'Siêu El Nino' phủ bóng lên châu Á giữa áp lực năng lượng và địa chính trị

3 giờ trướcBài gốc

Áp lực chồng chất lên hệ thống năng lượng và kinh tế

Những cảnh báo mới nhất xuất hiện khi châu Á đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt nguồn cung năng lượng, cùng nỗi lo gián đoạn phân bón và các đầu vào công nghiệp – nông nghiệp vận chuyển qua Eo biển Hormuz. Khu vực này vốn đã bị ảnh hưởng nặng nề bởi xung đột tại Trung Đông, nay lại đứng trước nguy cơ El Nino mạnh, có thể khiến nhu cầu năng lượng tăng đột biến, làm suy giảm sản lượng thủy điện và gây tổn thất mùa màng.

El Nino là hiện tượng khí hậu tự nhiên làm thay đổi các mô hình gió, áp suất và lượng mưa toàn cầu, thường xảy ra theo chu kỳ từ hai đến bảy năm và được dự báo dựa trên nhiệt độ bề mặt biển.

Theo Tổ chức Khí tượng Thế giới, điều kiện El Nino có thể hình thành trong giai đoạn từ tháng 5 đến tháng 7, với những dấu hiệu ban đầu cho thấy cường độ có thể rất mạnh, dù thuật ngữ “siêu El Nino” không phải cách gọi chính thức trong giới khoa học.

“Siêu El Nino” phủ bóng lên châu Á. Ảnh: Reuters

Các chuyên gia cảnh báo, thời tiết nóng hơn sẽ gây áp lực lên hệ thống điện vốn đã thiếu nhiên liệu, khi nhu cầu làm mát gia tăng. Đối với những quốc gia phụ thuộc vào tuyến vận tải năng lượng qua Hormuz, nguồn cung bị siết chặt có thể dẫn tới phân phối nhiên liệu theo định mức, điều tiết nhu cầu và làm suy giảm hoạt động kinh tế, qua đó ảnh hưởng tới tăng trưởng tổng sản phẩm quốc nội (GDP).

Đồng thời, nguy cơ hạn hán còn đe dọa các quốc gia phụ thuộc lớn vào thủy điện, đặc biệt tại khu vực sông Mekong, Nepal hay một số vùng của Malaysia. Bài học từ năm 2022 cho thấy, nắng nóng đã khiến sản lượng thủy điện tại Tứ Xuyên (Trung Quốc) giảm hơn 50%, cho thấy mức độ dễ tổn thương của hệ thống năng lượng trước các cú sốc thời tiết.

Rủi ro lan rộng tới nông nghiệp và an ninh lương thực

Bên cạnh năng lượng, El Nino còn đặt ra thách thức lớn đối với nông nghiệp - lĩnh vực vốn đã chịu áp lực từ chi phí phân bón và nhiên liệu tăng cao do xung đột địa chính trị. Điều kiện thời tiết nóng và khô hơn có thể làm giảm năng suất cây trồng, trong khi chi phí đầu vào gia tăng khiến biên lợi nhuận của nông dân bị thu hẹp. Nếu giá nông sản không tăng tương ứng, nguy cơ cắt giảm sử dụng phân bón và suy giảm sản lượng là khó tránh khỏi, kéo theo lạm phát lương thực và gia tăng bất ổn tại các nền kinh tế phụ thuộc nhập khẩu.

Ở chiều ngược lại, một số khu vực có thể đối mặt với mưa lớn và lũ lụt – yếu tố cũng gây gián đoạn sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là các vụ lúa cuối mùa tại miền nam Trung Quốc. Những tác động này gợi nhớ tới sự kiện El Nino năm 1997–1998, từng gây hạn hán nghiêm trọng và cháy rừng quy mô lớn tại Indonesia, làm thiêu rụi hàng triệu hecta và gây ô nhiễm không khí trên diện rộng.

Dù vẫn còn nhiều bất định về cường độ và thời điểm, các nghiên cứu cho thấy biến đổi khí hậu đang làm gia tăng tần suất các đợt nắng nóng cực đoan và mưa lớn bất thường, qua đó khuếch đại rủi ro từ El Nino.

Trước bối cảnh này, các chuyên gia khuyến nghị các quốc gia châu Á cần nâng cao khả năng chống chịu của hệ thống năng lượng bằng cách đa dạng hóa nguồn cung và thúc đẩy chuyển dịch xanh. Sự kết hợp giữa năng lượng tái tạo như điện mặt trời, điện gió và hệ thống lưu trữ được đánh giá là hướng đi giúp tăng tính linh hoạt và giảm phụ thuộc vào các nguồn nhiên liệu hóa thạch dễ bị gián đoạn.

Như Ý

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/sieu-el-nino-phu-bong-len-chau-a-giua-ap-luc-nang-luong-va-dia-chinh-tri-10415798.html