Sự thật bất ngờ về bụi mặt trăng

3 giờ trướcBài gốc

Bụi mặt trăng từ lâu đã được coi là mối đe dọa đối với sức khỏe con người, đặc biệt là sau khi các phi hành gia gặp phải các triệu chứng giống như dị ứng sau khi hít phải nó trong các sứ mệnh Apollo, làm dấy lên những lo ngại về độc tính của nó trong cộng đồng khoa học.

Tuy nhiên, một nghiên cứu gần đây từ Đại học Công nghệ Sydney đã phát hiện ra rằng, bụi mặt trăng ít độc hại hơn nhiều so với ô nhiễm không khí từ các đường phố đông đúc trong thành phố, cung cấp bằng chứng an toàn quan trọng cho những lần con người quay trở lại Mặt trăng trong tương lai.

Ảnh: @Space.

Theo một báo cáo của Tạp chí SPACE, bụi mặt trăng, do tích điện tĩnh, dễ dàng bám vào bộ đồ phi hành gia. Trong các sứ mệnh Apollo, sau khi các phi hành gia hoàn thành chuyến đi bộ trên Mặt trăng và trở về module hạ cánh, bụi này bay lơ lửng bên trong module và được hít vào, gây ra các triệu chứng như kích ứng mắt, hắt hơi và đau họng. Phi hành gia Harrison Schmitt của sứ mệnh Apollo 17 đã mô tả phản ứng này là "sốt cỏ khô mặt trăng".

Hơn nữa, các bác sĩ trên Trái đất cũng phát hiện ra rằng, việc tiếp xúc nhiều lần với bộ đồ phi hành gia đã qua sử dụng làm trầm trọng thêm các triệu chứng, cho thấy việc tiếp xúc lâu dài có thể làm tăng nguy cơ sức khỏe. Tuy nhiên, kinh nghiệm trong quá khứ chủ yếu dựa trên mô tả chủ quan, thiếu dữ liệu định lượng.

Để giải quyết vấn đề này, Michaela Smith, tiến sĩ thuộc nhóm nghiên cứu hô hấp tại Đại học Công nghệ Sydney, đã tiến hành một thí nghiệm sử dụng hai vật liệu mô phỏng bụi mặt trăng, đại diện cho đặc điểm của bụi từ các đồng bằng núi lửa trên Mặt trăng và vùng cao nguyên cổ đại. Các hạt bụi mô phỏng này có đường kính nhỏ hơn 2,5 micromet, đủ lớn để thâm nhập sâu vào phổi người.

Smith đã thêm bụi mặt trăng mô phỏng vào các môi trường nuôi cấy tế bào phế quản và phế nang, để bắt chước phản ứng của phần trên và phần dưới phổi người. Sau đó, bà tiến hành thí nghiệm tương tự bằng cách sử dụng các hạt trong không khí từ những con phố đông đúc ở Sydney, Úc, so sánh tác động của hai phương pháp này lên tế bào phổi.

Kết quả cho thấy, mặc dù bụi mặt trăng, do hình dạng bất thường và bề mặt gồ ghề, có thể gây ra một số kích ứng vật lý, nhưng tác hại của nó đối với tế bào phổi ít hơn nhiều so với ô nhiễm không khí đô thị. Smith nhấn mạnh: "Điều quan trọng là phải phân biệt giữa các chất gây kích ứng vật lý và các chất độc hại cao. Bụi mặt trăng có thể tạm thời gây kích ứng đường hô hấp, nhưng khó có thể gây ra các bệnh mãn tính lâu dài như bệnh bụi phổi silic”.

Nghiên cứu này có ý nghĩa quan trọng đối với kế hoạch sứ mệnh đưa người lên Mặt Trăng trong tương lai của NASA. NASA vẫn rất coi trọng những thách thức về sức khỏe do bụi mặt trăng gây ra cho các phi hành gia và đã thiết kế một số biện pháp bảo vệ, chẳng hạn như cố định bộ đồ vũ trụ vào bên ngoài mô-đun mặt trăng và cho phép các phi hành gia ra vào qua cửa khóa khí để ngăn bụi xâm nhập vào bên trong.