Tái định cư cho người dân vùng lũ, vùng sạt lở ở Nghệ An

2 giờ trướcBài gốc

Chạy đua với thời gian để ổn định cuộc sống

Những ngày cuối tháng 4, bản Cha Nga, xã Mỹ Lý, Nghệ An vẫn còn ngổn ngang sau thiên tai. Dọc con đường nhỏ men theo sườn núi, nhiều căn chòi dựng tạm bằng tre, gỗ nhặt lại sau lũ và phủ bạt nhựa trở thành nơi trú ngụ của các hộ dân mất nhà.

Ông Lương Văn Nhưn, Trưởng bản Cha Nga cho biết, trận lũ lịch sử năm 2025 đã khiến bản chịu thiệt hại nặng nề. Trong tổng số 94 hộ dân của bản, có tới 56 hộ bị ảnh hưởng, riêng 36 căn nhà bị cuốn trôi hoàn toàn. “Người dân sống trong các lán tạm rất khổ. Mưa thì dột khắp nơi, nền đất ẩm ướt, còn trời nắng thì nóng hầm hập. Cuộc sống sinh hoạt bị đảo lộn hoàn toàn”, ông Nhưn chia sẻ.

Không chỉ mất nhà cửa, nhiều gia đình còn mất cả tư liệu sản xuất. Những thửa ruộng ven khe suối bị đất đá vùi lấp, gia súc bị nước cuốn trôi, tài sản tích góp bao năm gần như trắng tay. Với nhiều người dân vùng cao, việc dựng lại cuộc sống lúc này là hành trình bắt đầu từ con số không.

Xã Mỹ Lý ( tỉnh Nghệ An) thiệt hại nặng nề sau trận lũ quét hồi cuối tháng 7/2025.

Sau những trận lũ quét, xã Mỹ Lý có đến hơn 300 nhà dân bị ảnh hưởng, trong đó, nhiều ngôi nhà bị cuốn trôi toàn bộ. Hiện, công cuộc tái thiết đang được triển khai khẩn trương. Hai khu tái định cư tập trung ở bản Xiềng Tắm và Xằng Trên sau gần 9 tháng thi công đã cơ bản hoàn thành phần san nền. Những khu đất bằng phẳng dần hiện ra giữa núi rừng, mở ra hy vọng về nơi ở ổn định cho hàng chục hộ dân mất nhà.

Ông Lương Văn Bảy, Chủ tịch UBND xã Mỹ Lý cho biết, địa phương đặt mục tiêu bàn giao mặt bằng cho người dân dựng nhà trước khi mùa mưa bão năm nay bắt đầu. “Địa phương đang tập trung tối đa nhân lực để đẩy nhanh tiến độ. Phần san nền cơ bản đã hoàn thành. Xã đang phối hợp triển khai các hạng mục điện, nước sinh hoạt để người dân sớm xây dựng nhà ở, ổn định cuộc sống”.

Gỡ khó để tăng tốc tiến độ

Để giải quyết nhu cầu nhà ở cấp thiết sau các đợt bão số 3, 5, 10 và các trận lũ quét năm 2025, UBND tỉnh Nghệ An đã ban hành lệnh xây dựng công trình khẩn cấp tại các xã vùng cao. Tỉnh quyết định đầu tư hơn 141,5 tỷ đồng xây dựng 5 khu tái định cư cho người dân bị mất nhà tại xã Mỹ Lý, Nhôn Mai và Mường Típ.

Cụ thể, hai dự án lớn nhất sẽ được xây dựng tại xã Mỹ Lý. Cụ thể, tại bản Xiềng Tắm sẽ triển khai xây dựng khu tái định cư rộng 15ha với tổng giá trị đầu tư 52 tỷ đồng, đảm bảo nơi ở cho 98 hộ dân bị mất nhà ở hoàn toàn. Tại bản Xằng Trên sẽ triển khai xây dựng khu tái định cư rộng 10ha với tổng giá trị 41 tỷ đồng, đảm bảo nơi ở cho 82 hộ.

Nghệ An đã ban hành lệnh xây dựng công trình khẩn cấp, xây dựng 5 khu tái định cư cho người dân bị mất nhà tại xã Mỹ Lý, Nhôn Mai và Mường Típ.

Tại xã Nhôn Mai, chính quyền sẽ xây dựng khu tái định cư tập trung rộng khoảng 8ha có tổng mức đầu tư khoảng 8 tỷ đồng tại bản Na Hỷ. Sau khi hoàn thành, dự án sẽ đảm bảo nơi ở cho 16 hộ dân bản Phá Mựt đang ở trong vùng nguy hiểm.

Tại xã Mường Típ, chính quyền cũng sẽ đầu tư khu tái định cư cho cụm bản Xốp Típ, Xốp Phong với diện tích khoảng 1,7ha, đảm bảo nơi ở cho 23 hộ dân. Riêng tại bản Ta Đo, dự án sẽ được xây dựng trên khu đất rộng khoảng 3ha, đảm bảo chỗ ở cho 21 hộ dân. Tổng mức đầu tư dự kiến cho mỗi dự án trên là 19,5 tỷ đồng.

Các dự án không chỉ cấp đất ở mà còn đồng bộ hạ tầng như: san lấp mặt bằng, xây dựng hệ thống đường giao thông nội bộ, hệ thống điện, nước sạch tập trung và kè chống sạt lở.

Để đảm bảo dự án về đích trong năm 2026, tỉnh Nghệ An giao chủ tịch các xã Mỹ Lý, Nhôn Mai và Mường Típ làm chủ đầu tư, chịu trách nhiệm tiến độ và đối tượng thụ hưởng. Đồng thời phối hợp với các đơn vị liên quan triển khai đảm bảo dự án đúng tiến độ, chất lượng và hiệu quả. Tỉnh Nghệ An giao các sở, ngành liên quan đảm bảo vốn giải ngân kịp thời.

Một trong những “nút thắt” lớn hiện nay là việc bố trí tái định cư xen ghép. Người dân phải tự tìm quỹ đất phù hợp, trong khi địa hình miền núi chia cắt, quỹ đất bằng phẳng rất hạn chế. Nhiều nơi còn vướng thủ tục hồ sơ đất đai, khiến tiến độ xây dựng nhà ở bị kéo dài.

Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, một số cán bộ cơ sở còn thiếu kinh nghiệm trong triển khai chương trình tái định cư. Việc hướng dẫn người dân hoàn thiện hồ sơ, giải ngân nguồn hỗ trợ ở một số nơi còn lúng túng.

Các lực lượng xã Nhôn Mai giúp dân dựng lại nhà sau mưa lũ.

Bên cạnh đó, dù mức hỗ trợ đã được nâng lên nhưng với những hộ dân bị mất sạch tài sản, khoản kinh phí này vẫn chưa đủ để xây dựng một căn nhà hoàn chỉnh. Trong bối cảnh giá vật liệu leo thang, nhiều hộ vẫn cần thêm sự hỗ trợ từ cộng đồng, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội.

Trước thực tế đó, các địa phương đang tập trung tháo gỡ khó khăn bằng nhiều giải pháp như rà soát quỹ đất, đẩy nhanh cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đơn giản hóa thủ tục hành chính và tăng cường tập huấn cho cán bộ cơ sở.

Tái định cư, không chỉ là dựng lại những căn nhà mới, điều quan trọng hơn là giúp người dân tìm lại cảm giác an toàn, khôi phục sinh kế và gây dựng niềm tin sau mất mát.

Giữa núi rừng miền Tây Nghệ An, những khu tái định cư đang dần hình thành không chỉ là nơi ở mới mà còn là điểm tựa để người dân ổn định cuộc sống, tiếp tục bám đất, bám rừng và vững vàng hơn trước những mùa mưa lũ phía trước.

Theo Báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An, trong năm 2025, tỉnh liên tiếp hứng chịu nhiều đợt mưa bão lớn khiến 12 người thiệt mạng, 31 người bị thương. Toàn tỉnh có hơn 106.000 căn nhà bị hư hỏng, hơn 1.100 trường học và khoảng 250 cơ sở y tế bị ảnh hưởng, tổng thiệt hại ước tính gần 9.000 tỷ đồng.

Thu Hiền

Nguồn Tiền Phong : https://tienphong.vn/tai-dinh-cu-cho-nguoi-dan-vung-lu-vung-sat-lo-o-nghe-an-post1840027.tpo