Tại những vùng bình nguyên thẳm sâu của các đại dương nhiệt đới và cận nhiệt đới, nơi áp suất nước đạt đến mức khủng khiếp, sự sống vẫn hiện hữu dưới những hình hài kỳ dị nhất.
Trong số đó, cá kính viễn vọng Ấn Độ, với tên khoa học là Gigantura indica, nổi lên như một sinh vật bước ra từ những bộ phim kinh dị về quái vật ngoài hành tinh, mang vẻ ngoài có thể gây ám ảnh cho bất kỳ ai lần đầu chiêm ngưỡng.
Điểm nhận dạng đặc trưng nhất và cũng là nguồn gốc tên gọi của loài cá này chính là đôi mắt hình ống to lớn vươn cao trên khuôn mặt, có cấu trúc tương tự như những chiếc kính tiềm vọng.
Cận cảnh gương mặt đáng sợ như quái vật ngoài hành tinh của cá kính viễn vọng Ấn Độ. Ảnh: Dave Johnson
Cơ quan thị giác đặc biệt này chính là chìa khóa sinh tồn tối thượng, giúp chúng phát hiện được các sinh vật phát quang sinh học hoặc nhận diện bóng dáng con mồi in hằn lên chút ánh sáng yếu ớt hiếm hoi len lỏi xuống vùng nước sâu.
Bên cạnh đôi mắt kỳ quái, cá kính viễn vọng Ấn Độ còn sở hữu một khuôn miệng rộng cùng hai hàm răng sắc nhọn mọc lởm chởm chìa ra ngoài, tạo thành một "nụ cười" đầy đe dọa.
Về đặc điểm hình thái, cá kính viễn vọng Ấn Độ có thân hình thon dài với chiều dài tối đa khoảng 25cm khi trưởng thành. Thay vì lớp vảy thông thường, cơ thể chúng được bao phủ bởi một lớp tinh thể màu bạc lấp lánh có khả năng phản chiếu môi trường xung quanh, giúp loài cá này ngụy trang hoàn hảo trong bóng tối.
Một đặc tính thú vị khác là loài này thường bơi ở tư thế thẳng đứng và hướng lên phía trên. Chúng phân bố rộng khắp tại các vùng biển sâu tới 2.600m, nơi nguồn thức ăn vô cùng khan hiếm, buộc chúng phải tận dụng triệt để mọi cơ hội săn mồi có được.
Khả năng săn mồi của Gigantura indica được giới khoa học đánh giá là cực kỳ đáng kinh ngạc nhờ cấu trúc cơ thể tiến hóa vượt bậc.
Con non của cá kính viễn vọng có hình dáng khác biệt so với những con trưởng thành. Ảnh: Dante Fenolio
Do không có xương hàm cố định, loài cá này có thể mở rộng miệng đến mức khó tin để nuốt chửng những con mồi có kích thước lớn hơn cả bản thân chúng. Khả năng này được hỗ trợ bởi một chiếc dạ dày có độ co giãn ấn tượng, từng được ghi nhận chứa gọn những con mồi to gấp đôi kích thước của kẻ đi săn.
Đặc biệt, để bảo vệ bản thân, cá kính viễn vọng sở hữu lớp màng dạ dày màu đen đặc trưng giúp ngăn chặn hoàn toàn ánh sáng phát quang từ con mồi vừa nuốt, đảm bảo chúng không bị lộ vị trí trước những loài săn mồi khác trong bóng đêm vĩnh cửu của đại dương.
Đạt Trần (t/h)