Sony phát triển công nghệ truy vết nhạc AI, mở đường cho yêu cầu bồi thường bản quyền

2 giờ trướcBài gốc

Theo các công bố gần đây từ Sony AI - bộ phận nghiên cứu trí tuệ nhân tạo (AI) của Sony - hãng đang xây dựng hệ thống có thể xác định những tác phẩm gốc đã ảnh hưởng đến sản phẩm âm nhạc do AI tạo ra.

Thông tin này ban đầu được Nikkei Asia đưa tin và nhanh chóng thu hút sự chú ý của ngành công nghiệp âm nhạc. Nhiều chuyên gia nhận định đây có thể là bước tiến quan trọng, giúp nhạc sĩ và chủ sở hữu bản quyền có thêm cơ sở kỹ thuật để yêu cầu bồi thường hoặc thương lượng cấp phép với các công ty phát triển AI.

Truy nguồn ảnh hưởng: Khi AI không thể “quên” tác phẩm gốc

Một trong những hướng nghiên cứu trọng tâm của Sony AI là xác định dữ liệu huấn luyện nào đã ảnh hưởng đến một bài hát do AI tạo ra. Thông thường, các mô hình AI không công khai chi tiết nguồn dữ liệu mà chúng được đào tạo. Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu của Sony đề xuất phương pháp gọi là “unlearning” - tạm hiểu là cho mô hình “quên đi” một sản phẩm cụ thể, sau đó đo lường mức độ thay đổi trong hệ thống để xác định bản nhạc nào có ảnh hưởng lớn nhất.

Điểm đáng chú ý là phương pháp này có thể truy ra tác phẩm gốc ngay cả khi sản phẩm AI không nghe giống rõ ràng với bản nhạc ban đầu. Điều này mở ra khả năng phát hiện ảnh hưởng tiềm ẩn ở cấp độ sâu hơn, thay vì chỉ so sánh bề mặt âm thanh.

Nếu được ứng dụng thực tế, công nghệ này có thể trở thành công cụ quan trọng trong các tranh chấp bản quyền liên quan đến nhạc AI - lĩnh vực đang thiếu những tiêu chuẩn kỹ thuật rõ ràng.

Phát hiện “vay mượn” ở từng đoạn nhạc ngắn

Hướng nghiên cứu thứ hai tập trung vào việc nhận diện mối liên hệ giữa các bản nhạc ở cấp độ đoạn ngắn. Thay vì so sánh toàn bộ bài hát, hệ thống của Sony AI có thể phân tích các đoạn âm thanh chỉ từ 10 - 20 giây để phát hiện những phần giai điệu, nhịp điệu hoặc cấu trúc tương đồng.

Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh hành vi sao chép hoặc “lấy cảm hứng” thường diễn ra ở một phần nhỏ của tác phẩm. Theo công bố của Sony, công nghệ mới cho kết quả chính xác hơn các phương pháp hiện tại khi xử lý các đoạn âm thanh ngắn.

Trong thực tế, hệ thống này có thể hỗ trợ các nền tảng âm nhạc và hãng thu âm phát hiện các phiên bản gần giống hoặc chưa được cấp phép, từ đó tăng cường khả năng bảo vệ nội dung.

Thách thức với công nghệ “đóng dấu” bản quyền

Bên cạnh việc truy vết và nhận diện, Sony AI cũng đánh giá hiệu quả của các công nghệ watermark - tức chèn thông tin nhận diện bản quyền vào file âm thanh. Kết quả nghiên cứu cho thấy các phương pháp watermark hiện nay gặp khó khăn khi đối mặt với công nghệ nén âm thanh bằng AI, vốn có thể loại bỏ các tín hiệu ẩn này.

Điều đó cho thấy hệ thống bảo vệ bản quyền hiện tại có thể không đủ mạnh trong kỷ nguyên AI. Sony cho rằng trong tương lai, các giải pháp watermark có thể cần được thiết kế lại để tương thích với công nghệ nén mới, thay vì hoạt động độc lập.

Với sự phát triển công nghệ truy vết nhạc AI của Sony có thể mở đường cho yêu cầu bồi thường bản quyền

Cân bằng giữa sáng tạo và trách nhiệm

Sony AI được thành lập năm 2020 với mục tiêu thúc đẩy nghiên cứu AI phục vụ sáng tạo. Tuy nhiên, trước sự bùng nổ của nhạc AI và các vụ kiện liên quan đến dữ liệu huấn luyện không phép, việc phát triển công nghệ truy vết và bảo vệ bản quyền trở nên cấp thiết.

Ba hướng nghiên cứu - truy nguồn ảnh hưởng, nhận diện đoạn nhạc và đánh giá hệ thống bảo vệ - cho thấy Sony đang xây dựng một khung kỹ thuật toàn diện cho âm nhạc trong thời đại AI.

Trong tương lai, những công nghệ này có thể giúp định hình cách ngành công nghiệp âm nhạc cân bằng giữa đổi mới sáng tạo và trách nhiệm pháp lý. Khi AI ngày càng tham gia sâu vào quá trình sản xuất âm nhạc, câu hỏi không chỉ là “AI có thể sáng tác gì”, mà còn là “AI đã học từ ai” và ai xứng đáng được ghi nhận.

Nhật Hạ

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/sony-phat-trien-cong-nghe-truy-vet-nhac-ai-mo-duong-cho-yeu-cau-boi-thuong-ban-quyen-246728.html