Tái cấu trúc không gian mới

11 giờ trướcBài gốc

Nhà máy của Tập đoàn Samsung (Hàn Quốc) tại Khu công nghiệp Yên Bình, hạt nhân phát triển công nghiệp công nghệ cao.

Hội tụ hai nền tảng kinh tế

Từ ngày 1/7/2025, với quy mô hơn 8.300km² và dân số trên 1,68 triệu người, Thái Nguyên là tỉnh có quy mô lớn trong vùng Trung du và miền núi phía Bắc. Việc hợp nhất không đơn thuần là điều chỉnh địa giới hành chính, mà quan trọng hơn là mở ra điều kiện tái cấu trúc mô hình tăng trưởng trên cơ sở phát huy và kết nối các lợi thế khác biệt của từng không gian phát triển.

Trước hợp nhất, Thái Nguyên đã được xác lập là trung tâm công nghiệp của khu vực với các ngành chủ lực như chế biến - chế tạo, luyện kim, điện - điện tử và khai khoáng. Hệ thống khu, cụm công nghiệp cùng hạ tầng giao thông liên vùng kết nối Hà Nội, sân bay Nội Bài và các cảng biển lớn đã tạo nền tảng thuận lợi để thu hút các dự án đầu tư quy mô lớn, công nghệ cao.

Ở chiều bổ trợ, Bắc Kạn (cũ) sở hữu lợi thế sinh thái nổi trội với tỷ lệ che phủ rừng trên 73%, cao nhất cả nước. Không gian rừng rộng lớn đã hình thành nền tảng cho lâm nghiệp bền vững, kinh tế dưới tán rừng, bảo tồn đa dạng sinh học và du lịch sinh thái.

Theo ông Nguyễn Hải Mỹ, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, sau hợp nhất, toàn tỉnh có hơn 578.000ha đất lâm nghiệp, trong đó khu vực phía Bắc được xác định là không gian trọng điểm phát triển kinh tế rừng. Tỉnh tập trung phát triển rừng gỗ lớn, hình thành vùng nguyên liệu ổn định, qua đó nâng cao giá trị kinh tế từ rừng, đồng thời bảo đảm vai trò sinh thái lâu dài.

Diện tích rừng trồng khu vực phía Bắc tỉnh ngày càng được mở rộng, tạo nền tảng quan trọng cho phát triển kinh tế lâm nghiệp và bảo đảm sinh kế bền vững cho người dân.

Đến cuối năm 2025, diện tích rừng gỗ lớn toàn tỉnh đã vượt 31.400ha, tạo nguồn cung ổn định cho chế biến lâm sản. Trên nền tài nguyên đó, chuỗi chế biến lâm sản tiếp tục được mở rộng với hơn 860 cơ sở sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm cho hàng nghìn lao động địa phương, thu nhập bình quân từ 6-9 triệu đồng/tháng. Nhiều sản phẩm gỗ từng bước mở rộng thị trường xuất khẩu sang Mỹ, EU, Nhật Bản, Hàn Quốc.

Thực tiễn đó cho thấy, trong cấu trúc phát triển mới, công nghiệp không còn vận hành đơn lẻ mà trở thành lực kéo cho toàn bộ chuỗi giá trị nông - lâm nghiệp; trong khi kinh tế rừng từng bước thoát khỏi vai trò cung cấp nguyên liệu thô, tham gia sâu hơn vào chuỗi sản xuất hiện đại.

Tái cấu trúc không gian, tạo động lực tăng trưởng mới

Trên cơ sở địa giới mở rộng và nguồn lực được tái cấu trúc, Thái Nguyên đang tổ chức lại không gian phát triển theo hướng phân vùng chức năng rõ ràng. Khu vực phía Nam tiếp tục giữ vai trò cực tăng trưởng với công nghiệp, đô thị trung tâm và các dịch vụ chất lượng cao.

Khu vực phía Bắc được định hướng là không gian chiến lược cho kinh tế xanh, lâm nghiệp bền vững và du lịch sinh thái. Vùng trung tâm đóng vai trò kết nối, phát triển nông nghiệp công nghệ cao và công nghiệp chế biến.

Ngành công nghiệp chế biến gỗ là một trong những thế mạnh của Thái Nguyên.

Theo ông Phạm Văn Thọ, Giám đốc Sở Công Thương, điều chỉnh quy hoạch công nghiệp là khâu then chốt trong tổ chức lại không gian sản xuất. Tỉnh chuyển từ phát triển phân tán sang tập trung, có trọng điểm; số khu công nghiệp tăng từ 19 lên 37 khu với tổng diện tích gần 14.000ha, trong đó ưu tiên các khu mới ở phía Nam gắn với Vành đai 5 và tuyến cao tốc Thái Nguyên - Lạng Sơn.

Cùng với đó, các cụm công nghiệp được tái cơ cấu theo hướng nâng cao hiệu quả sử dụng đất, đồng bộ hạ tầng kỹ thuật và đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường. Các hành lang kinh tế Bắc - Nam, Đông - Tây dần được định hình rõ nét, mở rộng không gian phát triển theo cả chiều rộng và chiều sâu.

Năm 2025, giá trị sản xuất công nghiệp của tỉnh ước vượt 1.050 nghìn tỷ đồng, kim ngạch xuất khẩu đạt gần 30 tỷ USD. Trên nền tảng đó, mục tiêu tăng trưởng GRDP năm 2026 đạt 10,5%, với tỷ trọng công nghiệp - xây dựng trên 54%, được đặt ra trên cơ sở chuẩn bị đồng bộ về hạ tầng, quỹ đất, nguồn nhân lực và không gian phát triển.

Thái Nguyên đang từng bước tái định vị quỹ đạo tăng trưởng dựa trên cấu trúc kinh tế bổ trợ: công nghiệp làm động lực, nông - lâm nghiệp tạo nền, sinh thái giữ vai trò giới hạn và bảo đảm. Chính cấu trúc này đang tạo sức bật không gian mới, hướng tới hình thành một cực tăng trưởng có chiều sâu và bền vững cho vùng Trung du và miền núi phía Bắc.

Chinh Lan

Nguồn Thái Nguyên : https://baothainguyen.vn/kinh-te/202602/tai-cau-truc-khong-gian-moi-c46512d/