SMIC cảnh báo cơn sốt chip nhớ toàn cầu kích hoạt khủng hoảng ảo

4 giờ trướcBài gốc

Giá ram trên thị trường đã tăng phi mã từ đầu năm

Trong bối cảnh các nhà sản xuất điện tử điên cuồng săn lùng nguồn cung chip nhớ, thị trường đang chứng kiến hiện tượng đơn đặt hàng ảo tăng vọt, tạo ra một bức tranh méo mó về nhu cầu thực tế. Cảnh báo này được đưa ra giữa lúc Trung Quốc đang tăng tốc nội địa hóa chuỗi cung ứng, vẽ lại bản đồ ngành bán dẫn thế giới với những thay đổi sâu sắc từ điện tử tiêu dùng đến công nghiệp ô tô.

Ảo ảnh nhu cầu và bài học từ vé máy bay

Đồng Giám đốc điều hành SMIC Zhao Haijun đã sử dụng một phép so sánh đầy hình tượng để giải thích hiện tượng đang làm đau đầu giới phân tích thị trường hiện nay. Ông ví von tình trạng của ngành chip lúc này giống hệt như việc hành khách săn vé máy bay trong mùa cao điểm.

Khi hãng hàng không Air China thông báo hết vé, hành khách sẽ hoảng loạn chạy sang quầy của China Eastern Airlines và tất cả các hãng khác để đặt chỗ, dù thực tế họ chỉ cần một chiếc vé duy nhất để bay. Hành động phòng vệ này khiến tổng số lượng đặt hàng trên hệ thống tăng vọt, vượt xa nhu cầu thực tế của thị trường, tạo ra một cơn sốt ảo nhưng lại gây áp lực thật lên chuỗi cung ứng.

Theo ông Zhao, người đã trải qua năm chu kỳ siêu tăng trưởng của ngành chip nhớ, hiện tượng "đặt chồng chéo" (overbooking) này luôn xuất hiện rõ rệt nhất trong những giai đoạn thiếu hụt nguồn cung. Hiện tại, cả chip nhớ và chip quản lý năng lượng đều đang rơi vào tình trạng thiếu hụt trầm trọng, buộc toàn ngành phải chuyển sang trạng thái khẩn cấp để tranh giành từng lô hàng. Sự khan hiếm này đang tạo ra sức ép nghẹt thở, đặc biệt là đối với các nhà sản xuất điện thoại di động phân khúc tầm trung và thấp cấp, những người vốn có ít quyền lực đàm phán hơn so với các ông lớn công nghệ.

Tuy nhiên, vị lãnh đạo của SMIC cũng chỉ ra một thực tế khác đằng sau cơn khát chip này. Ông nhận định rằng một lượng lớn chip nhớ đang nằm trong kho của các kênh phân phối và các tầng lớp trung gian trong chuỗi cung ứng. Những đơn vị này đang tích trữ hàng hóa với hy vọng bán lại với giá cao hơn khi tình trạng thiếu hụt trở nên trầm trọng hơn. SMIC dự báo rằng năng lực sản xuất chip nhớ mới sẽ đi vào hoạt động vào cuối năm nay.

Mặc dù nguồn cung mới này chưa thể đáp ứng ngay lập tức cho các sản phẩm liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) như bộ nhớ băng thông cao (HBM) do quy trình kiểm định phức tạp và kéo dài, nhưng chúng sẽ sớm được giải phóng cho các ứng dụng điện tử tiêu dùng. Điều này đồng nghĩa với việc "quả bom" tồn kho có thể được kích nổ, giúp hạ nhiệt thị trường trong thời gian tới.

Đứng trước tình hình này, SMIC đang nỗ lực thuyết phục các đối tác điện tử không nên quá bi quan. Ông Zhao cảnh báo khách hàng rằng nếu họ cắt giảm đơn đặt hàng các loại chip khác (không phải chip nhớ) vì lo ngại thiếu linh kiện lắp ráp, họ có thể sẽ hối hận. Khi nguồn cung chip nhớ được khơi thông vào quý 3 năm nay và nhu cầu thị trường phục hồi, những ai đã hủy đơn sẽ không có đủ các loại chip bổ trợ để hoàn thiện sản phẩm cuối cùng. Lời khuyên này dường như đã có tác dụng khi nhiều khách hàng lớn của SMIC đã quyết định thu hẹp quy mô cắt giảm đơn hàng, chọn cách "nằm gai nếm mật" chờ đợi cơn bão đi qua.

Cuộc "đổi ngôi" ngoạn mục của chuỗi cung ứng nội địa

Bên cạnh những biến động ngắn hạn của thị trường, SMIC cũng đang là người hưởng lợi lớn nhất từ một xu hướng dài hạn mang tính chiến lược: sự dịch chuyển chuỗi cung ứng từ nước ngoài về nội địa Trung Quốc. Báo cáo tài chính kỷ lục của công ty trong năm 2025 là minh chứng rõ nét nhất cho tác động của quá trình tái cấu trúc này. Với doanh thu cả năm đạt 9,32 tỉ USD và lợi nhuận ròng tăng gần 40% lên 685 triệu USD, SMIC đang khẳng định vị thế trụ cột trong nỗ lực tự chủ công nghệ của Bắc Kinh.

Sự dịch chuyển này không chỉ diễn ra ở một vài phân khúc nhỏ lẻ mà đang lan rộng toàn diện. Các nhà phát triển chip nội địa Trung Quốc đang liên tục giành giật thị phần từ tay các đối thủ nước ngoài. Ông Zhao tiết lộ rằng sự thay đổi diễn ra mạnh mẽ nhất ở nhóm sản phẩm analog (tương tự), tiếp theo là chip điều khiển màn hình, bộ nhớ, vi điều khiển và các loại chip logic hỗn hợp. Đặc biệt, doanh thu từ lĩnh vực công nghiệp và ô tô của SMIC đã tăng trưởng hơn 60% so với cùng kỳ năm trước, một con số ấn tượng phản ánh tốc độ nội địa hóa thần tốc của ngành công nghiệp ô tô Trung Quốc.

Để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng này, SMIC cam kết duy trì mức chi tiêu vốn kỷ lục trong năm 2026, dự kiến vào khoảng 8,1 tỉ USD, tương đương với mức đầu tư của năm trước. Công ty đã mở rộng công suất hàng tháng thêm 50.000 tấm wafer (đĩa bán dẫn) trong năm 2025 và có kế hoạch bổ sung thêm khoảng 40.000 tấm wafer mỗi tháng vào cuối năm nay. Mức độ hoạt động của các nhà máy SMIC trong quý cuối cùng của năm 2025 vẫn duy trì ở mức rất cao là 95,7%, cho thấy dây chuyền sản xuất gần như không có lúc nào ngơi nghỉ.

Tuy nhiên, việc mở rộng quy mô thần tốc cũng đi kèm với cái giá phải trả. Do đầu tư ồ ạt vào máy móc thiết bị mới, chi phí khấu hao của SMIC trong năm nay dự kiến sẽ tăng khoảng 30% so với trước đó, tạo áp lực nhất định lên biên lợi nhuận. Dẫu vậy, với dự báo tăng trưởng doanh thu cao hơn mức trung bình ngành trong năm nay, SMIC dường như chấp nhận đánh đổi lợi nhuận ngắn hạn để chiếm lĩnh thị phần và củng cố vị thế không thể thay thế trong hệ sinh thái công nghệ đang được vẽ lại của Trung Quốc.

Bùi Tú

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/smic-canh-bao-con-sot-chip-nho-toan-cau-kich-hoat-khung-hoang-ao-246054.html