Sửa Luật Thủ đô: Phân quyền theo nguyên tắc 'Hà Nội quyết, Hà Nội làm...'

3 giờ trướcBài gốc

Chiều 8-4, Quốc hội thảo luận tại tổ về dự án Luật Thủ đô (sửa đổi), dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng và dự án Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi).

Bệ phóng giúp Hà Nội giải quyết ùn tắc giao thông, ô nhiễm

Phát biểu về dự án Luật Thủ đô (sửa đổi), Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết việc sửa đổi luật là cần thiết khi hệ thống pháp luật đã có nhiều luật mới ban hành hoặc được sửa đổi, bổ sung.

Riêng năm 2025, Quốc hội ban hành 89 luật, trong đó kỳ họp thứ 9 thông qua 34 luật, kỳ họp thứ 10 có 51 luật sửa đổi. Nhiều quy định mới vượt xa nội dung Luật Thủ đô hiện hành, khiến luật này không còn theo kịp thực tiễn.

Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh tinh thần sửa đổi luật lần này là phân cấp, phân quyền toàn diện cho Hà Nội theo nguyên tắc “Hà Nội quyết, Hà Nội làm, Hà Nội chịu trách nhiệm”.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu thảo luận về Luật Thủ đô (sửa đổi) chiều 8-4. Ảnh: Lâm Hiển

Chủ tịch Quốc hội cho biết qua nghiên cứu dự thảo luật thấy có 7 điểm nổi bật: Mở rộng nguyên tắc áp dụng pháp luật; bổ sung quy định miễn trách nhiệm pháp lý; thành lập đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt; tăng thẩm quyền tổ chức bộ máy cho HĐND thành phố; tăng mức xử phạt vi phạm hành chính; cụ thể hóa cơ chế ngừng cung cấp điện, nước để xử lý vi phạm; tăng trách nhiệm giải trình và công khai.

Chủ tịch Quốc hội tiếp tục nhấn mạnh luật cần phân quyền triệt để, bộ ngành không giữ việc mà phải giao cho Hà Nội. Cần bảo vệ cán bộ, khuyến khích sáng tạo và tăng cường công cụ quản lý đô thị mạnh mẽ.

“Đây là dự án luật quan trọng, có tầm nhìn chiến lược. Nếu được hoàn thiện theo hướng trao quyền mạnh, kiểm soát chặt, minh bạch cao sẽ thành bệ phóng giúp Hà Nội giải quyết các vấn đề lớn như ùn tắc giao thông, ô nhiễm, thiếu nhà ở xã hội”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Sửa luật để gỡ vướng các điểm nghẽn

Góp ý dự thảo, đại biểu Trần Hoàng Ngân (đoàn TP.HCM) cho rằng thủ đô là trung tâm đầu não chính trị - hành chính quốc gia, nơi đặt trụ sở các đoàn ngoại giao. Với vai trò quan trọng, hầu hết các nước đều có quy chế riêng cho thủ đô.

Mặc dù Luật Thủ đô mới được sửa đổi năm 2024 nhưng hiện vẫn còn vướng nhiều điểm nghẽn để Hà Nội sánh vai với các thủ đô lớn trên thế giới.

Chiều 8-4, các đại biểu Quốc hội thảo luận tại tổ về dự án Luật Thủ đô (sửa đổi), dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng; dự án Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi). Ảnh: LÂM HIỂN

Theo đại biểu Ngân, dự thảo luật thể hiện rõ quan điểm đẩy mạnh phân cấp, phân quyền. Thể chế không chỉ dừng lại ở quản lý mà còn kiến tạo các mô hình phát triển mới.

Đại biểu Ngân nhấn mạnh tính cấp thiết của việc sớm thông qua luật vì thực tiễn Hà Nội đang đối mặt nhiều vướng mắc, điển hình là ô nhiễm không khí. Ông cho rằng cần cơ chế đủ mạnh để Hà Nội chủ động xử lý các vấn đề môi trường, ùn tắc giao thông, ngập úng và an toàn đô thị.

Tạo không gian tối đa cho sự sáng tạo

Chiều 8-4, tiếp tục kỳ họp thứ 1, Quốc hội khóa XVI, thừa ủy quyền của Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày tờ trình về dự án Luật Thủ đô (sửa đổi).

Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) gồm 9 chương, 36 điều, giảm 18 điều so với Luật Thủ đô hiện hành. Nội dung dự thảo Luật có cách tiếp cận mới, tập trung phân quyền cho thành phố quyết định, tạo không gian tối đa cho sự sáng tạo và tự chịu trách nhiệm của chính quyền Thủ đô, đồng thời tăng cường yêu cầu về kiểm soát quyền lực, kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng. Ảnh: QH

Với tinh thần, cách tiếp cận mới, dự thảo Luật đã sửa đổi hầu hết các quy định tại Luật thủ đô số 39/2024 theo hướng khẳng định địa vị pháp lý đặc thù, giá trị pháp lý đặc thù được ưu tiên áp dụng tại thủ đô.

Dự thảo Luật cũng được sửa đổi, hoàn thiện theo hướng quy định về nguyên tắc áp dụng Luật thủ đô, trong đó giao HĐND thành phố có thẩm quyền quyết định việc áp dụng trong trường hợp luật, nghị quyết của Quốc hội ban hành sau ngày Luật Thủ đô có hiệu lực thi hành có quy định cơ chế chính sách ưu đãi hoặc thuận lợi hơn.

Dự thảo Luật cũng sửa đổi các quy định để bảo đảm Luật chỉ quy định những vấn đề có tính nguyên tắc theo đúng tinh thần của Nghị quyết 66-NQ/TW, phân quyền, phân cấp tối đa, toàn diện cho chính quyền thành phố được quy định, quyết định những nội dung thuộc thẩm quyền trong tất cả lĩnh vực nhằm tăng tính chủ động, sáng tạo, tự chủ, tự chịu trách nhiệm của chính quyền thành phố Hà Nội. Cùng với đó là các quy định về phạm vi thực hiện nhiệm vụ được phân quyền, phân cấp, giám sát, kiểm tra và trách nhiệm giải trình.

Theo tờ trình của Chính phủ, dự thảo Luật bổ sung nhiều điểm mới, như bổ sung quy định về nguyên tắc phân quyền cho chính quyền Thủ đô; bổ sung quy định về thẩm quyền xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật của chính quyền thành phố Hà Nội; quy định về thí điểm cơ chế, chính sách nhằm xác lập khuôn khổ pháp lý cho việc thử nghiệm các mô hình, giải pháp quản lý và phát triển mới…

“Dự thảo Luật đã quy định phân quyền toàn diện, tối đa cho chính quyền thành phố Hà Nội. Theo thống kê, có 192 thẩm quyền được giao cho chính quyền Hà Nội, trong đó 50 thẩm quyền kế thừa từ Luật Thủ đô và Nghị quyết 258, 57 thẩm quyền khác quy định của cơ quan nhà nước cấp trên, 85 thẩm quyền mới chưa có quy định của pháp luật hiện hành”, tờ trình nêu rõ.

NHÓM PHÓNG VIÊN

Nguồn PLO : https://plo.vn/sua-luat-thu-do-phan-quyen-theo-nguyen-tac-ha-noi-quyet-ha-noi-lam-post903272.html