Siêu dự án 700km Metro: Cú hích đặc thù cho khát vọng vươn mình của TP.HCM

3 giờ trướcBài gốc

Giai đoạn 2035 - 45 hoàn thiện mạng lưới 19 tuyến với tổng chiều dài khoảng 700 km, giữ vai trò trụ cột đáp ứng 50 - 60% nhu cầu đi lại của người dân (ảnh minh họa).

Trong bối cảnh đô thị hóa diễn ra mạnh mẽ, việc khẩn trương đầu tư xây dựng hệ thống đường sắt đô thị tại TP.HCM không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu cấp bách để hiện thực hóa các chủ trương, chính sách của Đảng và Bộ Chính trị.

Đây được xác định là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, mang ý nghĩa chiến lược nhằm tăng cường năng lực hạ tầng giao thông, thúc đẩy hệ thống giao thông công cộng đáp ứng nhu cầu đi lại ngày càng tăng cao. Nhìn từ góc độ kinh tế, việc hoàn thiện mạng lưới Metro đóng vai trò bản lề để nâng cao năng lực cạnh tranh, xứng tầm vị thế đầu tàu kinh tế của cả nước và hướng đến sự phát triển tầm khu vực.

Để giải quyết những bài toán tồn đọng nhiều thập kỷ, Nghị quyết số 188/2025/QH15 của Quốc hội đã chính thức mở ra một chương mới bằng các cơ chế, chính sách thí điểm đặc thù, đặc biệt dành riêng cho việc phát triển đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP.HCM.

Với định hướng phát triển giao thông công cộng làm cơ sở quy hoạch đô thị (mô hình TOD); thay vì tập trung vào những đường ray đơn thuần, Thành phố sẽ áp dụng cơ chế đầu tư xây dựng kết hợp phát triển nhà ở, các công trình thương mại - dịch vụ, công trình công cộng ngay tại khu vực nhà ga và các vùng phụ cận đề-pô. Việc này không chỉ giúp tối ưu hóa khai thác quỹ đất đô thị mà còn tạo ra nguồn thu khổng lồ để tái đầu tư, đồng thời gia tăng tối đa lượng hành khách cho hệ thống.

Lộ trình phát triển hệ thống đường sắt đô thị Thành phố chia thành ba giai đoạn then chốt nhằm thay đổi diện mạo giao thông Thành phố (ảnh minh họa).

Cụ thể, từ nay đến năm 2030, Thành phố đặt mục tiêu hoàn thành 06 tuyến với khoảng 187 km đường sắt đô thị. Bước sang giai đoạn 2030 - 2035, con số này sẽ được nâng lên thành 14 tuyến với tổng chiều dài 462 km đưa vào khai thác.

Và theo tầm nhìn dài hạn đến năm 2045, một mạng lưới đường sắt đô thị hoàn chỉnh với 19 tuyến, trải dài khoảng 700 km sẽ chính thức hình thành, kỳ vọng đảm nhận từ 50 - 60% nhu cầu đi lại của người dân. Đây là một con số đầy tham vọng nhưng hoàn toàn có cơ sở khi các nút thắt về thẩm quyền đã bắt đầu được tháo gỡ thông qua việc đẩy mạnh phân cấp, ủy quyền và phân định rõ trách nhiệm.

Bài toán về nguồn vốn và nhân lực cần được giải quyết một cách bài bản, Thành phố chủ trương tăng cường huy động đa dạng các nguồn lực, trong đó kế hoạch đầu tư công trung hạn và hằng năm từ ngân sách địa phương sẽ đóng vai trò dẫn dắt, kích hoạt dòng vốn từ khu vực tư nhân.

Giai đoạn 2025 - 2030, Thành phố đặt mục tiêu hoàn thành 6 tuyến với khoảng 187 km, giúp đường sắt đô thị đảm nhận 20 - 30% nhu cầu đi lại (ảnh minh họa).

Bên cạnh nguồn lực tài chính, việc làm chủ công nghệ và phát triển công nghiệp đường sắt đô thị cũng được xác định là động lực quan trọng. Thành phố đang khẩn trương xây dựng các cơ chế đãi ngộ thỏa đáng để thu hút chuyên gia, nhà khoa học uy tín, đồng thời đẩy mạnh hợp tác quốc tế để đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, tiệm cận trình độ thế giới nhằm đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo trong thiết kế, vận hành.

Một trong những yếu tố mang tính quyết định đến tiến độ của các siêu dự án này chính là sự đồng thuận của xã hội, đặc biệt là trong công tác giải phóng mặt bằng. Nhận thức được điều đó, Thành phố tập trung quyết liệt cho công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư bằng việc nghiên cứu áp dụng các cơ chế tài chính đặc thù đã được Quốc hội thông qua.

Giai đoạn 2030 - 2035 sẽ hoàn thành thêm 8 tuyến, nâng tổng quy mô lên 14 tuyến (462 km) nhằm đáp ứng 35 - 50% nhu cầu di chuyển (ảnh minh họa).

Mục tiêu cao nhất là xây dựng phương án giá đất chặt chẽ, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp, từ đó tạo sự thống nhất cao về hành động và củng cố niềm tin trong nhân dân. Kiên quyết không để xảy ra "điểm nóng" hay khiếu kiện kéo dài không chỉ giữ vững ổn định chính trị - xã hội mà còn là thước đo hiệu quả của công tác tuyên truyền và vận động quần chúng.

Thành phố đã kiện toàn Ban Chỉ đạo phát triển hệ thống đường sắt đô thị do trực tiếp đồng chí Bí thư Thành ủy làm Trưởng ban để chỉ đạo xuyên suốt, thống nhất.

Với phương châm “chủ động, quyết liệt, rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ, rõ kết quả”, hiệu quả các dự án Metro trở thành tiêu chí then chốt đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của người đứng đầu các cấp. Đây là cam kết mạnh mẽ của chính quyền TP.HCM nhằm hiện thực hóa hệ thống giao thông văn minh, hiện đại, tạo đà đưa Thành phố vững vàng tiến vào kỷ nguyên phát triển mới.

Lộ trình phát triển hệ thống đường sắt đô thị Thành phố theo 3 giai đoạn then chốt:

Giai đoạn 2025 - 2030: tập trung hoàn thành 6 tuyến đường sắt đô thị (tổng chiều dài 187 km), bao gồm cả tuyến Bến Thành - Suối Tiên. Mục tiêu giai đoạn này là giúp Metro đảm nhận 20 - 30% nhu cầu đi lại của người dân, đặt nền móng cho hệ thống giao thông công cộng hiện đại.

Giai đoạn 2030 - 2035: đẩy nhanh tiến độ hoàn thành thêm 8 tuyến mới, nâng tổng quy mô lên 14 tuyến với khoảng 462 km. Hệ thống Metro kỳ vọng sẽ bứt phá, đáp ứng từ 35 - 50% nhu cầu di chuyển đô thị, giảm thiểu áp lực giao thông cá nhân và ô nhiễm môi trường.

Giai đoạn 2035 - 2045: hoàn thiện 5 tuyến cuối cùng, khớp nối mạng lưới 19 tuyến đường sắt đô thị dài 700 km theo quy hoạch. Với vai trò chủ đạo đảm nhận 50 - 60% nhu cầu đi lại, hệ thống Metro sẽ góp phần quan trọng xây dựng TP.HCM văn minh, hiện đại và phát triển xanh.

Hữu Long

Nguồn Du lịch TP.HCM : https://tcdulichtphcm.vn/suy-ngam/sieu-du-an-700km-metro-cu-hich-dac-thu-cho-khat-vong-vuon-minh-cua-tphcm-c8a109669.html