Rác thải bị vứt bừa bãi ven đường Tố Hữu (phường An Khánh), ngay cạnh biển cấm đổ rác.
Đáng chú ý là có 59 điểm đã thu gom, xử lý nhưng tái phát sinh, 3 điểm mới phát sinh và 12 điểm tồn đọng thời gian dài. Bên cạnh đó, một số xã, phường được xem là “điểm đen” khi còn nhiều điểm tồn đọng rác thải như phường Tân Hưng (6 điểm), phường An Khánh (5 điểm), phường Tân Mỹ (4 điểm), phường Tân Thuận (4 điểm), phường Bình Hưng Hòa (4 điểm), phường An Lạc (4 điểm) và xã Bình Hưng (4 điểm).
Phần lớn các điểm tồn đọng rác thải tập trung ở những khu đất trống, bãi đất hoang, khu vực ven kênh-rạch hoặc những con đường ít người qua lại...; đây là những nơi thường xuyên bị biến thành điểm đổ trộm rác sinh hoạt, rác cồng kềnh...
Theo các cơ quan chức năng, các điểm tồn đọng rác thải tự phát chủ yếu do ý thức chấp hành quy định pháp luật về bảo vệ môi trường của không ít người dân vẫn còn hạn chế. Rác thải được đổ trộm vào ban đêm hoặc ở khu vực vắng người.
Cùng với đó, một số địa phương chưa quản lý chặt chẽ các khu đất trống, bãi đất hoang, chưa bố trí đầy đủ hạ tầng và trang thiết bị thu gom rác thải; công tác kiểm tra, xử phạt tại một số địa bàn chưa gắt gao, liên tục; thiếu biện pháp giám sát hiệu quả sau khi xóa điểm tồn đọng rác thải, nên có không ít nơi chỉ vài ngày sau khi được dọn dẹp xong lại nhanh chóng tái diễn cảnh rác thải ngập ngụa.
Ở một số địa phương, công tác tuyên truyền chưa hiệu quả, quản lý đến từng hộ dân còn lỏng lẻo; không ít hộ dân chưa đăng ký thu gom rác...
Tình trạng này đặt ra yêu cầu chính quyền cấp xã, phường phải tăng cường việc rà soát, giải quyết rốt ráo các điểm ô nhiễm môi trường do tồn đọng rác thải trên đường phố, kênh-rạch và nơi công cộng; có biện pháp bảo đảm chất lượng vệ sinh tại các khu vực đã xử lý ô nhiễm, không để phát sinh điểm ứ đọng rác thải mới.
Trách nhiệm này càng cao và rõ ràng hơn khi theo quy định của Ủy ban nhân dân thành phố, từ ngày 1/1/2026, ủy ban nhân dân cấp xã sẽ chịu trách nhiệm cung ứng dịch vụ và bảo đảm chất lượng vệ sinh công cộng (gồm các dịch vụ: Quét dọn, vệ sinh đường phố, khu vực công cộng; thu gom, vệ sinh thùng rác công cộng, vớt chất thải trên tuyến sông, kênh, rạch...).
Chính quyền cấp xã, phường và các tổ chức, cơ quan, đơn vị liên quan cần đẩy mạnh và đa dạng hóa hình thức tuyên truyền; vận động người dân phân loại rác tại nguồn, hạn chế sử dụng túi ni-lông và tham gia giữ gìn vệ sinh môi trường; xây dựng những mô hình tuyến đường tự quản; phát huy vai trò giám sát của cộng đồng trong việc phát hiện, phản ánh hành vi vi phạm về môi trường song song với xử lý nghiêm hành vi vi phạm, để không tái phát sinh và phát sinh mới các điểm ô nhiễm; tăng cường sử dụng các giải pháp giám sát, lắp đặt camera để kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi xả rác thải bừa bãi, tùy tiện.
Các hộ gia đình, cá nhân, tổ chức phải quản lý chặt chẽ khu vực đất trống chưa sử dụng, không để những nơi này bị biến thành điểm chứa rác thải. Về lâu dài, các cơ quan quản lý nhà nước nhanh chóng rà soát, tham mưu, trình Ủy ban nhân dân thành phố sớm sửa đổi Quyết định số 67/2025/QĐ-UBND ngày 7/5/2025 quy định về giá cụ thể đối với dịch vụ thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn thành phố và Quyết định số 73/2025/QĐ-UBND ngày 30/5/2025 về quy định quản lý chất thải và thực hiện chính sách ưu đãi, hỗ trợ cho hoạt động quản lý chất thải trên địa bàn thành phố. Việc sửa đổi hai quyết định nêu trên là rất cần thiết để công tác quản lý, thu gom, xử lý... rác thải hiệu quả hơn, bởi giá các loại nhiên liệu và nguyên vật liệu đã tăng khá cao cũng như địa giới hành chính của thành phố đã thay đổi sau khi hợp nhất với hai tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu và Bình Dương.
HÀ CHÂU