Hình ảnh nữ du khách và vận động viên bay flyboard trước khi gặp nạn ở Ninh Bình. Ảnh cắt từ clip.
Trao đổi với phóng viên báo Tiền Phong, lãnh đạo Cục Thể dục Thể thao Việt Nam cho biết, flyboard cũng như một số hoạt động giải trí mạo hiểm khác, hiện nay phổ biến tại nhiều khu du lịch, nhưng về bản chất không phải là môn thể thao theo hệ thống quản lý nhà nước.
Lý do nằm ở những tiêu chí cốt lõi. Một môn thể thao đúng nghĩa phải có tính thi đấu, tức là tồn tại hệ thống giải đấu, điều lệ, kế hoạch tổ chức và cấu trúc thi đấu rõ ràng. Đồng thời, môn đó phải có sự công nhận pháp lý, thường gắn với các Liên đoàn thể thao chuyên môn hoặc được cơ quan có thẩm quyền ban hành quy chuẩn.
“Những hoạt động không nhằm mục đích thi đấu, như du lịch giải trí hay trò chơi mạo hiểm, sẽ không thuộc phạm vi quản lý trực tiếp của ngành thể thao”, vị lãnh đạo này cho biết.
Điều này cũng đồng nghĩa với việc flyboard, giống nhiều loại hình giải trí mạo hiểm khác, đang nằm trong nhóm do địa phương và ngành du lịch quản lý, thay vì hệ thống liên đoàn hay cơ quan thể thao trung ương. Tuy nhiên, chính “vùng giao thoa” này lại tiềm ẩn rủi ro.
Sự cố flyboard rơi tự do tại Ninh Bình được xem như một lời cảnh báo. Trong bối cảnh các trò chơi mạo hiểm ngày càng thu hút du khách nhờ yếu tố kích thích, tò mò và trải nghiệm mới lạ, yêu cầu về an toàn không thể đi sau tốc độ phát triển.
Theo lãnh đạo Cục Thể dục Thể thao Việt Nam, nguyên tắc đầu tiên là đơn vị quản lý cần có bộ tiêu chuẩn riêng cho các loại hình du lịch mạo hiểm và chỉ cấp phép khi đủ điều kiện. Điều đó bao gồm cơ sở vật chất đạt chuẩn, trang thiết bị kỹ thuật đảm bảo và hệ thống an toàn được kiểm định.
Quan trọng không kém là yếu tố con người. Huấn luyện viên, hướng dẫn viên bắt buộc phải được đào tạo bài bản, thông qua các lớp tập huấn chuyên môn và được cấp phép hành nghề. Đây là mắt xích then chốt nhưng thường bị xem nhẹ trong thực tế vận hành tại nhiều điểm du lịch.
Với các đơn vị tổ chức, trách nhiệm không dừng ở việc cung cấp dịch vụ. Họ phải xây dựng đầy đủ phương án an toàn, kịch bản xử lý sự cố và bố trí lực lượng cứu hộ túc trực. Việc phân định rõ trách nhiệm giữa các bên liên quan cũng là yêu cầu bắt buộc, tránh tình trạng “khoảng trống trách nhiệm” khi sự cố xảy ra.
Lãnh đạo Cục Thể dục Thể thao Việt Nam nhấn mạnh, các hoạt động cho khách trải nghiệm luôn tiềm ẩn rủi ro cao. Vì vậy, cần có các biện pháp kiểm soát chặt chẽ như giới hạn đối tượng tham gia, đánh giá năng lực người chơi và bắt buộc trang bị đầy đủ bảo hộ.
Thực tế, với những môn thể thao mạo hiểm thuộc quản lý của ngành thể thao, các quy chuẩn an toàn được thiết lập rất cụ thể. Chẳng hạn, đua mô tô nước có quy định về khoảng cách khu vực hoạt động, hệ thống phao giới hạn và quy tắc vận hành; dù lượn yêu cầu chặt chẽ về địa hình cất - hạ cánh, độ cao và trang thiết bị. Những tiêu chuẩn này chính là điều mà các hoạt động du lịch mạo hiểm cần tham chiếu.
Trước câu hỏi có nên thành lập một Liên đoàn riêng cho các môn thể thao mạo hiểm hay không, lãnh đạo ngành thể thao nhìn nhận, ở góc độ quản lý, việc gom các môn mạo hiểm vào một Liên đoàn chung gần như không khả thi, bởi mỗi loại hình có đặc thù rất khác nhau. Chẳng hạn, đua xe đạp, mô tô thuộc Liên đoàn xe đạp - mô tô Thể thao Việt Nam, còn dù lượn có thể sẽ thuộc Liên đoàn Thể thao Hàng không sắp được thành lập.
Liên quan đến vụ việc, sau sự cố, đơn vị tổ chức đã chủ động tạm dừng toàn bộ hoạt động biểu diễn và thử nghiệm flyboard tại hồ Núi Lớ để tiến hành rà soát tổng thể. Đồng thời, phối hợp với cơ quan chức năng kiểm tra thiết bị, làm sạch môi trường nước, thu gom rác thải và bổ sung các phương án đảm bảo an toàn.
Sở Du lịch tỉnh Ninh Bình cũng đã có báo cáo bước đầu, làm rõ nguyên nhân và đồng thời đưa ra các biện pháp siết chặt quản lý đối với flyboard.
Sự cố lần này may mắn chưa để lại hậu quả nghiêm trọng, nhưng thông điệp thì rất rõ ràng: với các loại hình mạo hiểm, không có chỗ cho sự chủ quan. Khi trải nghiệm trở thành sản phẩm du lịch, an toàn là cấp thiết.
Trọng Đạt