Ảnh
Sau quá trình kiểm tra và rà soát kỹ thuật, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình hạ tầng kỹ thuật và nông nghiệp Hà Nội mở cửa xả, dẫn nước thải sau xử lý từ Nhà máy Yên Xá vào sông Tô Lịch.
Nước từ Nhà máy xử lý nước thải Yên Xá được bổ cập với lưu lượng khoảng 230.000 m3/ngày đêm. Nước sau xử lý được dẫn về sông Tô Lịch tại đập dâng cầu Quang (phường Thanh Liệt), đi qua hạng mục cống hộp bê tông dài 1,7 km, kích thước 2,5x2,5m góp phần duy trì mực nước ổn định và hỗ trợ quá trình hồi sinh dòng sông.
Công trình đập cao su với hệ thống bơm – xả khí giúp nâng hạ mực nước linh hoạt theo từng thời điểm. Nhờ đập vận hành, khu vực thượng lưu luôn duy trì được độ sâu và dòng chảy tối thiểu, đảm bảo hiệu quả trong việc quan sát chất lượng nước.
Sau khi được đưa vào sông, nước đã xử lý theo tiêu chuẩn châu Âu chảy qua hệ thống cửa phai để phân bố đều. Đây là lần đầu tiên trong hàng chục năm, nước “sạch” từ nhà máy xử lý được trả lại dòng sông.
Quan sát thực tế cho thấy mặt nước phản chiếu ánh sáng, mang màu xanh trong, ít bọt, ít váng dầu. So với hiện trạng kéo dài nhiều thập kỷ, đây là bước chuyển biến rõ rệt và dễ nhận thấy nhất kể từ khi dự án thu gom, xử lý nước thải Yên Xá được triển khai.
Quan sát bằng mắt thường, dễ dàng nhận thấy màu nước chảy qua mang màu xanh mát lành và gần như không có mùi hôi như trước đây. Hệ thống đập cao su được coi như một “van điều tiết”, giữ nước vào mùa khô để chống cạn dòng và hạ túi đập trong mùa mưa để giảm thiểu nguy cơ úng ngập.
Đài quan sát giữa đập với kiến trúc bát giác, gam vàng nổi bật, không chỉ phục vụ kiểm soát vận hành mà còn tạo yếu tố cảnh quan mới trên tuyến sông vốn bị chìm trong hình ảnh ô nhiễm lâu năm.
Việc thu gom toàn bộ cửa xả là bước quan trọng, chấm dứt tình trạng nước thải sinh hoạt chảy trực tiếp vào sông. Toàn bộ lượng nước này được dẫn về Nhà máy Yên Xá để xử lý đạt yêu cầu môi trường trước khi trả lại sông.
Đi xuống dòng phân nhánh của sông đoạn chảy qua đường Bằng Liệt, màu nước cũng được pha loãng và mang màu xanh đục nhẹ thay cho màu đen đặc trước đây.
Trong bán kính khoảng 300–400 m quanh đập dâng, màu nước bắt đầu chuyển từ đen sang xanh nhạt và xanh trong. Việc thay đổi này được ghi nhận bởi cả người dân và cơ quan chuyên môn khi theo dõi liên tục trong nhiều ngày.
Một số hạng mục như vỉa hè, bờ kè đang được gấp rút hoàn thiện.
Anh Nguyễn Ngọc Luân (xã Thanh Liệt) chia sẻ: "Từ ngày làm đập dâng này, tôi thầy màu nước thay đổi rõ rệt, mùi hôi cũng gần như không còn nữa. Sống ở đây cả chục năm, đây là lần đầu tiên tôi thấy khu vực này, dòng sông này lại có thể trong xanh như thế mà không phải vì mưa lũ. Rất mong là sẽ luôn giữ được màu nước này và không khí này".
Tuy nhiên, ghi nhận tại khu vực đường Kim Giang, nước sông Tô Lịch lại có màu đen kịt, bốc mùi hôi nồng do hậu quả của nhiều năm tích tụ bùn thải và chất hữu cơ.
Sự tương phản rõ rệt của màu nước trên cùng 1 dòng sông nhưng ở vị trí khác nhau.
Quan sát bằng mắt thường, dễ nhận thấy nước sông mang một màu đen. Trong ảnh là đoạn sông đi qua đường Kim Giang.
Đập dâng tại cầu Quang là một trong ba đập được xây dựng trên sông Tô Lịch, giữ mực nước và điều tiết dòng chảy, là phần quan trọng trong chiến lược tổng thể của Hà Nội nhằm cải thiện môi trường và cảnh quan sông Tô Lịch. Người dân sinh sống dọc bên sông cũng mong muốn những đập dâng còn lại sẽ sớm được triển khai.
Khu vực gần đập dâng mùi hôi giảm rõ rệt, tuy nhiên nhiều đoạn cách xa vẫn còn mùi bùn thải, đặc biệt vào thời điểm giao mùa hoặc khi dòng chảy yếu.
Sông Tô Lịch đoạn chảy qua đường Khương Đình đen đặc, không có dòng chảy, rác phủ trên bề mặt và bị bủa vây bởi hàng chục miệng cống xả.
Khánh Huy