm thui chột kỹ năng biểu diễn. “Một ca sĩ lạm dụng hát nhép sẽ sớm chạm đến điểm kết của sự nghiệp”, anh nhận định.

Trả lại giá trị thật sự cho sân khấu Việt

Chia sẻ với PV Báo Điện tử VTC News, nhạc sĩ - nhà sản xuất âm nhạc Lưu Thiên Hương cho rằng việc hát nhép vẫn tồn tại bền bỉ vì giúp nghệ sĩ giải quyết được áp lực rất nhanh. Đó là áp lực từ lịch diễn dày, từ yêu cầu vũ đạo, từ kỳ vọng phải luôn “hoàn hảo”.

"Hát nhép là cách để kiểm soát rủi ro, nhưng khi giải pháp tạm thời bị lạm dụng quá lâu, nó sẽ biến thành thói quen. Nguy hiểm nhất là khi thói quen đó được hợp thức hóa thành kỹ năng. Cái gì che được lỗi trong ngắn hạn, sẽ giết kỹ năng trong dài hạn", chị nhận định.

“Sân khấu không phải nơi để giấu đi giọng hát thật, mà là nơi để chứng minh nó"

Nhạc sĩ Lưu Thiên Hương

Theo chị, một sân khấu âm nhạc thật luôn có biến số từ âm thanh, không gian, cảm xúc. Những thứ đó không có trong file thu. Nếu ca sĩ không đối diện với những biến số đó, họ sẽ mất đi phản xạ nghề nghiệp.

"Tôi hay nói với học trò một câu: Bạn không thể trưởng thành trong một môi trường không có rủi ro", nhạc sĩ nói thêm.

Nhạc sĩ Lưu Thiên Hương cũng khẳng định việc siết chặt hát nhép không phải để “thanh lọc”, mà là để trả lại giá trị thật sự cho sân khấu. “Giọng hát có thể chưa hoàn hảo, nhưng không được phép giả”, chị nhấn mạnh.

Theo nữ nhạc sĩ, hát nhép không phải “thuốc độc” nếu được sử dụng đúng chỗ. Vấn đề nằm ở sự minh bạch. Khi khán giả không còn phân biệt được đâu là giọng thật, nghệ sĩ đã đánh mất bản chất của trình diễn. Với nhạc sĩ, sân khấu không phải nơi để giấu đi giọng thật, mà là nơi để chứng minh nó.

"Một hệ lụy đáng lo ngại khác là sự lệch chuẩn thẩm mỹ. Khi khán giả tiếp xúc quá nhiều với những màn trình diễn 'hoàn hảo nhân tạo', họ dần mất cảm giác với cái hay thật. Nghe quen cái giả, bạn sẽ thấy cái thật không đủ đẹp", Lưu Thiên Hương cảnh báo.

Tuy vậy, chị cũng lưu ý rằng việc cấm tuyệt đối có thể gây áp lực lớn, nhất là trong điều kiện kỹ thuật chưa đồng bộ. Theo quan điểm của nhạc sĩ, giải pháp phù hợp là minh bạch hóa và phân loại rõ ràng các hình thức biểu diễn, thay vì áp dụng một quy định cứng nhắc.

Ngọc Thanh

Nguồn VTC : https://vtcnews.vn/siet-chat-hat-nhep-tra-lai-gia-tri-that-su-cho-san-khau-viet-ar1012326.html