Siết chặt quản lý đất đai: 7 hành vi vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự

2 giờ trướcBài gốc

Từ ngày 25/1/2026, Thông tư liên tịch số 11/2025 do 11 Bộ, ngành Trung ương ban hành chính thức có hiệu lực, đánh dấu bước ngoặt pháp lý quan trọng trong việc siết chặt quản lý tài nguyên quốc gia. Văn bản này quy định rõ các hành vi vi phạm trong lĩnh vực đất đai nếu gây lãng phí nghiêm trọng sẽ bị xem xét trách nhiệm hình sự thay vì chỉ dừng lại ở xử phạt hành chính.

Nhóm vi phạm về quy hoạch và giao đất sai thẩm quyền

Theo quy định mới, việc lập, điều chỉnh và tổ chức thực hiện quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch tài nguyên không đúng pháp luật dẫn đến thất thoát nguồn lực là hành vi vi phạm trọng yếu. Điều này bao gồm cả các quyết định giao đất, cho thuê đất, giao rừng hoặc cho phép chuyển mục đích sử dụng đất không đúng đối tượng và thẩm quyền.

Các hành vi sau nếu gây lãng phí nghiêm trọng sẽ có nguy cơ bị xem xét trách nhiệm hình sự. Ảnh minh họa

Đáng chú ý, các quyết định phê duyệt dự án không phù hợp với quy hoạch xây dựng, quy hoạch đô thị – nông thôn hoặc chương trình phát triển nhà ở đã được phê duyệt cũng thuộc diện bị kiểm soát chặt chẽ. Việc thực hiện sai quy trình này nếu gây lãng phí nguồn lực xã hội sẽ bị truy cứu trách nhiệm nghiêm khắc.

Sai phạm về nghĩa vụ tài chính và đấu giá quyền sử dụng đất

Thông tư 11/2025 đặc biệt nhấn mạnh đến trách nhiệm tài chính của các tổ chức, cá nhân. Các trường hợp giao đất, cho thuê đất nhưng không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính với Nhà nước, hoặc không tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất, đấu thầu dự án theo quy định sẽ bị xử lý. Ngoài ra, việc chậm xác định giá đất dẫn đến thất thu ngân sách cũng được liệt kê là hành vi gây lãng phí tài nguyên đất đai.

Bên cạnh đó, các hành vi gây ô nhiễm, hủy hoại tài nguyên trong quá trình khai thác và sử dụng đất liên quan cũng được xác định là vi phạm nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh năng lượng và môi trường quốc gia.

Kiểm soát tiến độ dự án và công tác giải phóng mặt bằng

Về quản lý dự án, Thông tư chỉ rõ các biểu hiện lãng phí bao gồm: sử dụng đất không đúng mục đích, để đất bỏ hoang quá 12 tháng liên tục hoặc chậm tiến độ sử dụng đất quá 24 tháng so với cam kết đầu tư. Những trường hợp này sẽ bị xem xét thu hồi và xử lý trách nhiệm cá nhân, tổ chức liên quan.

Hơn nữa, hành vi cố ý trì hoãn giải phóng mặt bằng, chậm triển khai dự án hoặc khởi công khi chưa được cơ quan thẩm quyền phê duyệt cũng nằm trong danh mục vi phạm. Việc thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư sai quy định gây lãng phí ngân sách sẽ bị tăng cường kiểm soát nhằm nâng cao kỷ cương trong quản lý đất đai.

Nhìn chung, Thông tư liên tịch số 11/2025 được kỳ vọng sẽ tạo ra khung pháp lý đủ mạnh để hạn chế tình trạng lãng phí tài nguyên kéo dài, đồng thời tăng tính răn đe đối với các sai phạm trong thực tiễn quản lý đất đai tại Việt Nam.

Tuệ Nhân

Nguồn Lâm Đồng : https://baolamdong.vn/siet-chat-quan-ly-dat-dai-7-hanh-vi-vi-pham-co-the-bi-truy-cuu-trach-nhiem-hinh-su-420550.html